Tarih bilimi, insanın geçmişten günümüze bıraktığı izleri inceler ve yorumlar.... Daha fazla göster
Tarih258 görüntüleme·Güncellendi May 15, 2026·4 sayfaTarih Kavramlarına Giriş
İremmm@iremzorlu
1 / 4
1
of 4
Tarihin Temel Kavramları ve Kaynakları
Tarih, insanın geçmişteki faaliyetlerini inceleyen bilim dalıdır. Tarih biliminin konusu sadece insan ve insanın faaliyetleridir. Doğa olayları tarihin konusu içine girmez.
Tarihi olaylar tekrarlanamaz özelliktedir ve bilimsel deney-gözlem yöntemleriyle incelenmez. Bu olaylar, günümüz değer yargılarıyla değil, olayın geçtiği zamanın şartlarına göre değerlendirilmelidir. Tarihte olay ve olgu kavramları farklıdır: Olay, TBMM'nin açılması gibi anlık değişimlerdir. Olgu ise, aynı türden olayların bir kavramda toplanmasıdır (askeri, siyasi olgular gibi).
Tarihi kaynaklar dört ana başlıkta toplanır: Sözlü kaynaklar (destanlar, efsaneler), yazılı kaynaklar (kitabeler, fermanlar), sesli ve görüntülü kaynaklar (fotoğraflar, filmler) ve gerçek eşya ve nesneler (arkeolojik buluntular). Kaynaklar ayrıca birinci el (olayın geçtiği döneme ait) ve ikinci el (sonradan derlenmiş) olarak da sınıflandırılır.
Not: Destanlar, tarihin yazılı değil sözlü kaynaklarıdır. Bu nedenle destanlardaki bilgiler değerlendirilirken dikkatli olmalısın!
2
of 4
Tarihin Yöntemleri ve Yardımcı Bilimler
Tarih biliminde araştırma yapılırken beş temel yöntem uygulanır. Önce tarama yapılır, yani tarihe kaynak olabilecek tüm veriler bulunur. Ardından tasnif aşamasında bu bilgiler zamanına, mekanına ve konusuna göre sınıflandırılır. Tahlil aşamasında bilgilerin yeterli olup olmadığı kontrol edilir. Tenkit aşamasında bilgilerin güvenilirliği değerlendirilir. Son olarak terkip aşamasında, toplanan veriler bir metin haline getirilir.
Tarih bilimi tek başına çalışmaz, birçok bilim dalından yardım alır. Arkeoloji kazılarla tarihe ışık tutar. Coğrafya olayların yaşandığı mekanı anlamamıza yardımcı olur. Kronoloji zaman bilgisini düzenler. Ayrıca paleografya (yazı bilimi), filoloji (dil bilimi), nümizmatik (para bilimi) gibi pek çok alan tarihe destek sağlar.
Tarihi olayları değerlendirirken dikkat etmemiz gereken en önemli nokta, olayları kendi döneminin şartlarına göre ele almaktır. Günümüz koşullarıyla geçmişteki olayları değerlendirmek bizi yanlış sonuçlara götürebilir.
Uyarı: Tarih çalışırken "bugünün gözlüğüyle geçmişe bakmak" en büyük hatadır. Her olay kendi zamanının şartları içinde anlamlıdır!
3
of 4
Takvim Sistemleri I
İnsanlar tarih boyunca zamanı ölçmek için çeşitli takvim sistemleri geliştirmişlerdir. 12 Hayvanlı Türk Takvimi, yılları hayvan adlarıyla göstermesiyle dikkat çeker. Bir yılı 365 gün 5 saat olarak kabul eden bu sistem, 12 yılda bir devrede tamamlanır ve aylar sayılarla belirtilir. Bu takvim sadece Türkler değil, Çinliler ve Tibetliler tarafından da kullanılmıştır.
