Türklerde eğitim ve bilim, göçebe yaşamdan başlayarak İslam medeniyetiyle birlikte...
Tarih393 görüntüleme·Güncellendi 26 Haz 2026·3 sayfaTürk Kültür ve Medeniyet Tarihi Üzerine Bilgiler
Ö
öykü günal@ykgnal
1 / 3
1
of 3
İlk Türk Devletlerinde Eğitim ve Bilim
Türklerin göçebe yaşam tarzı eğitim anlayışlarını da şekillendirmiş. Töre ve terbiye ön plandayken, alp insan olmak en büyük erdem sayılırmış.
Hun ve Göktürkler'de örgün eğitim kurumları hakkında kesin bilgi yok ama Göktürklerde bilinen ilk alfabe kullanılmış. Orhun yazıtları bu dönemden kalma en önemli eserler.
Uygurlar yerleşik hayata geçince örgün eğitim başlamış. Kağıt ve matbaayı kullanarak kütüphaneler kurmuşlar. Kâtib (bürokrat ve öğretmen) sınıfının varlığı örgün eğitimin kanıtı.
İlk Türk devletleri bilimde de çok ileriymiş! Kimyada deri işleme, matematikte dört işlem ve 10 tabanlı sistem, astronomide 12 hayvanlı takvim geliştirmişler. Tıpta ise önce hayvanlarda sonra insanlarda tedavi yöntemini bulmuşlar.
Önemli: Göktürklerdeki Orhun yazıtları ve Uygurların kâtib sınıfı, Türklerde eğitimin kurumsallaşmasının ilk işaretleri!
2
of 3
Türk-İslam Devletlerinde Eğitim ve Büyük Bilim İnsanları
Karahanlılar döneminde medrese açılarak eğitim kurumsallaştı. Yusuf Has Hacib'in Kutadgu Bilig (mutluluk veren bilgi) ve Kaşgarlı Mahmud'un Divan-ü Lügat-it Türk eserleri bu dönemin zirve yapıtları.
Selçuklularda Tuğrul Bey ilk medreseyi kurarken, Alparslan döneminde Nizamiye medreseleri açıldı. Bu medreseler memur yetiştirme, din adamı eğitme ve bilimsel çalışmalar yapma amacıyla kurulmuş.
İslam medeniyetinin en büyük bilim insanları bu dönemde yetişmiş. Harezmi cebir biliminin kurucusu, İbn-i Sina tıp alanında çığır açmış, Biruni jeodezi bilimini kurmuş. El-Cezeri ise robotik biliminin öncüsü sayılır.
Bimaristanlar (hastaneler) ve şifahaneler tıp eğitiminin merkeziydi. Akıl hastaları için müzik ve renk tedavileri bile uygulanırmış.
İlginç Bilgi: El-Cezeri'nin yaptığı guguklu saat ve robot fil, bugünkü sibernetiğin temellerini atmış!
3
of 3
Osmanlı'da Eğitim: Yükseliş ve Değişim
Tanzimat öncesi Osmanlı'da sibyan mektepleri, medreseler ve askeri eğitim örgün eğitimi oluştururken, camiler ve tekke-zaviyeler yaygın eğitim verirmiş. Enderun sarayın elit eğitim kurumuydu.
Osmanlı'nın büyük bilim insanları da bu dönemde yetişmiş. Piri Reis ilk dünya haritasını, Takiyüddin ilk rasathaneyi yapmış. Hezarfen Galata'dan Üsküdar'a uçarken, Lagari Hasan Çelebi roketle uçan ilk insan olmuş!
Tanzimat sonrası eğitim sistemi batı tarzında düzenlenmiş. İptidai mektepler (ilkokul), rüşdiye (ortaokul), idadiler (lise) ve sultaniler açılmış. Darülfünun ise bugünkü İstanbul Üniversitesi'nin temeli.
Azınlık okulları ve yabancı okullar da bu dönemde artmış. Fransızlar tarafından açılan bu okulların temel amacı misyonerlik ve Osmanlı'yı bölmekmiş.
Dikkat: Medreselerin zamanla ezberci yapıya dönüşmesi ve rüşvet-kayırmanın yaygınlaşması Osmanlı eğitiminin gerileme nedenleri arasında!
Hiç sormayacaksın sanmıştık...
