Tarih bilimi, insanın geçmişten günümüze bıraktığı izleri inceler ve yorumlar....
Tarih263 görüntüleme·Güncellendi 24 Haz 2026·4 sayfaTarih Kavramlarına Giriş
İremmm@iremzorlu
1 / 4
1
of 4
Tarihin Temel Kavramları ve Kaynakları
Tarih, insanın geçmişteki faaliyetlerini inceleyen bilim dalıdır. Tarih biliminin konusu sadece insan ve insanın faaliyetleridir. Doğa olayları tarihin konusu içine girmez.
Tarihi olaylar tekrarlanamaz özelliktedir ve bilimsel deney-gözlem yöntemleriyle incelenmez. Bu olaylar, günümüz değer yargılarıyla değil, olayın geçtiği zamanın şartlarına göre değerlendirilmelidir. Tarihte olay ve olgu kavramları farklıdır: Olay, TBMM'nin açılması gibi anlık değişimlerdir. Olgu ise, aynı türden olayların bir kavramda toplanmasıdır (askeri, siyasi olgular gibi).
Tarihi kaynaklar dört ana başlıkta toplanır: Sözlü kaynaklar (destanlar, efsaneler), yazılı kaynaklar (kitabeler, fermanlar), sesli ve görüntülü kaynaklar (fotoğraflar, filmler) ve gerçek eşya ve nesneler (arkeolojik buluntular). Kaynaklar ayrıca birinci el (olayın geçtiği döneme ait) ve ikinci el (sonradan derlenmiş) olarak da sınıflandırılır.
Not: Destanlar, tarihin yazılı değil sözlü kaynaklarıdır. Bu nedenle destanlardaki bilgiler değerlendirilirken dikkatli olmalısın!
2
of 4
Tarihin Yöntemleri ve Yardımcı Bilimler
Tarih biliminde araştırma yapılırken beş temel yöntem uygulanır. Önce tarama yapılır, yani tarihe kaynak olabilecek tüm veriler bulunur. Ardından tasnif aşamasında bu bilgiler zamanına, mekanına ve konusuna göre sınıflandırılır. Tahlil aşamasında bilgilerin yeterli olup olmadığı kontrol edilir. Tenkit aşamasında bilgilerin güvenilirliği değerlendirilir. Son olarak terkip aşamasında, toplanan veriler bir metin haline getirilir.
Tarih bilimi tek başına çalışmaz, birçok bilim dalından yardım alır. Arkeoloji kazılarla tarihe ışık tutar. Coğrafya olayların yaşandığı mekanı anlamamıza yardımcı olur. Kronoloji zaman bilgisini düzenler. Ayrıca paleografya (yazı bilimi), filoloji (dil bilimi), nümizmatik (para bilimi) gibi pek çok alan tarihe destek sağlar.
Tarihi olayları değerlendirirken dikkat etmemiz gereken en önemli nokta, olayları kendi döneminin şartlarına göre ele almaktır. Günümüz koşullarıyla geçmişteki olayları değerlendirmek bizi yanlış sonuçlara götürebilir.
Uyarı: Tarih çalışırken "bugünün gözlüğüyle geçmişe bakmak" en büyük hatadır. Her olay kendi zamanının şartları içinde anlamlıdır!
3
of 4
Takvim Sistemleri I
İnsanlar tarih boyunca zamanı ölçmek için çeşitli takvim sistemleri geliştirmişlerdir. 12 Hayvanlı Türk Takvimi, yılları hayvan adlarıyla göstermesiyle dikkat çeker. Bir yılı 365 gün 5 saat olarak kabul eden bu sistem, 12 yılda bir devrede tamamlanır ve aylar sayılarla belirtilir. Bu takvim sadece Türkler değil, Çinliler ve Tibetliler tarafından da kullanılmıştır.
Hicri Takvim, ay hareketlerine dayalı (kameri) bir takvim olup bir yılı 354 gün kabul eder. Hz. Muhammed'in Mekke'den Medine'ye hicretini (622) başlangıç alan bu takvim, Hz. Ömer döneminde oluşturulmuştur. Türkiye'de 1926'ya kadar resmi olarak kullanılmış, günümüzde sadece dini gün ve ayların belirlenmesinde kullanılmaktadır.