Hicri Takvim, ay hareketlerine dayalı (kameri) bir takvim olup bir yılı 354 gün kabul eder. Hz. Muhammed'in Mekke'den Medine'ye hicretini (622) başlangıç alan bu takvim, Hz. Ömer döneminde oluşturulmuştur. Türkiye'de 1926'ya kadar resmi olarak kullanılmış, günümüzde sadece dini gün ve ayların belirlenmesinde kullanılmaktadır.
Celali Takvim, Büyük Selçuklu Sultanı Melikşah tarafından hazırlatılmış, başlangıç yılı olarak 1079 kabul edilmiştir. Bir yılı 365 gün 6 saat olarak hesaplayan bu takvim, Babür Devleti tarafından da kullanılmıştır. Rumi Takvim ise Osmanlı Devleti'nde 1889'dan itibaren özellikle mali işlerde (vergi, maaş ödemeleri) kullanılmak üzere oluşturulmuş güneş yılı esaslı bir takvimdir.
Bilgi: Hicri takvim günümüzde hala Ramazan, Kurban bayramı gibi dini günlerin belirlenmesinde kullanılıyor. Bu yüzden bu günler her yıl miladi takvimde yaklaşık 11 gün öne gelir!
4
of 4
Takvim Sistemleri II ve Yüzyıl Hesaplamaları
Miladi Takvim (Gregoryen Takvim), bugün dünyada yaygın olarak kullanılan takvim sistemidir. Bir yılı 365 gün 6 saat kabul eden bu takvimin başlangıcı Hz. İsa'nın doğumu olarak belirlenmiştir. İlk şekli Mısırlılara ait olan güneş takviminin, Romalılar ve Papa XIII. Gregorios tarafından geliştirilmiş halidir. Türkiye'de 1 Ocak 1926'dan itibaren kullanılmaya başlanmıştır.
Hicri ve Miladi takvim arasında önemli farklar vardır. Hicri takvim ay yılına göre düzenlenmiş olup 354 günlük bir yıl hesabı yaparken, Miladi takvim güneş yılına göre düzenlenen 365 günlük bir sisteme dayanır. Hicri takvimin başlangıcı Hz. Muhammed'in hicreti iken, Miladi takvimin başlangıcı Hz. İsa'nın doğumudur.
Yüzyıl hesaplamaları tarih çalışmalarında önemli bir konudur. Dört rakamlı bir tarihin ilk iki rakamına 1 eklenerek kaçıncı yüzyıl olduğu bulunur. Örneğin 2020 yılı, 21. yüzyılın 1. yarısının 1. çeyreğindedir. Üç rakamlı bir tarihin ilk rakamına 1 eklenerek yüzyıl bulunur; 622 yılı, 7. yüzyılın 1. yarısının 1. çeyreğindedir.
İpucu: Yüzyıl hesaplaması yaparken tarihin son iki rakamı sıfır (00) ise, ilk rakam(lar) doğrudan yüzyılı gösterir. Örneğin 1900=19. yüzyıl, 2000=20. yüzyıl. Diğer durumlarda ilk rakam(lar)a 1 eklemeyi unutma!
Hiç sormayacaksın sanmıştık...
Knowunity yapay zeka arkadaşı nedir?
Yapay zeka arkadaşımız öğrencilerin ihtiyaçlarına göre özel olarak tasarlanmıştır. Platformda bulunan milyonlarca içeriğe dayanarak öğrencilere gerçekten anlamlı ve ilgili yanıtlar verebiliyoruz. Ancak mesele sadece cevaplar değil, refakatçi aynı zamanda kişiselleştirilmiş öğrenme planları, sınavlar veya sohbet içerikleri ve öğrencilerin becerilerine ve gelişimlerine dayalı %100 kişiselleştirme ile öğrencilere günlük öğrenme zorluklarında rehberlik ediyor.
Knowunity uygulamasını nereden indirebilirim?
