Yerleşik Toplulukların Özellikleri ve Anadolu Uygarlıkları
Yerleşik topluluklar, medeniyetlerin gelişiminde önemli rol oynamıştır. Bu toplulukların temel özellikleri:
- Kalıcı olarak bir yerde ikamet etmeleri
- Kentler ve köyler kurmaları
- Tarım ve hayvancılıkla geçimlerini sağlamaları
- Ticaretle uğraşmaları
- Mimari eserler yapmaları
- Geniş topluluklar halinde yaşamaları
Anadolu'da Kurulan İlk Uygarlıklar
Hititler
- Anadolu medeniyetleri içinde en geniş sınırlara ulaşmış devlettir
- İlk yazılı antlaşma olan Kadeş Antlaşması'nı Mısırlılarla imzalamışlardır
- Önemli olayları "anal" denilen kil tabletlere yazmışlardır (Tarih yazıcılığı)
- Karara varılan meclislerine "Pankuş" adını vermişlerdir
Frigler
- Kral Gordion tarafından Ankara dolaylarında kurulmuştur
- En ünlü kralları Midas'tır
- Tarım ve hayvancılıkla uğraşmışlar, tarımı korumak için sert kurallar çıkarmışlardır
- Fibula adı verilen çengelli iğneler yapmışlar ve mobilyacılıkta ilerlemişlerdir
Lidyalılar
- Ege bölgesinin verimli topraklarına yerleşmişlerdir
- Parayı icat ederek takas usulüne son verdiler
- Mezopotamya'ya kadar uzanan kral yolunu yaptılar
- Gelirlerinin büyük kısmını ticaretten elde etmişlerdir
Önemli Buluş: Lidyalılar, parayı icat ederek dünya ticaret tarihinde devrim yaratmıştır. Bu buluş, takas sisteminden para ekonomisine geçişi sağlamıştır.
Urartular
- Başkentleri Van yakınlarındaki Tuşba'dır
- Su kanalları ve barajlar inşa etmişlerdir
- Usta madenciler olarak çanak, çömlek, mobilya yapmışlardır
- Demire şekil verme konusunda ustalardır
İyonlar
- Ege denizi kıyılarına yerleşerek çok sayıda kent kurmuşlardır (Efes, Milet vb.)
- Deniz ticaretine önem vermişlerdir
- Bilime ve özgür düşünceye önem vermişlerdir
- Thales, Hipokrat, Herodot gibi önemli bilim insanları burada yetişmiştir
Anadolu'da Kültür Mirası: Anadolu uygarlıkları ve bu uygarlıkların inşa ettikleri yerler, bugün Türkiye'nin en değerli tarihi mirasını oluşturmaktadır. 9. sınıf tarih derslerinde bu uygarlıklar detaylı olarak incelenmektedir.