Yapay zeka arkadaşımız öğrencilerin ihtiyaçlarına göre özel olarak tasarlanmıştır. Platformda bulunan milyonlarca içeriğe dayanarak öğrencilere gerçekten anlamlı ve ilgili yanıtlar verebiliyoruz. Ancak mesele sadece cevaplar değil, refakatçi aynı zamanda kişiselleştirilmiş öğrenme planları, sınavlar veya sohbet içerikleri ve öğrencilerin becerilerine ve gelişimlerine dayalı %100 kişiselleştirme ile öğrencilere günlük öğrenme zorluklarında rehberlik ediyor.
Uygulamayı Google Play Store ve Apple App Store'dan indirebilirsiniz.
Knowunity uygulaması ücretsiz! Uygulamamız çok yakında indirmeye hazır olacak, bekle bizi. 💙
Benzer Ders Notları
World HistoryEn popüler içerikler: Medieval Madrasa
1Tarih dersinin en popüler içerikleri
9Tarih9. Sınıf Tarih Konu Anlatımı
9. sınıf tarih tüm ünite konu anlatımı
94,18967
TarihTYT AYT TARİH
Tarih
92,60363
Tarih9.sınıf tarih ders notları
Yeni maarif modele uygundur
92,22349
TarihTarih 4. Ünite
Bu PDF 11. Sınıf Tarih dersi 4. ünite notlarını içermektedir.
113,71778
Tarih11. Sınıf Tarih 2.Dönem 2.Yazılı Notları
11. Sınıf Tarih Osmanlı Devleti'nde Dağılma Dönemi'ne ait konu anlatımı
113,28569
TarihTyt Ayt Kpss Tarih
Tyt Ay+ Kpss Tarih
1050515
TarihUluslararası ilişkilerde denge stratejisi 11. Sınıf tarih
Tarih
112,50065
Tarih11. Sınıf AYT Tarih 19. Yüzyıl Osmanlı detaylı not meb
11. Sınıf AYT Tarih 19. Yüzyıl Osmanlı detaylı not meb
111,03227
Tarih9.Sınıf Tarih Ders Notları 2025
kolay gelsin efenimmm iyi Calismalarr💕
92,35845
En popüler içerikler
9Tarih9. Sınıf Tarih Konu Anlatımı
9. sınıf tarih tüm ünite konu anlatımı
94,18967
Matematik8.sınıf matematik
Tüm üniteleri içermektedir!
85,305187
BiyolojiTyt biyoloji
Bio
95,163134
Felsefe11.Sınıf Felsefe 2.Dönem 2.Yazılı sınavı ders notları
20.yüzyıl felsefesini hazırlayan düşünce ortamı, 20.yüzyıl felsefesi temel problemleri ve akımları konularını içermektedir
113,599113
Biyoloji11. sınıf biyoloji boşaltım (üriner) sistemi ders notları
11. sınıf biyoloji boşaltım (üriner) sistemi ders notları
115,940619
TarihTYT AYT TARİH
Tarih
92,60363
FizikDalgalar
Fizik Notları
99,610142
Tarih9.sınıf tarih ders notları
Yeni maarif modele uygundur
92,22349
Türk Dili ve Edebiyatı9. Sınıf edebiyat ders notları.
9. Sınıflar için Türk Dili edebiyatı notları.
93,17073
Kullanıcılarımızdan yorumlar. Onlar her şeyi çok beğendi — sen de beğeneceksin.
4.6/5App Store
4.7/5Google Play
Uygulama çok kolay kullanılıyor ve güzel tasarlanmış. Şu ana kadar aradığım her şeyi buldum ve sunumlardan çok şey öğrendim! Kesinlikle ödevlerim için hep kullanacağım!
A.S.iOS kullanıcısı
Uygulama çok iyi. Çok fazla ders notu ve yardımlaşma var. Örneğin benim problem yaşadığım bir ders Geometriydi ve ANINDA yardım ettiler beraber hem sorularımı çözdük hem konu anlatımı buldum. Herkese tavsiye ederim.
S.L.Android kullanıcısı
BEN ŞOK. Reklamını sık sık gördüğüm için uygulamayı denedim ve gerçekten hayran kaldım. Bu uygulama okul için tam ihtiyacım olan şey. Anında ödev yardımı, konu anlatımı, örnek sınavlar, flaşkartlar hepsi hepsi var, şiddetle tavsiye ederim ✅
A.iOS kullanıcısı
Tarih393 görüntüleme·Güncellendi 26 Haz 2026·3 sayfaTürk Kültür ve Medeniyet Tarihi Üzerine Bilgiler
Ö
öykü günal@ykgnal
Türklerde eğitim ve bilim, göçebe yaşamdan başlayarak İslam medeniyetiyle birlikte büyük bir gelişim göstermiş ve Osmanlı Devleti'nde zirveye ulaşmıştır. Bu süreçte hem geleneksel değerler korunmuş hem de yeni bilimsel keşifler yapılmıştır.