Uygulamayı Google Play Store ve Apple App Store'dan indirebilirsiniz.
Knowunity ücretsiz mi?
Knowunity uygulaması ücretsiz! Uygulamamız çok yakında indirmeye hazır olacak, bekle bizi. 💙
En popüler içerikler: Historical Timeline
6Tarih dersinin en popüler içerikleri
9Tarih9. Sınıf Tarih Konu Anlatımı
9. sınıf tarih tüm ünite konu anlatımı
93,32560
Tarih9.sınıf tarih ders notları
Yeni maarif modele uygundur
91,90244
TarihTYT AYT TARİH
Tarih
92,18054
Tarih11.SINIF TARİH 3.ÜNİTE SINAV ÖZETİ
Sınav çalışma kağıdımdır.
116429
TarihTarih 4. Ünite
Bu PDF 11. Sınıf Tarih dersi 4. ünite notlarını içermektedir.
113,21777
Tarih9.Sınıf Tarih Ders Notları 2025
kolay gelsin efenimmm iyi Calismalarr💕
92,27142
Tarih9. sinif tarih 2025 Mufredat ders notlari 2. donem 2. yazili konular dahildir sayfa 29-41 arasi
arkadaslar sayfa 29-41 arasi 2. donem 2. yaziliyi yer almaktadir 💗
966621
İ
Tarihİslam Öncesi Türk Tarihi Temel Bilgiler
İslam öncesi Türk tarihinin ana hatlarını ve önemli kavramlarını test edin.
Üniversite6310
Tarihtyt-ayt tarih
tarih
102,05534
En popüler içerikler
9
Matematik8.sınıf matematik
Tüm üniteleri içermektedir!
84,791163
Biyoloji11. sınıf biyoloji dolaşım sistemi ders notları
11. sınıf biyoloji dolaşım sistemi ders notları
114,13282
BiyolojiTyt biyoloji
Bio
94,669128
Fen Bilimleri7. Sınıf Fen Bilimleri
Tüm üniteler
79,117185
Tarih9. Sınıf Tarih Konu Anlatımı
9. sınıf tarih tüm ünite konu anlatımı
93,32560
Tarih9.sınıf tarih ders notları
Yeni maarif modele uygundur
91,90244
T.C. İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülükİnkılap tarihi
Beğenin
82,63653
Fen Bilimleri8. SINIF BASİT MAKİNELER-MAKARALAR
8. SINIF BASİT MAKİNELER-MAKARALAR
83,35980
Cografya9. sınıf coğrafya ders notları
9. sınıf coğrafya ilk 3 ünitenin notları
917,800267
Aradığını bulamıyor musun? Diğer derslere göz at.
Kullanıcılarımızdan yorumlar. Onlar her şeyi çok beğendi — sen de beğeneceksin.
4.6/5App Store
4.7/5Google Play
Uygulama çok kolay kullanılıyor ve güzel tasarlanmış. Şu ana kadar aradığım her şeyi buldum ve sunumlardan çok şey öğrendim! Kesinlikle ödevlerim için hep kullanacağım!
A.S.iOS kullanıcısı
Uygulama çok iyi. Çok fazla ders notu ve yardımlaşma var. Örneğin benim problem yaşadığım bir ders Geometriydi ve ANINDA yardım ettiler beraber hem sorularımı çözdük hem konu anlatımı buldum. Herkese tavsiye ederim.
S.L.Android kullanıcısı
BEN ŞOK. Reklamını sık sık gördüğüm için uygulamayı denedim ve gerçekten hayran kaldım. Bu uygulama okul için tam ihtiyacım olan şey. Anında ödev yardımı, konu anlatımı, örnek sınavlar, flaşkartlar hepsi hepsi var, şiddetle tavsiye ederim ✅
A.iOS kullanıcısı
Tarih258 görüntüleme·Güncellendi May 15, 2026·4 sayfaTarih Kavramlarına Giriş
İremmm@iremzorlu
Tarih bilimi, insanın geçmişten günümüze bıraktığı izleri inceler ve yorumlar. Bu ders notları, tarihin tanımından takvim sistemlerine kadar temel kavramları ve yöntemleri ele almaktadır. Tarih çalışmalarında kullanılan kaynaklar, yöntemler ve bakış açılarını anlayarak tarihsel olayları daha doğru değerlendirebileceksiniz.