Celali Takvim, Büyük Selçuklu Sultanı Melikşah tarafından hazırlatılmış, başlangıç yılı olarak 1079 kabul edilmiştir. Bir yılı 365 gün 6 saat olarak hesaplayan bu takvim, Babür Devleti tarafından da kullanılmıştır. Rumi Takvim ise Osmanlı Devleti'nde 1889'dan itibaren özellikle mali işlerde (vergi, maaş ödemeleri) kullanılmak üzere oluşturulmuş güneş yılı esaslı bir takvimdir.
Bilgi: Hicri takvim günümüzde hala Ramazan, Kurban bayramı gibi dini günlerin belirlenmesinde kullanılıyor. Bu yüzden bu günler her yıl miladi takvimde yaklaşık 11 gün öne gelir!
4
of 4
Takvim Sistemleri II ve Yüzyıl Hesaplamaları
Miladi Takvim (Gregoryen Takvim), bugün dünyada yaygın olarak kullanılan takvim sistemidir. Bir yılı 365 gün 6 saat kabul eden bu takvimin başlangıcı Hz. İsa'nın doğumu olarak belirlenmiştir. İlk şekli Mısırlılara ait olan güneş takviminin, Romalılar ve Papa XIII. Gregorios tarafından geliştirilmiş halidir. Türkiye'de 1 Ocak 1926'dan itibaren kullanılmaya başlanmıştır.
Hicri ve Miladi takvim arasında önemli farklar vardır. Hicri takvim ay yılına göre düzenlenmiş olup 354 günlük bir yıl hesabı yaparken, Miladi takvim güneş yılına göre düzenlenen 365 günlük bir sisteme dayanır. Hicri takvimin başlangıcı Hz. Muhammed'in hicreti iken, Miladi takvimin başlangıcı Hz. İsa'nın doğumudur.
Yüzyıl hesaplamaları tarih çalışmalarında önemli bir konudur. Dört rakamlı bir tarihin ilk iki rakamına 1 eklenerek kaçıncı yüzyıl olduğu bulunur. Örneğin 2020 yılı, 21. yüzyılın 1. yarısının 1. çeyreğindedir. Üç rakamlı bir tarihin ilk rakamına 1 eklenerek yüzyıl bulunur; 622 yılı, 7. yüzyılın 1. yarısının 1. çeyreğindedir.
İpucu: Yüzyıl hesaplaması yaparken tarihin son iki rakamı sıfır (00) ise, ilk rakam(lar) doğrudan yüzyılı gösterir. Örneğin 1900=19. yüzyıl, 2000=20. yüzyıl. Diğer durumlarda ilk rakam(lar)a 1 eklemeyi unutma!
Hiç sormayacaksın sanmıştık...
Yapay zeka arkadaşımız öğrencilerin ihtiyaçlarına göre özel olarak tasarlanmıştır. Platformda bulunan milyonlarca içeriğe dayanarak öğrencilere gerçekten anlamlı ve ilgili yanıtlar verebiliyoruz. Ancak mesele sadece cevaplar değil, refakatçi aynı zamanda kişiselleştirilmiş öğrenme planları, sınavlar veya sohbet içerikleri ve öğrencilerin becerilerine ve gelişimlerine dayalı %100 kişiselleştirme ile öğrencilere günlük öğrenme zorluklarında rehberlik ediyor.
Uygulamayı Google Play Store ve Apple App Store'dan indirebilirsiniz.
Knowunity uygulaması ücretsiz! Uygulamamız çok yakında indirmeye hazır olacak, bekle bizi. 💙
Benzer Ders Notları
En popüler içerikler: Historical Timeline
6TarihTarih ve zaman
Tarih ilk ünite 9. Sınıf
91,2567
TarihTARİH VE ZAMAN
tyt tarih 1.konusudur.
