Atomun Temel Yapısı

Atomlar üç temel tanecikten oluşur: Çekirdekte bulunan pozitif yüklü protonlar, yüksüz (nötr) nötronlar ve çekirdeğin çevresinde hareket eden negatif yüklü elektronlar. Çekirdekteki taneciklere genel olarak nükleon denir.

Atom numarası, çekirdekte bulunan proton sayısıdır ve her element için ayırt edici bir özelliktir. Bu sayı aynı zamanda çekirdek yükü olarak da adlandırılır. Kütle numarası ise çekirdekteki proton ve nötron sayılarının toplamını ifade eder ve "A" ile gösterilir.

Atomlar yük durumlarına göre sınıflandırılır. Nötr atomlarda proton sayısı elektron sayısına eşittir. Elektron kaybeden atomlar pozitif yüklü (katyon), elektron kazanan atomlar ise negatif yüklü (anyon) olur. İyon yükü, proton sayısından elektron sayısı çıkartılarak bulunabilir.

Önemli Not: Atom numarası elementi belirlerken, kütle numarası o elementin toplam nükleon sayısını gösterir. Bu iki sayı birçok kimyasal hesaplamada kullanılır.

Atomların Çeşitleri

İzotop atomlar, aynı elementin farklı formlarıdır. Proton sayıları (atom numaraları) aynı ama nötron sayıları farklıdır. Bu nedenle kimyasal özellikleri aynı, fiziksel özellikleri farklıdır. Örneğin hidrojenin farklı izotopları doğada bulunabilir.

İzoton atomlar, nötron sayıları aynı olmasına rağmen proton sayıları farklı olan atomlardır. Bu atomlar tamamen farklı elementlere aittir ve hem fiziksel hem de kimyasal özellikleri farklıdır.

İzobar atomlar ise kütle numaraları aynı ancak proton ve nötron sayıları farklı olan atomlardır. Yani proton ve nötron sayılarının toplamı eşittir, ama dağılımları farklıdır. Bu atomların da hem fiziksel hem kimyasal özellikleri farklıdır.

İzoelektronik tanecikler, elektron sayıları aynı olduğu halde proton sayıları farklı olan taneciklerdir. Eğer bunlardan biri nötr atom ise, diğerleri kesinlikle iyon olmalıdır. Bu taneciklerin de fiziksel ve kimyasal özellikleri birbirinden farklıdır.

Hatırlatma: Bir iyonun elektron sayısını bulmak için iyon yükünü atom numarasından çıkarmak ya da toplamak gerekir. Örneğin, +2 yüklü bir iyon, nötr haldeyken sahip olduğundan 2 elektron daha az taşır.