7. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Notları

Merhaba! Bu ders notları sayesinde Sosyal Bilgiler dersinde öğreneceğimiz konuları daha kolay anlayabileceksin. Üniteler halinde düzenlenmiş bu notlarda, en önemli bilgilere ulaşabilecek ve sınavlarda başarılı olabileceksin.

Sosyal Bilgiler dersi tarih, coğrafya, vatandaşlık, ekonomi gibi farklı disiplinleri bir araya getirerek bize dünyayı ve toplumu anlamayı öğretir. Bu notlarda bu konuların özünü bulacaksın!

Bu notları düzenli olarak okuyarak ve tekrar ederek Sosyal Bilgiler dersinde çok başarılı olabilirsin!

Ders Notlarının İçeriği

Bu ders notları, MEB Ders Kitapları ve EBA internet sitesindeki bilgiler dikkate alınarak hazırlanmıştır. Notlarda 7. sınıf Sosyal Bilgiler müfredatında yer alan tüm üniteler bulunmaktadır.

Her ünite, konu başlıkları altında özetlenmiş ve anlaşılması kolay bir dil ile sunulmuştur. Önemli kavramlar, tarihler ve bilgiler vurgulanarak daha kolay öğrenilmesi sağlanmıştır.

Üniteleri sırasıyla takip ederek, sınavlarda karşına çıkabilecek tüm konuları öğrenebileceksin.

Hadi şimdi üniteleri keşfetmeye başlayalım!

1. Ünite: Birey ve Toplum - İletişim ve İnsan İlişkileri

İletişim, duygu, düşünce veya bilgilerin çeşitli yollarla başkalarına aktarılmasıdır. Her canlı farklı yöntemlerle iletişim kurar, ama insanlar konuşma ve dinleme yeteneğiyle diğer canlılardan ayrılır.

Başlıca iletişim yolları:

• Sözlü İletişim: Karşılıklı konuşmaya dayalıdır.
• Yazılı İletişim: Not, mektup, gazete, kitap gibi yazılı işaretlerle yapılır.
• Sözsüz İletişim: Jest, mimik ve çeşitli hareketlerle sağlanır. Jest el, kol, baş hareketleridir. Mimik ise yüz ifadeleridir.

Etkili iletişim için dikkat edilmesi gerekenler:

1. Kendini Tanıma: Kendini tanıyan kişi başkalarıyla daha kolay iletişim kurar.
2. Etkili Anlatım: Doğal konuşmalı, göz teması kurmalı, ses tonunu ayarlamalı, anlaşılır kelimeler kullanmalıyız.
3. Etkili Dinleme: Konuşmacıyla göz teması kurmalı, sözünü kesmemeli, empati kurmalıyız.
4. Empati Kurma: Karşımızdakinin duygu ve düşüncelerini anlayabilmek için kendimizi onun yerine koymalıyız.

Unutma: İyi bir dinleyici olmadan iyi bir iletişimci olamazsın!

Olumlu ve Olumsuz İletişim

Olumlu İletişim Davranışları:

• Empati kurmak
• Etkili dinlemek
• Gülümsemek
• Saygılı olmak
• Kendini ifade etmek
• Göz teması kurmak

Olumsuz İletişim Davranışları:

• Karşımızdaki insanı yönlendirmeye çalışmak
• Eleştirmek, suçlamak ve yargılamak
• Çok veya alakasız sorular sormak
• Argo kullanmak, lakap takmak
• Kendi düşüncelerimizi tek doğru olarak kabul etmek
• Ön yargılı davranmak
• Sözünden dönmek, alay etmek

Sen Dili ve Ben Dili:

Sen dili suçlayıcıdır ve karşı tarafın savunmaya geçmesine neden olur. Örneğin: "Sen kötü bir çocuksun! Sürekli kavga ediyorsun."

Ben dili ise duyguları açıklar ve ilişkileri güçlendirir. Örneğin: "Kavga etmen beni üzüyor."

Ben dilini kullanmak:

• Savunmaya itmez
• Suçluluk hissettirmez
• Yakınlaşmayı sağlar
• Anlaşmazlıkları azaltır
• Konuşan kişiyi rahatlatır

En etkili iletişim, kendi duygularımızı açıkça ifade ettiğimiz "ben dili"ni kullanmaktır!

Medya ve İletişim

Medya, geniş kitlelere ulaşabilen radyo, gazete, dergi, internet ve televizyon gibi kitle iletişim araçlarına verilen genel addır.