91343
TarihTarihin Doğası
Tarih
91,4175
TarihTarihh9.sınıf 1.unite
Yine supppsuperr kisa kisa tarihe notlariii umarimm isinize yararr
9994
Tarih9. Sınıf Tarih Takvimler
9. Sınıf Tarih Takvimler
916017
TarihTarih ve Zaman (tyt)
Tyt tarih ve zaman konusu özet
91371
Tarih dersinin en popüler içerikleri
9Tarih9. Sınıf Tarih Konu Anlatımı
9. sınıf tarih tüm ünite konu anlatımı
94,18967
TarihTYT AYT TARİH
Tarih
92,60363
Tarih9.sınıf tarih ders notları
Yeni maarif modele uygundur
92,22349
TarihTarih 4. Ünite
Bu PDF 11. Sınıf Tarih dersi 4. ünite notlarını içermektedir.
113,71778
Tarih11. Sınıf Tarih 2.Dönem 2.Yazılı Notları
11. Sınıf Tarih Osmanlı Devleti'nde Dağılma Dönemi'ne ait konu anlatımı
113,28569
TarihTyt Ayt Kpss Tarih
Tyt Ay+ Kpss Tarih
1050515
TarihUluslararası ilişkilerde denge stratejisi 11. Sınıf tarih
Tarih
112,50065
Tarih11. Sınıf AYT Tarih 19. Yüzyıl Osmanlı detaylı not meb
11. Sınıf AYT Tarih 19. Yüzyıl Osmanlı detaylı not meb
111,03227
Tarih9.Sınıf Tarih Ders Notları 2025
kolay gelsin efenimmm iyi Calismalarr💕
92,35845
En popüler içerikler
9Tarih9. Sınıf Tarih Konu Anlatımı
9. sınıf tarih tüm ünite konu anlatımı
94,18967
Matematik8.sınıf matematik
Tüm üniteleri içermektedir!
85,305187
BiyolojiTyt biyoloji
Bio
95,163134
Felsefe11.Sınıf Felsefe 2.Dönem 2.Yazılı sınavı ders notları
20.yüzyıl felsefesini hazırlayan düşünce ortamı, 20.yüzyıl felsefesi temel problemleri ve akımları konularını içermektedir
113,599113
Biyoloji11. sınıf biyoloji boşaltım (üriner) sistemi ders notları
11. sınıf biyoloji boşaltım (üriner) sistemi ders notları
115,940619
TarihTYT AYT TARİH
Tarih
92,60363
FizikDalgalar
Fizik Notları
99,610142
Tarih9.sınıf tarih ders notları
Yeni maarif modele uygundur
92,22349
Türk Dili ve Edebiyatı9. Sınıf edebiyat ders notları.
9. Sınıflar için Türk Dili edebiyatı notları.
93,17073
Kullanıcılarımızdan yorumlar. Onlar her şeyi çok beğendi — sen de beğeneceksin.
4.6/5App Store
4.7/5Google Play
Uygulama çok kolay kullanılıyor ve güzel tasarlanmış. Şu ana kadar aradığım her şeyi buldum ve sunumlardan çok şey öğrendim! Kesinlikle ödevlerim için hep kullanacağım!
A.S.iOS kullanıcısı
Uygulama çok iyi. Çok fazla ders notu ve yardımlaşma var. Örneğin benim problem yaşadığım bir ders Geometriydi ve ANINDA yardım ettiler beraber hem sorularımı çözdük hem konu anlatımı buldum. Herkese tavsiye ederim.
S.L.Android kullanıcısı
BEN ŞOK. Reklamını sık sık gördüğüm için uygulamayı denedim ve gerçekten hayran kaldım. Bu uygulama okul için tam ihtiyacım olan şey. Anında ödev yardımı, konu anlatımı, örnek sınavlar, flaşkartlar hepsi hepsi var, şiddetle tavsiye ederim ✅
A.iOS kullanıcısı
Tarih263 görüntüleme·Güncellendi 24 Haz 2026·4 sayfaTarih Kavramlarına Giriş
İremmm@iremzorlu
Tarih bilimi, insanın geçmişten günümüze bıraktığı izleri inceler ve yorumlar. Bu ders notları, tarihin tanımından takvim sistemlerine kadar temel kavramları ve yöntemleri ele almaktadır. Tarih çalışmalarında kullanılan kaynaklar, yöntemler ve bakış açılarını anlayarak tarihsel olayları daha doğru değerlendirebileceksiniz.
