Fizik1,063 görüntüleme·Güncellendi May 19, 2026·4 sayfa

Sabit İvmeli Hareket: Örnekler ve Açıklamalar

Belinay Batır@belinaybatr

Sabit ivmeli hareket, bir cismin hızının zamanla düzenli bir şekilde... Daha fazla göster

1 / 4

of 4

$# Sabit ivmeli Horevet Konum$ rightarrow$ Bir Gsmin seçilen bir referans ortalama sürat (m/s) = $\frac{Alinon Yai (m)}{Gecen sore(s)}$ nokt$

Hareket Kavramları ve Temel Büyüklükler

Hareket analizi için önce temel büyüklükleri anlamalıyız. Konum, bir cismin seçilen referans noktasına göre bulunduğu yeri gösteren vektörel büyüklüktür ve $\vec{r}$ ile gösterilir. Yer değiştirme ise ilk konumdan son konuma çizilen vektördür ve $\Delta x = x_{son} - x_{ilk}$ formülüyle hesaplanır.

Sürat ve hız birbirinden farklı kavramlardır. Sürat, alınan yolun zamana oranıdır $v = \frac{x}{t}$ , skaler bir büyüklüktür ve her zaman pozitiftir. Hız ise yer değiştirmenin zamana oranıdır $v = \frac{\Delta x}{\Delta t}$ , vektöreldir ve yön bilgisi içerir.

İvme, bir cismin birim zamanda hızındaki değişimdir ve $\vec{a} = \frac{\Delta \vec{v}}{\Delta t} = \frac{\vec{v}{son} - \vec{v}{ilk}}{t_{son} - t_{ilk}}$ formülüyle hesaplanır. Aynı doğrultuda hareket eden bir cisim hızlanıyor veya yavaşlıyorsa ivmeli hareket yapıyor demektir.

Önemli Not: Alınan yol hesaplanırken yön önemli değildir. İster ileri ister geri olsun, mesafeler her zaman "toplanır". Yer değiştirmede ise yön önemlidir ve çıkarma işlemi yapılır.

of 4

$# Sabit ivmeli Horevet Konum$ rightarrow$ Bir Gsmin seçilen bir referans ortalama sürat (m/s) = $\frac{Alinon Yai (m)}{Gecen sore(s)}$ nokt$

Hareket Grafikleri ve Yorumlanması

Konum-zaman grafiğinin eğimi bize hızı verir. Grafikte yukarı yönelen eğimler pozitif (+) yönde, aşağı yönelen eğimler negatif (-) yönde hareketi gösterir. Eğer konum sabitse, bu cismin durduğu anlamına gelir.

Hız-zaman grafiğinin eğimi ivmeyi verir. Bu grafikte pozitif eğim hızlanmayı, negatif eğim yavaşlamayı gösterir. Grafiğin altında kalan alan ise cismin yer değiştirmesini verir.

İvme-zaman grafiğindeki alan hız değişimini verir. İvme grafiğine bakarak cismin yönü hakkında yorum yapamayız (ilk hızı sıfır olan cisimler hariç). Unutmayın ki hızlanan cisimlerin ivmesi ile hızı aynı işaretli iken, yavaşlayan cisimlerde hız ile ivme zıt işaretlidir.

Dikkat: Grafiklerde eğim ve alan kavramları çok önemlidir. Eğim her zaman değişim oranını, alan ise toplam miktarı verir.

of 4

$# Sabit ivmeli Horevet Konum$ rightarrow$ Bir Gsmin seçilen bir referans ortalama sürat (m/s) = $\frac{Alinon Yai (m)}{Gecen sore(s)}$ nokt$

Düzgün Doğrusal Hareket

Bir cismin bir doğru boyunca sabit hızla ilerlemesine düzgün doğrusal hareket denir. Bu harekette ivme sıfırdır ve hız hiç değişmez. Hareket eden bir cisim eşit zaman aralıklarında eşit mesafeler alır.

Düzgün doğrusal harekette konum-zaman grafiği bir doğrudur ve bu doğrunun eğimi hız büyüklüğünü verir: $v = \frac{\Delta x}{\Delta t}$ . Doğru ne kadar dikse, hız o kadar büyüktür.

Hız-zaman grafiği ise x-eksenine paralel bir doğrudur. Bu grafiğin altında kalan alan cismin yer değiştirmesini verir: $\Delta x = v \cdot t$ . Yer değiştirmeyi kolayca hesaplamak için dikdörtgenin alanını bulabiliriz.

İpucu: Düzgün doğrusal hareket, tüm ivmeli hareketlerin en basit halidir. Eğer bir sorudaki cisim sabit hızla hareket ediyorsa, hesaplamalarınız için $x = v \cdot t$ formülünü kullanabilirsiniz.

of 4

$# Sabit ivmeli Horevet Konum$ rightarrow$ Bir Gsmin seçilen bir referans ortalama sürat (m/s) = $\frac{Alinon Yai (m)}{Gecen sore(s)}$ nokt$

Düzgün Hızlanan ve Düzgün Yavaşlayan Hareket

Düzgün hızlanan hareket, bir cismin sabit ivmeyle hızlandığı harekettir. Bu durumda, cisim eşit zaman aralıklarında artan mesafeler kateder. Konum formülü $x = v_0t + \frac{1}{2}at^2$ ile hesaplanır. Kısa yol olarak ortalama hızdan da yararlanabiliriz: $v_{ort} = \frac{v_{ilk} + v_{son}}{2}$ ve $x = v_{ort} \cdot t$ .

