AYT Matematik Polinom Tamamı

Polinomlar ve Temel Özellikleri

Polinom denince aklına hemen P$x$ = 13x³ - 4x² + 2x + 11 gibi ifadeler gelsin. Bu örnekte katsayılar 13, -4, +2, +11; derece 3; baş katsayı 13; sabit terim ise 11.

Bir ifadenin polinom olabilmesi için x'lerin üssünün mutlaka doğal sayı olması gerek. Yani x², x³ gibi pozitif tam sayı üsler olacak.

Çift ve tek dereceli terimlerin katsayıları toplamını bulmak için pratik bir yöntem var. P(1) = a ve P$-1$ = b olsun: çift dereceli terimler $a+b$/2, tek dereceli terimler $a-b$/2 formülüyle bulunur.

Dikkat! P$x$ = P$-x$ ise polinom çift fonksiyondur ve sadece çift dereceli terimler içerir.

Polinom İşlemleri ve Derece Kuralları

Polinomlarla işlem yaparken derece kurallarını bilmen çok önemli. P$x$'in derecesi m, Q$x$'in derecesi n olsun.

Toplama-çıkarmada büyük olanın derecesi alınır: der[P$x$ ± Q$x$] = m. Çarpmada dereceler toplanır: der[P$x$.Q$x$] = m+n.

Bölmede payın derecesinden paydanın derecesi çıkarılır: der$P(x)/Q(x)$ = m-n. Kuvvet alırken derece, kuvvetle çarpılır.

Polinom bölme işleminde P$x$ = Q$x$.B$x$ + k$x$ formülü kullanılır. Eğer kalan k$x$ = 0 ise polinom tam bölünmüş demektir.

İpucu: Bu kuralları ezberlemek yerine mantığını anla, sınavda daha kolay hatırlarsın!

Polinom Bölme ve Kalan Bulma

Bir polinomun $ax+b$ ile bölümünden kalan bulmak için pratik yöntem kullan. P$x$ = $ax+b$.B$x$ + k şeklinde yazılır.

Kalanı bulmak için ax+b = 0 yapan değeri bul: x = -b/a. Bu değeri P$x$'e yerleştir: P$-b/a$ = kalan.

Polinom denklemi oluşturma da sınavlarda çok çıkan bir konu. Sıfırları bilinen polinomları (x-sıfır) çarpanları şeklinde yazabilirsin.

Örneğin, baş katsayısı a olan ve sıfırları x₁, x₂, x₃ olan üçüncü dereceden polinom: P$x$ = a.$x-x₁$.$x-x₂$.$x-x₃$ şeklinde yazılır.

Pratik: Polinom problemlerinde önce verilen bilgileri düzenle, sonra uygun yöntemi seç!