1
of 4
Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Kaydolduğunda Hizmet Şartları ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursun
Tarihin Temel Kavramları ve Kaynakları
Tarih, insanın geçmişteki faaliyetlerini inceleyen bilim dalıdır. Tarih biliminin konusu sadece insan ve insanın faaliyetleridir. Doğa olayları tarihin konusu içine girmez.
Tarihi olaylar tekrarlanamaz özelliktedir ve bilimsel deney-gözlem yöntemleriyle incelenmez. Bu olaylar, günümüz değer yargılarıyla değil, olayın geçtiği zamanın şartlarına göre değerlendirilmelidir. Tarihte olay ve olgu kavramları farklıdır: Olay, TBMM'nin açılması gibi anlık değişimlerdir. Olgu ise, aynı türden olayların bir kavramda toplanmasıdır (askeri, siyasi olgular gibi).
Tarihi kaynaklar dört ana başlıkta toplanır: Sözlü kaynaklar (destanlar, efsaneler), yazılı kaynaklar (kitabeler, fermanlar), sesli ve görüntülü kaynaklar (fotoğraflar, filmler) ve gerçek eşya ve nesneler (arkeolojik buluntular). Kaynaklar ayrıca birinci el (olayın geçtiği döneme ait) ve ikinci el (sonradan derlenmiş) olarak da sınıflandırılır.
Not: Destanlar, tarihin yazılı değil sözlü kaynaklarıdır. Bu nedenle destanlardaki bilgiler değerlendirilirken dikkatli olmalısın!
2
of 4Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Kaydolduğunda Hizmet Şartları ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursun
Tarihin Yöntemleri ve Yardımcı Bilimler
Tarih biliminde araştırma yapılırken beş temel yöntem uygulanır. Önce tarama yapılır, yani tarihe kaynak olabilecek tüm veriler bulunur. Ardından tasnif aşamasında bu bilgiler zamanına, mekanına ve konusuna göre sınıflandırılır. Tahlil aşamasında bilgilerin yeterli olup olmadığı kontrol edilir. Tenkit aşamasında bilgilerin güvenilirliği değerlendirilir. Son olarak terkip aşamasında, toplanan veriler bir metin haline getirilir.
Tarih bilimi tek başına çalışmaz, birçok bilim dalından yardım alır. Arkeoloji kazılarla tarihe ışık tutar. Coğrafya olayların yaşandığı mekanı anlamamıza yardımcı olur. Kronoloji zaman bilgisini düzenler. Ayrıca paleografya (yazı bilimi), filoloji (dil bilimi), nümizmatik (para bilimi) gibi pek çok alan tarihe destek sağlar.
Tarihi olayları değerlendirirken dikkat etmemiz gereken en önemli nokta, olayları kendi döneminin şartlarına göre ele almaktır. Günümüz koşullarıyla geçmişteki olayları değerlendirmek bizi yanlış sonuçlara götürebilir.
Uyarı: Tarih çalışırken "bugünün gözlüğüyle geçmişe bakmak" en büyük hatadır. Her olay kendi zamanının şartları içinde anlamlıdır!
3
of 4Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Kaydolduğunda Hizmet Şartları ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursun
Takvim Sistemleri I
İnsanlar tarih boyunca zamanı ölçmek için çeşitli takvim sistemleri geliştirmişlerdir. 12 Hayvanlı Türk Takvimi, yılları hayvan adlarıyla göstermesiyle dikkat çeker. Bir yılı 365 gün 5 saat olarak kabul eden bu sistem, 12 yılda bir devrede tamamlanır ve aylar sayılarla belirtilir. Bu takvim sadece Türkler değil, Çinliler ve Tibetliler tarafından da kullanılmıştır.
