Rusya'nın Orta Asya'ya Yayılması ve Orta Doğu Politikaları
Rusya neden Orta Asya'yı ele geçirmek istiyordu? Çok basit - bu bölge stratejik bir köprü konumundaydı ve doğalgaz gibi yeraltı kaynakları açısından çok zengindi.
Orta Asya'daki Türk halkları da sessiz kalmadı tabii. Yusuf Akçura, İsmail Gaspralı, Hüseyinzade Ali gibi aydınlar önderliğinde örgütlenmeye başladılar. 1906'da Müslüman Birliği Partisi'ni kurup DUMA'ya temsilciler gönderdiler.
Basmacı Hareketi (1918-1931) bu dönemin en önemli direniş hareketiydi. "Baskın yapan" anlamına gelen bu hareket, Orta Asya'daki Türklerin Ruslara karşı verdiği bağımsızlık savaşıydı. Enver Paşa da bu harekete katılmıştı.
Not: Dünya kamuoyu Basmacıları "eşkıya" olarak tanıtsa da aslında bunlar bağımsızlık için savaşan kahramanlardı.
İngilizler 19. yüzyılda Osmanlı'ya karşı denge politikası uyguluyordu - bazen Rusya'ya, bazen Osmanlı'ya destek veriyorlardı. Bu politikayla hem Rusya'nın Orta Doğu'ya inmesini engelliyorlar, hem de sömürge yollarını güvenlik altına alıyorlardı.