Sosyal Bilgiler Ders Notları Kapağı

Bu sayfa, 7. sınıf sosyal bilgiler dersinin 1, 2, 3, 4, 5 ve 6. ünitelerini kapsayan ders notlarının kapak sayfasıdır. Notlar sosyalbilgiler.biz sitesi tarafından Şeyhmus Yüce öğretmen tarafından hazırlanmıştır.

Bu derste birey ve toplum ilişkilerinden kültür ve miras konularına kadar birçok önemli konuyu öğreneceksin.

1. Ünite Başlangıcı

Bu sayfa 7. sınıf sosyal bilgiler dersinin 1. ünitesinin başlangıç sayfasıdır. Bu ünitede iletişim konularını detaylı bir şekilde işleyeceğiz.

Ünite boyunca günlük hayatta sürekli kullandığımız iletişim becerilerimizi geliştirmeye odaklanacağız.

İnsandan İnsana Giden Yol - İletişim

Günlük hayatta sürekli yaptığımız iletişim aslında ne kadar önemli biliyor musun? Her an çevremizdeki insanlarla bilinçli ya da bilinçsiz olarak iletişim kuruyoruz.

İletişim, duygu, düşünce veya bilgilerin her türlü yolla başkalarına aktarılmasıdır. Konuşmamız, susmamız, yüz ifadelerimiz hatta oturuş biçimimiz bile iletişim kurmak için kullandığımız davranışlardır. İletişimin olabilmesi için en az iki kişi olmalı, kişiler birbirlerini fark etmeli ve iletilecek bir mesaj bulunmalıdır.

İletişim üç çeşittir: Sözlü iletişim (konuşarak), yazılı iletişim (yazı kullanarak) ve sözsüz iletişim (beden hareketleri, mimikler). Etkili iletişim için mesajın kısa ve net olması, iyi dinleyici olmak ve göz teması kurmak çok önemlidir.

Dikkat! Beden dili, jest ve mimikler sözsüz iletişimin en güçlü araçlarıdır. Bazen sessizliğin bile güçlü bir mesajı vardır!

İletişimin Gücü

Arkadaşlarınla kurduğun iletişim olumlu mu yoksa olumsuz mu? Bu fark başarını ve mutluluğunu doğrudan etkiliyor!

Olumlu iletişim için empati kurmak, ben dili kullanmak, farklılıklara saygılı olmak ve etkili dinlemek gerekir. Olumsuz iletişimde ise tehdit etmek, sen dili kullanmak ve alay etmek gibi davranışlar vardır. Empati, kendimizi karşımızdaki kişinin yerine koyarak onun duygularını anlamaya çalışmaktır.

Ben dili "Ben üzülüyorum" şeklinde başlarken, sen dili "Sen kötüsün" gibi suçlayıcı ifadeler kullanır. Ben dili iletişim engellerini ortadan kaldırırken, sen dili iletişimi zayıflatır.

Etkili dinleme ise karşımızdaki kişinin mesajını tam ve doğru alma becerisidir. İyi bir dinleyici dikkatini konuşmacıya verir, göz teması kurar ve yargılamadan dinler.

İpucu: Arkadaşlarınla tartıştığında "sen" yerine "ben" dili kullanmayı dene. Farkı hemen göreceksin!

Hızlı İletişim Güçlü Toplum

Günümüzde medya ve kitle iletişim araçları hayatımızın ayrılmaz parçası haline geldi. Peki bunların etkilerini biliyor musun?

Medya, gazete, dergi, radyo, televizyon ve internet gibi kitle iletişim araçlarının tümünü kapsar. Sosyal medya ise web teknolojileri sayesinde çift taraflı ve eş zamanlı bilgi paylaşımını sağlar. Kitle iletişim araçları bir mesajı kısa sürede milyonlarca kişiye ulaştırabilir.

Bu araçların olumlu yönleri: Bilgilerin hızla yayılması, eğitime katkı, kamuoyu oluşturma. Olumsuz yönleri ise: Bağımlılık yapması, aile bağlarını zayıflatması, sağlık sorunlarına neden olması.

İnternet sayesinde e-eğitim ve e-ticaret gelişti. RTÜK ise radyo, televizyon ve internet faaliyetlerini düzenler. Medya okuryazarlığı dersi ile öğrencilerin medyayı bilinçli kullanması amaçlanır.

Uyarı: Sosyal medyayı akıllıca kullan! Çok fazla zaman geçirmek seni sosyal hayattan uzaklaştırabilir.

İletişim Özgürlüğü

Demokratik bir toplumda kitle iletişim özgürlüğü temel haklarımızdan biridir. Bu özgürlüğün sınırları nelerdir?

Kitle iletişim özgürlüğü, haber, bilgi ve düşünceleri iletişim araçlarıyla serbestçe açıklayabilme ve yayabilme hakkıdır. Düşünce ve ifade özgürlüğü de bu kapsamdadır.

Ancak bu özgürlükler sınırsız değildir. Bilişim suçu kapsamında kişisel verilerimizin izinsiz kullanılması yasaktır. Özel hayatın gizliliği ihlal edilemez.