Hicri Takvim, ay hareketlerine dayalı (kameri) bir takvim olup bir yılı 354 gün kabul eder. Hz. Muhammed'in Mekke'den Medine'ye hicretini (622) başlangıç alan bu takvim, Hz. Ömer döneminde oluşturulmuştur. Türkiye'de 1926'ya kadar resmi olarak kullanılmış, günümüzde sadece dini gün ve ayların belirlenmesinde kullanılmaktadır.
Celali Takvim, Büyük Selçuklu Sultanı Melikşah tarafından hazırlatılmış, başlangıç yılı olarak 1079 kabul edilmiştir. Bir yılı 365 gün 6 saat olarak hesaplayan bu takvim, Babür Devleti tarafından da kullanılmıştır. Rumi Takvim ise Osmanlı Devleti'nde 1889'dan itibaren özellikle mali işlerde (vergi, maaş ödemeleri) kullanılmak üzere oluşturulmuş güneş yılı esaslı bir takvimdir.
Bilgi: Hicri takvim günümüzde hala Ramazan, Kurban bayramı gibi dini günlerin belirlenmesinde kullanılıyor. Bu yüzden bu günler her yıl miladi takvimde yaklaşık 11 gün öne gelir!
4
of 4Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Kaydolduğunda Hizmet Şartları ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursun
Takvim Sistemleri II ve Yüzyıl Hesaplamaları
Miladi Takvim (Gregoryen Takvim), bugün dünyada yaygın olarak kullanılan takvim sistemidir. Bir yılı 365 gün 6 saat kabul eden bu takvimin başlangıcı Hz. İsa'nın doğumu olarak belirlenmiştir. İlk şekli Mısırlılara ait olan güneş takviminin, Romalılar ve Papa XIII. Gregorios tarafından geliştirilmiş halidir. Türkiye'de 1 Ocak 1926'dan itibaren kullanılmaya başlanmıştır.
Hicri ve Miladi takvim arasında önemli farklar vardır. Hicri takvim ay yılına göre düzenlenmiş olup 354 günlük bir yıl hesabı yaparken, Miladi takvim güneş yılına göre düzenlenen 365 günlük bir sisteme dayanır. Hicri takvimin başlangıcı Hz. Muhammed'in hicreti iken, Miladi takvimin başlangıcı Hz. İsa'nın doğumudur.
Yüzyıl hesaplamaları tarih çalışmalarında önemli bir konudur. Dört rakamlı bir tarihin ilk iki rakamına 1 eklenerek kaçıncı yüzyıl olduğu bulunur. Örneğin 2020 yılı, 21. yüzyılın 1. yarısının 1. çeyreğindedir. Üç rakamlı bir tarihin ilk rakamına 1 eklenerek yüzyıl bulunur; 622 yılı, 7. yüzyılın 1. yarısının 1. çeyreğindedir.
İpucu: Yüzyıl hesaplaması yaparken tarihin son iki rakamı sıfır (00) ise, ilk rakam(lar) doğrudan yüzyılı gösterir. Örneğin 1900=19. yüzyıl, 2000=20. yüzyıl. Diğer durumlarda ilk rakam(lar)a 1 eklemeyi unutma!
Hiç sormayacaksın sanmıştık...
Yapay zeka arkadaşımız öğrencilerin ihtiyaçlarına göre özel olarak tasarlanmıştır. Platformda bulunan milyonlarca içeriğe dayanarak öğrencilere gerçekten anlamlı ve ilgili yanıtlar verebiliyoruz. Ancak mesele sadece cevaplar değil, refakatçi aynı zamanda kişiselleştirilmiş öğrenme planları, sınavlar veya sohbet içerikleri ve öğrencilerin becerilerine ve gelişimlerine dayalı %100 kişiselleştirme ile öğrencilere günlük öğrenme zorluklarında rehberlik ediyor.
Uygulamayı Google Play Store ve Apple App Store'dan indirebilirsiniz.
Knowunity uygulaması ücretsiz! Uygulamamız çok yakında indirmeye hazır olacak, bekle bizi. 💙
Benzer Ders Notları
En popüler içerikler: Historical Timeline
6TarihTarih ve zaman
Tarih ilk ünite 9. Sınıf
91,2567
TarihTARİH VE ZAMAN
tyt tarih 1.konusudur.