Kitle İletişim Araçları ve Medyanın Olumlu Yönleri:

• Eşitlik, özgürlük, demokrasi gibi kavramların yaygınlaşmasını sağlar
• İnsanların eğlenmesini, bilgi edinmesini ve eğitilmesini sağlar
• İnsanların bilinçli olmasına yardımcı olur
• Kamuoyu oluşmasını sağlar

Kitle İletişim Araçları ve Medyanın Olumsuz Yönleri:

• Kişiler arası ilişkilerde yüz yüze etkileşimi azaltarak sosyalleşmeyi engelleyebilir
• Uzun süre kullanıldığında sağlık sorunlarına yol açabilir (göz bozukluğu gibi)
• Kontrol edilmezse zaman kaybına neden olabilir
• Özellikle küçük yaştaki çocuklarda şiddet, sihir, cinsellik gibi içerikli programlar ruhsal bozukluklara yol açabilir

Dikkat! Medya araçlarını bilinçli kullanmak gerekir. İnternet ve sosyal medya kullanırken güvenliğine her zaman dikkat etmelisin.

İletişim Özgürlüğü

Kitle İletişim Özgürlüğü: Düşüncelerin, olayların, haberlerin ve bilginin kitle iletişim araçları ile serbest bir şekilde ulaşılması ve paylaşılmasıdır.

Özel Hayatın Gizliliği: Anayasamızın 20. maddesine göre herkes, özel hayatına ve aile hayatına saygı gösterilmesini isteme hakkına sahiptir. Özel hayatın ve aile hayatının gizliliğine dokunulamaz.

Haberleşme Özgürlüğü: Anayasamızın 22. maddesine göre herkes, haberleşme hürriyetine sahiptir ve haberleşmenin gizliliği esastır.

Düşünce Özgürlüğü: Anayasamızın 26. maddesine göre herkes, düşünce ve kanaatlerini söz, yazı, resim veya başka yollarla tek başına veya toplu olarak açıklama ve yayma hakkına sahiptir.

Radyo Televizyon Üst Kurulu (RTÜK): Yayın yapan kuruluşların belli ilkeler doğrultusunda yayın yapmalarını sağlamak amacıyla radyo ve televizyonların yayınlarını düzenlemek ve denetlemekle görevli kuruldur.

Tekzip: Yalanlama, düzeltme demektir. Bir kişi veya kurum hakkında herhangi bir basın yayın organında gerçeğe aykırı haber yayınlandığında, o kişi veya kuruluşun isteği üzerine düzeltme yayınlamasıdır.

Sansür: Gazete, dergi gibi basın organlarındaki yazı, resim, karikatür gibi unsurların önceden devlet makamları tarafından incelenerek basım ve yayının yasaklanmasıdır.

2. Ünite: Türk Tarihine Yolculuk - Beylikten Cihan Devletine

Oğuzlar iki kola ayrılırdı: Bozoklar (Kayı, Bayat, Alkaevli, Karaevli, Yazır, Döger, Dodurga, Avşar, Kızık, Begdili, Karkın) ve Üçoklar (Bayındır, Peçenek, Çavuldur, Çepni, Salur, Eymür, Alayuntlu, Yüreğir, Yıva, Kınık).

Oğuzların Kayı Boyu'na mensup Osmanlılar, 13. yüzyılda Moğol istilasından kaçıp Anadolu'ya geldi. İlk olarak Ankara Karacadağ'a yerleşen Kayılar, daha sonra Anadolu Selçukluları tarafından Söğüt ve Domaniç çevresine yerleştirildi. Ertuğrul Gazi'nin ölümüyle başa geçen Osman Bey 1299'da aşireti beyliğe çevirdi.

Osmanlı Devleti'nin Kuruluş ve Yükselişini Kolaylaştıran Nedenler:

• Anadolu ve Balkanlarda güçlü bir devletin olmaması
• Bölgedeki devletlerin sürekli çatışma halinde olması
• Osmanlıların Bizans'a karşı mücadele vermesi
• Fethedilen yerlerde adil ve hoşgörülü yönetim kurmaları
• Halkın güvenliğini sağlamaları ve ekonomik durumlarını iyileştirmeleri
• Osman Bey'in Ahi Şeyhi Edebali'nin kızıyla evlenerek Ahilerin desteğini sağlaması
• Osmanlıların Bizans'a karşı mücadele vermesi sayesinde Anadolu'daki Türkmen beyliklerinden destek görmesi

Not: Osmanlı Devleti resmen 1299 tarihinde Osman Bey tarafından kurulmuş ve devlet kurucusunun ismini almıştır.

