11. Sınıf Tarih 1. Dönem 2. Yazılı Soruları ve Cevapları

Osmanlı Devleti'nin 18. Yüzyıldaki Savaşları ve Antlaşmaları

18. yüzyıl Osmanlı Devleti için kayıplarla dolu bir dönem oldu. Karlofça ve İstanbul Antlaşmaları sonrasında devlet savunma odaklı bir politika izlemeye başladı.

Prut Antlaşması (1711) ile Azak Kalesi geri alındı, bu da Rusya için büyük bir kayıp anlamına geliyordu. Pasarofça Antlaşması Osmanlı, Avusturya ve Venedik arasında imzalandı.

1770 Çeşme Baskını'nda Osmanlı donanması Rusya tarafından yakıldı. Küçük Kaynarca Antlaşması ise Rusya'ya Osmanlı uyruğundaki Ortodoksları himaye etme hakkı vererek devletin iç işlerine müdahale kapısı açtı.

💡 İpucu: Bu antlaşmaları kronolojik sırayla öğren, tarihler arası bağlantıları kurman kolaylaşacak!

Avrupa'da Rönesans ve Reform Hareketleri

Rönesans İtalya'da başlayan büyük bir yenilenme hareketidir. Sanat, bilim ve edebiyatta devrim yarattı. Hümanizm akımı insanı ve aklı yüceltirken, sekülerizm din ile devlet işlerinin ayrılması gerektiğini savundu.

Reform hareketi 1517'de Martin Luther tarafından başlatıldı. Katolik Kilisesi'nin yozlaşması ve endüljans satışları gibi uygulamalar tepki çekmişti. Aforoz ise kiliseden aforlanma cezasıydı.

Mesen sınıfı sanatçılara finansal destek sağlayarak Rönesans'ın gelişmesine katkıda bulundu. Reform sonucunda Protestan mezhebi kuruldu ve Avrupa'da dini çeşitlilik arttı.

💡 Hatırla: Reform hareketi sadece dini değil, toplumsal ve siyasi değişimlere de yol açtı!

Osmanlı Ekonomik Sistemi ve Vergiler

Osmanlı Devleti'nde toprak ve vergi sistemi oldukça düzenliydi. Mukataa toprakları geliri doğrudan hazineye aktarılan topraklardı. Bu toprakların vergilerini toplama hakkı İltizam Sistemi ile mültezim adlı kişilere verilirdi.

Avârız Vergisi olağanüstü durumlarda toplanan bir vergi türüydü. Sürsat bedeli ise askeri birliklerin yiyecek ve malzeme ihtiyaçları için halktan alınan bedeldi.

Amerika kıtasının keşfi Avrupa ekonomisini büyük ölçüde etkiledi. Yeni hammadde kaynakları ve altın-gümüş madenleri Avrupa'ya zenginlik getirdi. Merkantilizm politikası da ihracatı artırıp ithalatı azaltmayı hedefliyordu.

💡 Not: Balta Liman Antlaşması (1838) ile İngiltere Osmanlı'dan kapitülasyonlar elde etti - bu ekonomik bağımlılığın başlangıcıydı!