Mol Kavramı ve Atomik Kütle
Kimyada maddeleri anlamanın en pratik yolu mol kavramıdır. 1 mol, tam olarak 6,02×10²³ tane tanecik içerir. Bu sayıya Avogadro sayısı denir. Örneğin, 1 mol H atomu veya 1 mol C atomu, her biri 6,02×10²³ tane atom içerir.
Atomik Kütle Birimi (AKB), atom kütlelerini ölçmek için kullanılan birimdir. C-12 izotopu standart olarak alınmış ve 1 AKB olarak belirlenmiştir. 1 AKB, bir atomun kütlesinin Avogadro sayısına bölünmesiyle elde edilir 1/Ngram.
Bağıl Atom Kütlesi, elementlerin atom kütlelerinin C-12 izotopuna göre karşılaştırılmasıyla belirlenir. Örneğin, Na=23, Fe=56, S=32, H=1 gibi değerler bu şekilde bulunmuştur. Atom kütlesi ise bir mol atomun gram cinsinden kütlesine eşittir.
Hatırlatma: Günlük hayatta küçük tanecikleri sayamayız, bu yüzden mol kavramı bize büyük miktardaki atomları pratik şekilde ifade etme imkanı verir!
Gerçek Atom Kütlesi, tek bir atomun kütlesidir ve atom kütlesinin Avogadro sayısına bölünmesiyle bulunur MA/N. Mol kütlesi (MA) ise bir mol atom ya da bileşiğin gram cinsinden kütlesidir. Örneğin, H₂O'nun mol kütlesi 18 g/mol'dür.
Mol hesaplamalarında kullanılan temel formül: mol sayısı = verilen kütle / mol kütlesi
Örnek: 72 gram H₂O kaç moldür? (H:1, O:16)
Çözüm: H₂O'nun mol kütlesi = 2×1 + 16 = 18 g/mol
72 ÷ 18 = 4 mol H₂O