1
of 4Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Tarihin Temel Kavramları ve Kaynakları
Tarih, insanın geçmişteki faaliyetlerini inceleyen bilim dalıdır. Tarih biliminin konusu sadece insan ve insanın faaliyetleridir. Doğa olayları tarihin konusu içine girmez.
Tarihi olaylar tekrarlanamaz özelliktedir ve bilimsel deney-gözlem yöntemleriyle incelenmez. Bu olaylar, günümüz değer yargılarıyla değil, olayın geçtiği zamanın şartlarına göre değerlendirilmelidir. Tarihte olay ve olgu kavramları farklıdır: Olay, TBMM'nin açılması gibi anlık değişimlerdir. Olgu ise, aynı türden olayların bir kavramda toplanmasıdır (askeri, siyasi olgular gibi).
Tarihi kaynaklar dört ana başlıkta toplanır: Sözlü kaynaklar (destanlar, efsaneler), yazılı kaynaklar (kitabeler, fermanlar), sesli ve görüntülü kaynaklar (fotoğraflar, filmler) ve gerçek eşya ve nesneler (arkeolojik buluntular). Kaynaklar ayrıca birinci el (olayın geçtiği döneme ait) ve ikinci el (sonradan derlenmiş) olarak da sınıflandırılır.
Not: Destanlar, tarihin yazılı değil sözlü kaynaklarıdır. Bu nedenle destanlardaki bilgiler değerlendirilirken dikkatli olmalısın!
2
of 4Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Tarihin Yöntemleri ve Yardımcı Bilimler
Tarih biliminde araştırma yapılırken beş temel yöntem uygulanır. Önce tarama yapılır, yani tarihe kaynak olabilecek tüm veriler bulunur. Ardından tasnif aşamasında bu bilgiler zamanına, mekanına ve konusuna göre sınıflandırılır. Tahlil aşamasında bilgilerin yeterli olup olmadığı kontrol edilir. Tenkit aşamasında bilgilerin güvenilirliği değerlendirilir. Son olarak terkip aşamasında, toplanan veriler bir metin haline getirilir.
Tarih bilimi tek başına çalışmaz, birçok bilim dalından yardım alır. Arkeoloji kazılarla tarihe ışık tutar. Coğrafya olayların yaşandığı mekanı anlamamıza yardımcı olur. Kronoloji zaman bilgisini düzenler. Ayrıca paleografya (yazı bilimi), filoloji (dil bilimi), nümizmatik (para bilimi) gibi pek çok alan tarihe destek sağlar.
Tarihi olayları değerlendirirken dikkat etmemiz gereken en önemli nokta, olayları kendi döneminin şartlarına göre ele almaktır. Günümüz koşullarıyla geçmişteki olayları değerlendirmek bizi yanlış sonuçlara götürebilir.
Uyarı: Tarih çalışırken "bugünün gözlüğüyle geçmişe bakmak" en büyük hatadır. Her olay kendi zamanının şartları içinde anlamlıdır!
3
of 4Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Takvim Sistemleri I
İnsanlar tarih boyunca zamanı ölçmek için çeşitli takvim sistemleri geliştirmişlerdir. 12 Hayvanlı Türk Takvimi, yılları hayvan adlarıyla göstermesiyle dikkat çeker. Bir yılı 365 gün 5 saat olarak kabul eden bu sistem, 12 yılda bir devrede tamamlanır ve aylar sayılarla belirtilir. Bu takvim sadece Türkler değil, Çinliler ve Tibetliler tarafından da kullanılmıştır.