1
of 3
Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Kaydolduğunda Hizmet Şartları ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursun
İlk Türk Devletlerinde Eğitim ve Bilim
Türklerin göçebe yaşam tarzı eğitim anlayışlarını da şekillendirmiş. Töre ve terbiye ön plandayken, alp insan olmak en büyük erdem sayılırmış.
Hun ve Göktürkler'de örgün eğitim kurumları hakkında kesin bilgi yok ama Göktürklerde bilinen ilk alfabe kullanılmış. Orhun yazıtları bu dönemden kalma en önemli eserler.
Uygurlar yerleşik hayata geçince örgün eğitim başlamış. Kağıt ve matbaayı kullanarak kütüphaneler kurmuşlar. Kâtib (bürokrat ve öğretmen) sınıfının varlığı örgün eğitimin kanıtı.
İlk Türk devletleri bilimde de çok ileriymiş! Kimyada deri işleme, matematikte dört işlem ve 10 tabanlı sistem, astronomide 12 hayvanlı takvim geliştirmişler. Tıpta ise önce hayvanlarda sonra insanlarda tedavi yöntemini bulmuşlar.
Önemli: Göktürklerdeki Orhun yazıtları ve Uygurların kâtib sınıfı, Türklerde eğitimin kurumsallaşmasının ilk işaretleri!
2
of 3Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Kaydolduğunda Hizmet Şartları ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursun
Türk-İslam Devletlerinde Eğitim ve Büyük Bilim İnsanları
Karahanlılar döneminde medrese açılarak eğitim kurumsallaştı. Yusuf Has Hacib'in Kutadgu Bilig (mutluluk veren bilgi) ve Kaşgarlı Mahmud'un Divan-ü Lügat-it Türk eserleri bu dönemin zirve yapıtları.
Selçuklularda Tuğrul Bey ilk medreseyi kurarken, Alparslan döneminde Nizamiye medreseleri açıldı. Bu medreseler memur yetiştirme, din adamı eğitme ve bilimsel çalışmalar yapma amacıyla kurulmuş.
İslam medeniyetinin en büyük bilim insanları bu dönemde yetişmiş. Harezmi cebir biliminin kurucusu, İbn-i Sina tıp alanında çığır açmış, Biruni jeodezi bilimini kurmuş. El-Cezeri ise robotik biliminin öncüsü sayılır.
Bimaristanlar (hastaneler) ve şifahaneler tıp eğitiminin merkeziydi. Akıl hastaları için müzik ve renk tedavileri bile uygulanırmış.
İlginç Bilgi: El-Cezeri'nin yaptığı guguklu saat ve robot fil, bugünkü sibernetiğin temellerini atmış!
3
of 3Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Kaydolduğunda Hizmet Şartları ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursun
Osmanlı'da Eğitim: Yükseliş ve Değişim
Tanzimat öncesi Osmanlı'da sibyan mektepleri, medreseler ve askeri eğitim örgün eğitimi oluştururken, camiler ve tekke-zaviyeler yaygın eğitim verirmiş. Enderun sarayın elit eğitim kurumuydu.
Osmanlı'nın büyük bilim insanları da bu dönemde yetişmiş. Piri Reis ilk dünya haritasını, Takiyüddin ilk rasathaneyi yapmış. Hezarfen Galata'dan Üsküdar'a uçarken, Lagari Hasan Çelebi roketle uçan ilk insan olmuş!
Tanzimat sonrası eğitim sistemi batı tarzında düzenlenmiş. İptidai mektepler (ilkokul), rüşdiye (ortaokul), idadiler (lise) ve sultaniler açılmış. Darülfünun ise bugünkü İstanbul Üniversitesi'nin temeli.
Azınlık okulları ve yabancı okullar da bu dönemde artmış. Fransızlar tarafından açılan bu okulların temel amacı misyonerlik ve Osmanlı'yı bölmekmiş.
Dikkat: Medreselerin zamanla ezberci yapıya dönüşmesi ve rüşvet-kayırmanın yaygınlaşması Osmanlı eğitiminin gerileme nedenleri arasında!
