Simyadan Kimyaya Geçiş

Kimyayı anlamak için önce simyayı bilmen gerek. Simya, eski çağ insanlarının deneme-yanılma yoluyla yaptığı çalışmalardı ve "alsimi" diye de adlandırılırdı. Bu insanlar sistematik bir yöntem kullanmadıkları için simya bir bilim dalı sayılmaz.

Simyacıların en büyük hayalleri değersiz madenleri altına çevirmek ve ölümsüzlük iksirini bulmaktı. Tabii ki bu hayallerine ulaşamadılar ama yine de önemli keşifler yaptılar.

Bu dönemde damıtma, kristallendirme, çözme gibi yöntemler keşfedildi. Ayrıca cam, barut, mürekkep üretimi de bu dönemde başladı. Simya "kimya öncesi dönem" olarak da biliniyor.

Dikkat! Simya ve kimya arasındaki temel fark: Simya deneme-yanılma kullanırken, kimya sistematik ve bilimsel yöntemler kullanır.

Tarihteki Önemli Bilim İnsanları

Empedokles $MÖ 492-432$, tüm nesnelerin dört temel maddeden (ateş, su, hava, toprak) oluştuğunu söyleyen ilk kişiydi. Ona göre sevgi ile maddeler birbirini çeker, nefret ile iterdi.

Demokritos $MÖ 460-370$ ise atom fikrini ortaya atan ilk simyacıdır. Maddenin bölünemeyen en küçük parçacığına "atamos" yani atom dedi. Bu fikir o dönem için çok devrimciydi.

Cabir Bin Hayyan $MS 721-813$ İslam dünyasının kimyaya en büyük katkısını yaptı. Atomun parçalanabileceğini söyledi ve ilk kimya laboratuvarını kurdu. Nitrik asit, hidrojen klorür gibi önemli kimyasalları elde etti.

Ebu Bekir Er-Razi $MS 865-925$ laboratuvar araç gereçlerini geliştirdi. Kostik soda ve gliserini keşfetti, karıncalardan damıtma yoluyla formik asit elde etti.

Önemli! Bu bilim insanlarının isimleri ve yaptıkları keşifler sınavlarda sık sık soruluyor.

Modern Kimyanın Kurucuları

Robert Boyle (1626-1697) kimyaya çok önemli katkılarda bulundu. Havanın sıkıştırılabilir olduğunu ve yanmadaki rolünü keşfetti. Boyle Yasası diye bilinen gaz hacmi ve basıncı arasındaki ilişkiyi buldu.

Boyle aynı zamanda elementi bilimsel olarak tanımlayan ilk kişiydi. Ona göre element, kendinden daha basit maddelere ayrılamayan saf maddeydi. Bu tanım bugün hala geçerli.

Antoine Lavoisier (1743-1794) ise modern kimyanın babası sayılır. Kalay metalini kapalı cam balonda ısıtarak yaptığı deneyde beyaz bir toz gözlemledi. Bu deneyde terazi kullanarak Kütlenin Korunumu Kanunu'nu keşfetti.

Lavoisier'in bu kanunu kimyada çok temeldir: Bir kimyasal tepkimede toplam kütle değişmez, yalnızca maddeler birbirini dönüşür.

Sınav İpucu! Lavoisier'in kalay deneyi ve Kütlenin Korunumu Kanunu mutlaka hatırlanması gereken konular.