Hicri Takvim, ay hareketlerine dayalı (kameri) bir takvim olup bir yılı 354 gün kabul eder. Hz. Muhammed'in Mekke'den Medine'ye hicretini (622) başlangıç alan bu takvim, Hz. Ömer döneminde oluşturulmuştur. Türkiye'de 1926'ya kadar resmi olarak kullanılmış, günümüzde sadece dini gün ve ayların belirlenmesinde kullanılmaktadır.
Celali Takvim, Büyük Selçuklu Sultanı Melikşah tarafından hazırlatılmış, başlangıç yılı olarak 1079 kabul edilmiştir. Bir yılı 365 gün 6 saat olarak hesaplayan bu takvim, Babür Devleti tarafından da kullanılmıştır. Rumi Takvim ise Osmanlı Devleti'nde 1889'dan itibaren özellikle mali işlerde (vergi, maaş ödemeleri) kullanılmak üzere oluşturulmuş güneş yılı esaslı bir takvimdir.
Bilgi: Hicri takvim günümüzde hala Ramazan, Kurban bayramı gibi dini günlerin belirlenmesinde kullanılıyor. Bu yüzden bu günler her yıl miladi takvimde yaklaşık 11 gün öne gelir!
4
of 4Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Takvim Sistemleri II ve Yüzyıl Hesaplamaları
Miladi Takvim (Gregoryen Takvim), bugün dünyada yaygın olarak kullanılan takvim sistemidir. Bir yılı 365 gün 6 saat kabul eden bu takvimin başlangıcı Hz. İsa'nın doğumu olarak belirlenmiştir. İlk şekli Mısırlılara ait olan güneş takviminin, Romalılar ve Papa XIII. Gregorios tarafından geliştirilmiş halidir. Türkiye'de 1 Ocak 1926'dan itibaren kullanılmaya başlanmıştır.
Hicri ve Miladi takvim arasında önemli farklar vardır. Hicri takvim ay yılına göre düzenlenmiş olup 354 günlük bir yıl hesabı yaparken, Miladi takvim güneş yılına göre düzenlenen 365 günlük bir sisteme dayanır. Hicri takvimin başlangıcı Hz. Muhammed'in hicreti iken, Miladi takvimin başlangıcı Hz. İsa'nın doğumudur.
Yüzyıl hesaplamaları tarih çalışmalarında önemli bir konudur. Dört rakamlı bir tarihin ilk iki rakamına 1 eklenerek kaçıncı yüzyıl olduğu bulunur. Örneğin 2020 yılı, 21. yüzyılın 1. yarısının 1. çeyreğindedir. Üç rakamlı bir tarihin ilk rakamına 1 eklenerek yüzyıl bulunur; 622 yılı, 7. yüzyılın 1. yarısının 1. çeyreğindedir.
İpucu: Yüzyıl hesaplaması yaparken tarihin son iki rakamı sıfır (00) ise, ilk rakam(lar) doğrudan yüzyılı gösterir. Örneğin 1900=19. yüzyıl, 2000=20. yüzyıl. Diğer durumlarda ilk rakam(lar)a 1 eklemeyi unutma!
Hiç sormayacaksın sanmıştık...
Knowunity yapay zeka arkadaşı nedir?
Yapay zeka arkadaşımız öğrencilerin ihtiyaçlarına göre özel olarak tasarlanmıştır. Platformda bulunan milyonlarca içeriğe dayanarak öğrencilere gerçekten anlamlı ve ilgili yanıtlar verebiliyoruz. Ancak mesele sadece cevaplar değil, refakatçi aynı zamanda kişiselleştirilmiş öğrenme planları, sınavlar veya sohbet içerikleri ve öğrencilerin becerilerine ve gelişimlerine dayalı %100 kişiselleştirme ile öğrencilere günlük öğrenme zorluklarında rehberlik ediyor.
