Fonksiyonları Öteleme: 9. Sınıf Matematik Ders Notları

Fonksiyonlarda Öteleme ve Ölçekleme

Bir fonksiyonun grafiğini hareket ettirmek istediğimizde öteleme işlemlerini kullanırız. Y ekseninde yukarı doğru k birim öteleme yapmak için f$x$+k yazarız. Aşağı doğru ötelemek için ise f$x$-k formülünü kullanırız.

X ekseninde öteleme ise biraz farklı çalışır. Sağa doğru k birim ötelemek istiyorsak f$x-k$, sola doğru k birim ötelemek istiyorsak f$x+k$ yazarız. Burada işaretlerin ters olduğunu unutmayın!

Ölçekleme ise fonksiyonun boyutunu değiştirir. Y değerlerini k ile çarparsak $y=k·f(x)$ dikey olarak uzatırız veya daraltırız. X değerlerindeki değişim için ise y=f(k·x) formülünü kullanırız.

📌 İpucu: X eksenindeki ötelemelerde işaretin ters olduğunu hatırlamak için şöyle düşünün: Grafiği sağa kaydırmak için, her noktanın x değerini k kadar azaltmamız gerekir $x-k$, sola kaydırmak için ise k kadar artırmalıyız $x+k$.