Osmanlı Devleti Kuruluş Dönemi (1299-1453)

Osman Bey Dönemi (1281-1324)

• Bizans'tan İnegöl, Yarhisar, Bilecik, Karacahisar, Mudurnu ve Yenişehir'i aldı
• Başkenti Bilecik'e taşıdı
• Bizans'a karşı Koyunhisar Savaşı'nı (1302) kazandı $İlk Osmanlı-Bizans Savaşı$
• İlk Osmanlı parasını bastırdı

Orhan Bey Dönemi (1324-1362)

• Bursa'yı fethederek başkent yaptı (1326)
• İznik'i aldı (1330)
• Karesioğulları Beyliği'ni Osmanlı'ya kattı (1345)
• Çimpe Kalesi'ni alarak ilk kez Rumeli'ye geçildi (1353)
• Yaya ve müsellem adıyla ilk düzenli ordu kuruldu
• İlk divan teşkilatı oluşturuldu, ilk vezir atandı
• İznik'te ilk medrese açıldı

I. Murat (Hüdavendigar) Dönemi (1362-1389)

• Edirne fethedildi ve başkent yapıldı (1363)
• İlk Haçlı seferi olan Sırp Sındığı Savaşı kazanıldı (1364)
• Germiyanoğullarından çeyiz yoluyla topraklar alındı
• Hamitoğullarından para karşılığında topraklar alındı
• I. Kosova Savaşı'nda (1389) Haçlılar yenildi
• İlk kez Acemioğlanlar Ocağı, Yeniçeri Ocağı kuruldu
• Tımar Sistemi uygulanmaya başladı

Yıldırım Beyazıt ve Fetret Devri

I. Beyazıt (Yıldırım) Dönemi (1389-1402)

• İstanbul ilk kez kuşatıldı ama başarılı olunamadı
• Niğbolu Savaşı kazanıldı (1396)
• Osmanlı sınırları Tuna Nehri'ne ulaştı
• Halife tarafından "Sultan-ı İklim-i Rum" unvanı verildi
• Anadolu Hisarı (Güzelcehisar) inşa edildi
• Ankara Savaşı'nda (1402) Timur'a yenildi, esir düştü ve kısa süre sonra öldü
• Fetret Devri başladı

Fetret Devri (1402-1413) Yıldırım Beyazıt'ın dört oğlu (Süleyman, Mehmet, Musa, İsa) arasında taht mücadeleleri başladı. 1402'den 1413'e kadar devam eden kardeşler mücadelesini Mehmet Çelebi kazandı.

I. (Çelebi) Mehmet (1413-1421)

• Kardeşler arasındaki taht kavgasına son vererek devleti yıkılmaktan kurtardı (Devletin ikinci kurucusu sayılır)
• İlk Osmanlı deniz savaşını Venediklilerle yaptı ve kaybetti
• Eflak Beyliği'ne son verdi, Bosna Osmanlı egemenliğine girdi

II. Murat (1421-1451)

• İstanbul'u kuşatan ikinci Osmanlı padişahıdır
• Haçlılarla yapılan Varna Savaşı'nı (1444) kazandı
• II. Kosova Savaşı'nı (1448) kazanarak Türk hakimiyetini Balkanlarda kesinleştirdi

II. Kosova Savaşı ile Avrupalıların Türkleri Balkanlardan atma ümidi sona erdi ve Türkler savunmadan taarruza geçti.

Osmanlı Devletinde Ordu

Osmanlı ordusu üç ana kısımdan oluşurdu: Kapı Kulu Askerleri, Eyalet Askerleri ve Donanma.

Kapı Kulu Askerleri:

• Pençik ve devşirme sisteminden gelirlerdi
• Padişaha bağlıydı ve hazineden maaş alırlardı
• Piyade ve süvari olarak ikiye ayrılırdı

Kapı Kulu Piyadeleri:

• Acemi Ocağı
• Yeniçeri Ocağı
• Cebeci Ocağı
• Topçu Ocağı
• Top Arabacıları Ocağı

Kapı Kulu Süvarileri:

• Sipah
• Silahtar
• Sağ Ulûfe
• Sol Ulûfe
• Sağ Garip
• Sol Garip

Eyalet Askerleri:

• Tımarlı Sipahiler (en önemli kısmı)
• Akıncılar (sınır boylarındaki hafif süvari birlikleri)
• Gönüllüler
• Beşliler
• Azaplar
• Yayalar ve Müsellemler
• Deliller

Osmanlı Devletinde Uygulanan Politikalar:

1. Devşirme Sistemi: Gayrimüslim ailelerden alınan çocuklar Müslüman ailelere verilir, İslami eğitimden sonra Enderun'a veya Yeniçeri Ocağı'na gönderilirdi.
2. İskân Politikası: Balkanların Türkleşmesi için Anadolu'daki Türkmenlerin buralara yerleştirilmesi.
3. İstimalet Politikası: Fethedilen yerlerde uygulanan hoşgörü ve adalet politikası. Fetihten önce abdal adı verilen dervişler halkı Osmanlı'nın adaletine ikna ederdi.
4. Millet Sistemi: Osmanlı'da halk Müslüman ve gayrimüslim olarak ikiye ayrılırdı. Gayrimüslimler inançlarını özgürce yaşayabilirdi.