Knowunity uygulamasını nereden indirebilirim?
Uygulamayı Google Play Store ve Apple App Store'dan indirebilirsiniz.
Knowunity ücretsiz mi?
Knowunity uygulaması ücretsiz! Uygulamamız çok yakında indirmeye hazır olacak, bekle bizi. 💙
En popüler içerikler: Historical Timeline
6Tarih dersinin en popüler içerikleri
9Tarih9. Sınıf Tarih Konu Anlatımı
9. sınıf tarih tüm ünite konu anlatımı
93,32560
Tarih9.sınıf tarih ders notları
Yeni maarif modele uygundur
91,90244
TarihTYT AYT TARİH
Tarih
92,18054
Tarih11.SINIF TARİH 3.ÜNİTE SINAV ÖZETİ
Sınav çalışma kağıdımdır.
116429
TarihTarih 4. Ünite
Bu PDF 11. Sınıf Tarih dersi 4. ünite notlarını içermektedir.
113,21777
Tarih9.Sınıf Tarih Ders Notları 2025
kolay gelsin efenimmm iyi Calismalarr💕
92,27142
Tarih9. sinif tarih 2025 Mufredat ders notlari 2. donem 2. yazili konular dahildir sayfa 29-41 arasi
arkadaslar sayfa 29-41 arasi 2. donem 2. yaziliyi yer almaktadir 💗
966621
İ
Tarihİslam Öncesi Türk Tarihi Temel Bilgiler
İslam öncesi Türk tarihinin ana hatlarını ve önemli kavramlarını test edin.
Üniversite6310
Tarihtyt-ayt tarih
tarih
102,05534
En popüler içerikler
9Matematik8.sınıf matematik
Tüm üniteleri içermektedir!
84,791163
Biyoloji11. sınıf biyoloji dolaşım sistemi ders notları
11. sınıf biyoloji dolaşım sistemi ders notları
114,13282
BiyolojiTyt biyoloji
Bio
94,669128
Fen Bilimleri7. Sınıf Fen Bilimleri
Tüm üniteler
79,117185
Tarih9. Sınıf Tarih Konu Anlatımı
9. sınıf tarih tüm ünite konu anlatımı
93,32560
Tarih9.sınıf tarih ders notları
Yeni maarif modele uygundur
91,90244
T.C. İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülükİnkılap tarihi
Beğenin
82,63653
Fen Bilimleri8. SINIF BASİT MAKİNELER-MAKARALAR
8. SINIF BASİT MAKİNELER-MAKARALAR
83,35980
Cografya9. sınıf coğrafya ders notları
9. sınıf coğrafya ilk 3 ünitenin notları
917,800267
Aradığını bulamıyor musun? Diğer derslere göz at.
Kullanıcılarımızdan yorumlar. Onlar her şeyi çok beğendi — sen de beğeneceksin.
4.6/5App Store
4.7/5Google Play
Uygulama çok kolay kullanılıyor ve güzel tasarlanmış. Şu ana kadar aradığım her şeyi buldum ve sunumlardan çok şey öğrendim! Kesinlikle ödevlerim için hep kullanacağım!
A.S.iOS kullanıcısı
Uygulama çok iyi. Çok fazla ders notu ve yardımlaşma var. Örneğin benim problem yaşadığım bir ders Geometriydi ve ANINDA yardım ettiler beraber hem sorularımı çözdük hem konu anlatımı buldum. Herkese tavsiye ederim.
S.L.Android kullanıcısı
BEN ŞOK. Reklamını sık sık gördüğüm için uygulamayı denedim ve gerçekten hayran kaldım. Bu uygulama okul için tam ihtiyacım olan şey. Anında ödev yardımı, konu anlatımı, örnek sınavlar, flaşkartlar hepsi hepsi var, şiddetle tavsiye ederim ✅
A.iOS kullanıcısı