Haberleşme özgürlüğü, haber alma hakkı, bilgi edinme hakkı ve tekzip hakkı gibi haklarımız Anayasa'mızla güvence altına alınmıştır. Kitle iletişim araçları doğru bilgi verme sorumluluğu taşırken, vatandaşlar da doğru bilgi alma hakkına sahiptir.

Anayasamızın 20, 22 ve 26. maddeleri bu hakları korur. Hakların ihlal edildiği durumlarda yetkili kurumlara başvurmak vatandaşlık görevimizdir.

Önemli: Sosyal medyada paylaştığın her şey kalıcıdır. Kişisel bilgilerini korumaya özen göster!

2. Ünite Başlangıcı

7. sınıf sosyal bilgiler dersinin 2. ünitesine hoş geldin! Bu ünitede Kültür ve Miras konularını işleyeceğiz.

Bu ünitede Osmanlı Devleti'nin kuruluş dönemini ve o zamanki kültürel yapıyı öğreneceksin.

Beylikten Cihan Devletine - Osmanlı'nın Doğuşu

13. yüzyılda Anadolu'da büyük değişimler yaşandı. Kösedağ Savaşı'ndan sonra Türkiye Selçuklu Devleti zayıfladı ve Anadolu'da birçok beylik kuruldu.

Bu beylikler arasında Osmanoğulları da vardı. Ertuğrul Gazi ve Kayı boyu Moğol baskısından kaçarak Anadolu'ya geldi. Önce Karacadağ'a, sonra da Söğüt ve Domaniç'e yerleştiler.

Osman Bey 1299 yılında bağımsızlığını ilan ederek Osmanlı Devleti'ni kurdu. Devletin hızla büyümesinin nedenleri şunlardı: Stratejik konum, hoşgörülü yönetim, iskan politikası, Bizans'ın zayıflığı ve yetenekli padişahlar.

İskan politikası sayesinde Anadolu'daki göçebe Türkmenler Rumeli'ye yerleştirilerek hem Anadolu'da huzur sağlandı hem de yeni topraklarda Türk nüfusu arttı. Ahilerin desteği de Osmanlı'nın güçlenmesinde önemliydi.

Bilgi: Osmanlı 600 yıl ayakta kaldı. Bu başarının temelinde kuruluş dönemindeki sağlam yapılanma yatıyor!

Osmanlı'nın İlk Padişahları ve Devlet Yapısı

Osman Bey devleti kurarak ilk paraları bastırdı ve Koyunhisar Savaşı'nı kazandı. Orhan Bey Bursa'yı fethederek başkent yaptı ve Çimpe Kalesi'yle ilk defa Rumeli'ye geçti.

Orhan Bey döneminde yaya ve müsellem adlı ilk düzenli ordu, divan teşkilatı ve İznik'te ilk medrese kuruldu. Osmanlı toplumu yönetenler ve yönetilenler (reaya) olmak üzere ikiye ayrılıyordu.

Tımar sistemi ile boş topraklar ekonomiye kazandırıldı. Tımar sahipleri elde ettikleri gelirle devlete asker yetiştirirdi. Devşirme sistemi ile Hristiyan ailelerden alınan çocuklar Yeniçeri olur ya da Enderun Mektebi'nde devlet adamı olarak yetişirdi.

Divan teşkilatında sadrazam, vezirler, kazasker, dafterdar ve nişancı gibi önemli görevliler vardı. Ahiler ise esnaf ve zanaatkârların yetişmesine katkı sağlayarak şehir ekonomisini canlandırdı.

İlginç Gerçek: Devşirme sistemiyle alınan çocuklar ailelerinin izniyle alınır ve en üst makamlara kadar yükselebilirdi!

Kuruluş Döneminin Diğer Padişahları

I. Murad döneminde Osmanlı daha da güçlendi. Edirne'yi fethederek başkent yaptı ve Sırpsındığı Savaşı'nda Haçlıları yendi.

I. Murad devşirme sistemini ve Yeniçeri Ocağı'nı kurdu, ilk defa "sultan" unvanını kullandı. I. Kosova Savaşı'nı (1389) kazandı ama savaş sonrası şehit edildi.

I. Beyazid (Yıldırım) İstanbul'u ilk kuşatan padişahtı. Niğbolu Savaşı'nda (1396) Haçlıları yendi ve Anadolu'daki Türk beyliklerini alarak Türk siyasi birliğini sağladı. Ancak 1402'de Ankara Savaşı'nda Timur'a yenildi ve 11 yıllık Fetret Devri başladı.

I. Mehmed (Çelebi) kardeşleri arasındaki taht mücadelesini kazanarak Fetret Devri'ne son verdi. Bu yüzden Osmanlı'nın ikinci kurucusu sayılır. II. Murad ise Varna (1444) ve II. Kosova (1448) savaşlarında Haçlıları yenerek Avrupa'nın Türkleri Balkanlar'dan çıkarma ümidini kırdı.

Tarih Notu: Fetret Devri Osmanlı için büyük bir krizdi. I. Mehmed'in başarısı sayesinde devlet yıkılmaktan kurtuldu!