Düzgün yavaşlayan hareket ise cismin sabit bir ivmeyle hızının azaldığı harekettir. Bu durumda konum formülü $x = v_0t - \frac{1}{2}at^2$ olur. Yavaşlayan harekette önemli olan hız ve ivmenin zıt yönlü olmasıdır.

Hareket denklemleri arasında hızı, ivmeyi ve konumu ilişkilendiren formüller vardır: $v_{son} = v_0 + at$ (hızlanan hareket için) ve $v_{son} = v_0 - at$ (yavaşlayan hareket için). Ayrıca $v_{son}^2 = v_0^2 + 2ax$ (hızlanan) ve $v_{son}^2 = v_0^2 - 2ax$ (yavaşlayan) formülleri de kullanılabilir.

Unutmayın: Kısa yol formülü $v_{ort} = \frac{v_{ilk} + v_{son}}{2}$ sadece konum-zaman hesaplamalarında ve sabit ivmeli hareketlerde geçerlidir. Değişken ivmeli hareketlerde kullanılamaz!

Hiç sormayacaksın sanmıştık...

Knowunity yapay zeka arkadaşı nedir?

Yapay zeka arkadaşımız öğrencilerin ihtiyaçlarına göre özel olarak tasarlanmıştır. Platformda bulunan milyonlarca içeriğe dayanarak öğrencilere gerçekten anlamlı ve ilgili yanıtlar verebiliyoruz. Ancak mesele sadece cevaplar değil, refakatçi aynı zamanda kişiselleştirilmiş öğrenme planları, sınavlar veya sohbet içerikleri ve öğrencilerin becerilerine ve gelişimlerine dayalı %100 kişiselleştirme ile öğrencilere günlük öğrenme zorluklarında rehberlik ediyor.

Knowunity uygulamasını nereden indirebilirim?

Uygulamayı Google Play Store ve Apple App Store'dan indirebilirsiniz.

Knowunity ücretsiz mi?

Knowunity uygulaması ücretsiz! Uygulamamız çok yakında indirmeye hazır olacak, bekle bizi. 💙

Hareket Kavramları ve Temel Büyüklükler

Hareket Grafikleri ve Yorumlanması

Düzgün Doğrusal Hareket

Düzgün Hızlanan ve Düzgün Yavaşlayan Hareket

Hiç sormayacaksın sanmıştık...

Knowunity yapay zeka arkadaşı nedir?

Knowunity uygulamasını nereden indirebilirim?

Knowunity ücretsiz mi?

En popüler içerikler: Non-uniform Motion

bir boyutta sabit ivmeli hareket

Bir boyutta sabit ivmeli hareket

Fizik dersinin en popüler içerikleri

TYT Fizik

Dalgalar

Fizik 9.sınıf

Elektrik devreleri ve lambalar

DENGE TORK

Basınç ve kaldırma kuvveti

11. sınıf fizik

10. Sınıf FİZİK 1. DÖNEM 2. YAZILI NOTLARI

Ayt Fizik Tork Notları

En popüler içerikler

11. sınıf biyoloji dolaşım sistemi ders notları

8.sınıf matematik

Tyt biyoloji

7. Sınıf Fen Bilimleri

İnkılap tarihi

8. SINIF BASİT MAKİNELER-MAKARALAR

9. Sınıf Tarih Konu Anlatımı

9.sınıf tarih ders notları

9. sınıf coğrafya ders notları

Aradığını bulamıyor musun? Diğer derslere göz at.

Kullanıcılarımızdan yorumlar. Onlar her şeyi çok beğendi — sen de beğeneceksin.

Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!

Hareket Kavramları ve Temel Büyüklükler

Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!

Hareket Grafikleri ve Yorumlanması

Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!

Düzgün Doğrusal Hareket

Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!

Düzgün Hızlanan ve Düzgün Yavaşlayan Hareket

Hiç sormayacaksın sanmıştık...

Knowunity yapay zeka arkadaşı nedir?

Knowunity uygulamasını nereden indirebilirim?

Knowunity ücretsiz mi?

En popüler içerikler: Non-uniform Motion

bir boyutta sabit ivmeli hareket

Bir boyutta sabit ivmeli hareket

Fizik dersinin en popüler içerikleri

TYT Fizik

Dalgalar

Fizik 9.sınıf

Elektrik devreleri ve lambalar

DENGE TORK

Basınç ve kaldırma kuvveti

11. sınıf fizik

10. Sınıf FİZİK 1. DÖNEM 2. YAZILI NOTLARI

Ayt Fizik Tork Notları

En popüler içerikler

11. sınıf biyoloji dolaşım sistemi ders notları

8.sınıf matematik

Tyt biyoloji

7. Sınıf Fen Bilimleri

İnkılap tarihi

8. SINIF BASİT MAKİNELER-MAKARALAR

9. Sınıf Tarih Konu Anlatımı

9.sınıf tarih ders notları

9. sınıf coğrafya ders notları

Aradığını bulamıyor musun? Diğer derslere göz at.

Kullanıcılarımızdan yorumlar. Onlar her şeyi çok beğendi — sen de beğeneceksin.