91343
TarihTarihin Doğası
Tarih
91,4175
TarihTarihh9.sınıf 1.unite
Yine supppsuperr kisa kisa tarihe notlariii umarimm isinize yararr
9994
Tarih9. Sınıf Tarih Takvimler
9. Sınıf Tarih Takvimler
916017
TarihTarih ve Zaman (tyt)
Tyt tarih ve zaman konusu özet
91371
Tarih dersinin en popüler içerikleri
9Tarih9. Sınıf Tarih Konu Anlatımı
9. sınıf tarih tüm ünite konu anlatımı
94,18967
TarihTYT AYT TARİH
Tarih
92,60363
Tarih9.sınıf tarih ders notları
Yeni maarif modele uygundur
92,22349
TarihTarih 4. Ünite
Bu PDF 11. Sınıf Tarih dersi 4. ünite notlarını içermektedir.
113,71778
Tarih11. Sınıf Tarih 2.Dönem 2.Yazılı Notları
11. Sınıf Tarih Osmanlı Devleti'nde Dağılma Dönemi'ne ait konu anlatımı
113,28569
TarihTyt Ayt Kpss Tarih
Tyt Ay+ Kpss Tarih
1050515
TarihUluslararası ilişkilerde denge stratejisi 11. Sınıf tarih
Tarih
112,50065
Tarih11. Sınıf AYT Tarih 19. Yüzyıl Osmanlı detaylı not meb
11. Sınıf AYT Tarih 19. Yüzyıl Osmanlı detaylı not meb
111,03227
Tarih9.Sınıf Tarih Ders Notları 2025
kolay gelsin efenimmm iyi Calismalarr💕
92,35845
En popüler içerikler
9Tarih9. Sınıf Tarih Konu Anlatımı
9. sınıf tarih tüm ünite konu anlatımı
94,18967
Matematik8.sınıf matematik
Tüm üniteleri içermektedir!
85,305187
BiyolojiTyt biyoloji
Bio
95,163134
Felsefe11.Sınıf Felsefe 2.Dönem 2.Yazılı sınavı ders notları
20.yüzyıl felsefesini hazırlayan düşünce ortamı, 20.yüzyıl felsefesi temel problemleri ve akımları konularını içermektedir
113,599113
Biyoloji11. sınıf biyoloji boşaltım (üriner) sistemi ders notları
11. sınıf biyoloji boşaltım (üriner) sistemi ders notları
115,940619
TarihTYT AYT TARİH
Tarih
92,60363
FizikDalgalar
Fizik Notları
99,610142
Tarih9.sınıf tarih ders notları
Yeni maarif modele uygundur
92,22349
Türk Dili ve Edebiyatı9. Sınıf edebiyat ders notları.
9. Sınıflar için Türk Dili edebiyatı notları.
93,17073
Kullanıcılarımızdan yorumlar. Onlar her şeyi çok beğendi — sen de beğeneceksin.
4.6/5App Store
4.7/5Google Play
Uygulama çok kolay kullanılıyor ve güzel tasarlanmış. Şu ana kadar aradığım her şeyi buldum ve sunumlardan çok şey öğrendim! Kesinlikle ödevlerim için hep kullanacağım!
A.S.iOS kullanıcısı
Uygulama çok iyi. Çok fazla ders notu ve yardımlaşma var. Örneğin benim problem yaşadığım bir ders Geometriydi ve ANINDA yardım ettiler beraber hem sorularımı çözdük hem konu anlatımı buldum. Herkese tavsiye ederim.
S.L.Android kullanıcısı
BEN ŞOK. Reklamını sık sık gördüğüm için uygulamayı denedim ve gerçekten hayran kaldım. Bu uygulama okul için tam ihtiyacım olan şey. Anında ödev yardımı, konu anlatımı, örnek sınavlar, flaşkartlar hepsi hepsi var, şiddetle tavsiye ederim ✅
A.iOS kullanıcısı