Cemiyetler ve Kuvvay-ı Milliye
İşgaller karşısında iki tür cemiyet ortaya çıktı: milli varlığa yararlı ve zararlı cemiyetler. Yararlı cemiyetler arasında Trakya-Paşaeli Cemiyeti, İzmir Müdafaayı Hukuk Cemiyeti ve Trabzon Muhafazayı Hukuk Cemiyeti öne çıkıyordu.
Milli Kongre Cemiyeti "Kuvayi Milliye" terimini ilk kullanan cemiyetti. Bu cemiyetlerin ortak özellikleri şunlardı: Çoğu eski İttihatçılarca kuruldu, milliyet duygusu ön plandaydı, yalnız kendi bölgelerini kurtarmayı hedefliyorlardı.
Zararlı cemiyetler ise hem Müslümanlar hem azınlıklar tarafından kuruldu. Teali İslam Cemiyeti, Sulh ve Selamet Fırkası gibi Müslüman cemiyetler yanında Mavri Mira, Etnik-i Eterya gibi Rum cemiyetleri de vardı.
Önemli! Bu cemiyetler daha sonra Sivas Kongresi'nde "Anadolu ve Rumeli Müdafaayı Hukuk Cemiyeti" olarak birleştirildi.
Kuvvay-ı Milliye ilk kez Yunan işgaline karşı Batı'da kuruldu. İstanbul yönetiminin halkı koruyamaması nedeniyle ortaya çıktılar. Ancak askerlik tekniğini bilmemeleri, düzensiz hareket etmeleri ve halktan zorla para almaları gibi sorunlar yaşadılar. Bu nedenle 8 Ekim 1920'de kaldırılarak düzenli ordu kuruldu.