Yeni Ekonomik Model: Merkantilizm
Coğrafi Keşiflerden önce güç kaynağı topraktı, ama artık para (altın ve gümüş) her şeyin anahtarı haline geldi. İşte bu yeni düşünce tarzına Merkantilizm deniyor.
Merkantilizme göre: Ne kadar çok altın-gümüş = O kadar zenginlik = O kadar güç! Bu anlayış Makyavelizm ile birleşince, "Amaca giden her yol mübahtır" düşüncesi ortaya çıktı. Yani devletlerin sadece çıkarları vardı, ebedi dostlukları ya da düşmanlıkları yoktu.
Merkantilizmin etkisiyle Avrupalılar dış ticareti önemsemeye, yeni sömürgeler elde etme yarışına girmeye başladı. Çünkü daha fazla sömürge = daha fazla hammadde ve pazar = daha fazla zenginlik!
Osmanlı'ya etkisi ise olumsuz oldu. Dünya ihracatı artırıp ithalatı kısıtlarken, Osmanlı İaşecilik ilkesiyle tam tersini yapıyordu. Bu durum, savaş gelirlerinin azaldığı, saray masraflarının arttığı dönemde hazineyi zor duruma soktu.
Not: Bu nakit ihtiyacını karşılamak için İltizam sistemi yaygınlaştırıldı.