Çağdaş Dünya Tarihi - Temel Kavramlar

Sömürgecilik, büyük devletlerin diğer ülkeleri siyasi ve ekonomik açıdan kontrol etme sistemidir. Amerika'nın Monroe Doktrini ile yalnızlık politikası izlemesi, bu dönemin önemli örneklerinden biridir.

Paris Barış Konferansı, galip devletlerin Osmanlı topraklarını paylaşmak için toplandıkları kritik toplantıydı. Bu konferans sonrasında birçok barış antlaşması imzalandı.

Rusya'nın bölgesel yayılmasına karşı çeşitli milli mücadeleler başladı. Basmacı Hareketi Türkistan'da, Gazavat ve Müridizm ise Kafkasya'da Şeyh Şamil önderliğinde gelişti.

Azerbaycan Devleti'nin kurucusu Mehmet Emin Resulzade, Türk aydınlarından Ziya Gökalp, İsmail Gaspıralı ve Yusuf Akçura'dan etkilenmiştir.

💡 Önemli Not: Bu dönemdeki milli mücadeleler, günümüz bağımsızlık hareketlerinin temelini oluşturmuştur.

1929 Ekonomik Buhranı ABD'de hisse senedi fiyatlarının çökmesiyle başladı ve tüm dünyayı etkiledi. Türkiye bu krize devletçi politikalarla yanıt verdi: Merkez Bankası kuruldu, beş yıllık sanayi planı uygulandı.

İkinci Dünya Savaşı'nın dört temel nedeni vardı: Versay Antlaşması'nın ağırlığı, İtalya'nın tatminsizliği, ekonomik buhranın etkileri ve faşist ideolojilerin yükselişi. Savaşta Mihver Devletler (Almanya-Japonya-İtalya) ile Müttefik Devletler (ABD-Rusya-İngiltere-Fransa) karşı karşıya geldi.

Pearl Harbor saldırısı ABD'yi savaşa soktu, Stalingrad Muharebesi Almanya'nın gücünü kırdı, Normandiya Çıkarması ise Avrupa'nın kurtuluşunu sağladı. Yalta Konferansı sonrasında büyük güçler arasındaki işbirliği sona erdi ve yeni bir rekabet dönemi başladı.