Hiç sormayacaksın sanmıştık...
Yapay zeka arkadaşımız öğrencilerin ihtiyaçlarına göre özel olarak tasarlanmıştır. Platformda bulunan milyonlarca içeriğe dayanarak öğrencilere gerçekten anlamlı ve ilgili yanıtlar verebiliyoruz. Ancak mesele sadece cevaplar değil, refakatçi aynı zamanda kişiselleştirilmiş öğrenme planları, sınavlar veya sohbet içerikleri ve öğrencilerin becerilerine ve gelişimlerine dayalı %100 kişiselleştirme ile öğrencilere günlük öğrenme zorluklarında rehberlik ediyor.
Uygulamayı Google Play Store ve Apple App Store'dan indirebilirsiniz.
Knowunity uygulaması ücretsiz! Uygulamamız çok yakında indirmeye hazır olacak, bekle bizi. 💙
Benzer Ders Notları
En popüler içerikler: Medieval Madrasa
1Tarih dersinin en popüler içerikleri
9Tarih9. Sınıf Tarih Konu Anlatımı
9. sınıf tarih tüm ünite konu anlatımı
94,18967
TarihTYT AYT TARİH
Tarih
92,60363
Tarih9.sınıf tarih ders notları
Yeni maarif modele uygundur
92,22349
TarihTarih 4. Ünite
Bu PDF 11. Sınıf Tarih dersi 4. ünite notlarını içermektedir.
113,71778
Tarih11. Sınıf Tarih 2.Dönem 2.Yazılı Notları
11. Sınıf Tarih Osmanlı Devleti'nde Dağılma Dönemi'ne ait konu anlatımı
113,28569
TarihTyt Ayt Kpss Tarih
Tyt Ay+ Kpss Tarih
1050515
TarihUluslararası ilişkilerde denge stratejisi 11. Sınıf tarih
Tarih
112,50065
Tarih11. Sınıf AYT Tarih 19. Yüzyıl Osmanlı detaylı not meb
11. Sınıf AYT Tarih 19. Yüzyıl Osmanlı detaylı not meb
111,03227
Tarih9.Sınıf Tarih Ders Notları 2025
kolay gelsin efenimmm iyi Calismalarr💕
92,35845
En popüler içerikler
9Tarih9. Sınıf Tarih Konu Anlatımı
9. sınıf tarih tüm ünite konu anlatımı
94,18967
Matematik8.sınıf matematik
Tüm üniteleri içermektedir!
85,305187
BiyolojiTyt biyoloji
Bio
95,163134
Felsefe11.Sınıf Felsefe 2.Dönem 2.Yazılı sınavı ders notları
20.yüzyıl felsefesini hazırlayan düşünce ortamı, 20.yüzyıl felsefesi temel problemleri ve akımları konularını içermektedir
113,599113
Biyoloji11. sınıf biyoloji boşaltım (üriner) sistemi ders notları
11. sınıf biyoloji boşaltım (üriner) sistemi ders notları
115,940619
TarihTYT AYT TARİH
Tarih
92,60363
FizikDalgalar
Fizik Notları
99,610142
Tarih9.sınıf tarih ders notları
Yeni maarif modele uygundur
92,22349
Türk Dili ve Edebiyatı9. Sınıf edebiyat ders notları.
9. Sınıflar için Türk Dili edebiyatı notları.
93,17073
Kullanıcılarımızdan yorumlar. Onlar her şeyi çok beğendi — sen de beğeneceksin.
4.6/5App Store
4.7/5Google Play
Uygulama çok kolay kullanılıyor ve güzel tasarlanmış. Şu ana kadar aradığım her şeyi buldum ve sunumlardan çok şey öğrendim! Kesinlikle ödevlerim için hep kullanacağım!
A.S.iOS kullanıcısı
Uygulama çok iyi. Çok fazla ders notu ve yardımlaşma var. Örneğin benim problem yaşadığım bir ders Geometriydi ve ANINDA yardım ettiler beraber hem sorularımı çözdük hem konu anlatımı buldum. Herkese tavsiye ederim.
S.L.Android kullanıcısı
BEN ŞOK. Reklamını sık sık gördüğüm için uygulamayı denedim ve gerçekten hayran kaldım. Bu uygulama okul için tam ihtiyacım olan şey. Anında ödev yardımı, konu anlatımı, örnek sınavlar, flaşkartlar hepsi hepsi var, şiddetle tavsiye ederim ✅
A.iOS kullanıcısı