Tarihte Kullanılan Takvimler ve Yardımcı Bilimler

Tarih boyunca Türkler ve çeşitli medeniyetler farklı takvim sistemleri kullanmışlardır. Türk Takvimi bir güneş yılı takvimidir ve MÖ 209'da Hun Hakanı Teoman'ın tahta çıkışıyla başlamıştır. Hicri Takvim ise bir ay yılı takvimidir ve Hz. Muhammed'in Mekke'den Medine'ye göçü olan 622 yılını başlangıç kabul eder. Hz. Ömer zamanında oluşturulan bu takvim dini günleri belirlemede kullanılır.

Celali Takvimi güneş yılını esas alır ve 21 Mart (Nevruz) başlangıç günüdür. Ömer Hayyam tarafından Selçuklu döneminde oluşturulmuştur. Rumi Takvim Osmanlı'da ekonomik ve mali işlerde kullanılmış, 1 Mart'ı başlangıç kabul eden bir güneş takvimidir. Günümüzde kullanılan Miladi Takvim (diğer adıyla Gregoryen Takvim) ise Türkiye'de 1 Ocak 1926'dan itibaren resmi olarak kullanılmaktadır.

Önemli Not: Takvimler sadece zamanı ölçmek için değil, toplumların ekonomik, sosyal ve dini hayatlarını düzenlemek için de kullanılmıştır.

Tarih çalışmalarında birçok yardımcı bilim dalından faydalanırız. Arkeoloji (kazı bilimi), Kronoloji (zaman bilimi), Numizmatik (para bilimi), Paleografya (yazı bilimi), Filoloji (dil bilimi) ve Antropoloji (insan bilimi) bunlardan bazılarıdır. Coğrafya (yer bilimi), Epigrafya (kitabe bilimi), Etnografya (kültürleri ve yaşam tarzlarını inceleyen bilim), Heraldik (arma bilimi) ve Sigilografi (mühür bilimi) de tarihi anlamamıza yardımcı olan diğer önemli disiplinlerdir.