Fizik derslerinde karşılaştığın tork ve dengekonuları aslında günlük hayatta...
Fizik1,031 görüntüleme·Güncellendi Jun 5, 2026·7 sayfaAYT Fizik: Tork Konu Anlatımı ve Notları
e.@mekda
1 / 7
1
of 7
Tork Nedir?
Tork, bir kuvvetin cismi döndürme etkisidir ve τ = F × d formülüyle hesaplanır. Burada F kuvvet, d ise dönme ekseninden kuvvet uygulandığı noktaya olan mesafedir.
Kuvvet ne kadar büyük olursa ve dönme merkezine ne kadar uzak uygulanırsa, döndürme etkisi o kadar güçlü olur. Mesela kapıyı menteşeye yakın yerden itmeye çalışırsan çok zor döner, ama kapı kolundan itersen kolayca açılır.
Tork birimi Newton-metre (N.m) olarak ifade edilir. Dikkat et, bu enerji birimi joule ile karıştırılmamalı!
İpucu: Tork hesaplarken kuvvetin dik bileşenini kullanmayı unutma! Eğer kuvvet açılı geliyorsa F.sinθ şeklinde hesapla.
2
of 7
Tork Yönü ve İşareti
Tork hesaplarında yön çok önemli! Saat yönünde döndüren kuvvetlere (-) işaret, saat yönünün tersine döndürenlere (+) işaret veriyoruz.
Toplam tork hesaplarken tüm kuvvetlerin torkunu ayrı ayrı hesapla, sonra işaretlerine göre topla. Örneğin: τ₀ = +6 - 12 = -6 N.m gibi.
Sonucun işareti sana cismin hangi yöne döneceğini söyler. Pozitif sonuç saat yönünün tersi, negatif sonuç saat yönünde dönme demek.
Pratik bilgi: Tork problemlerinde önce tork noktasını belirle, sonra her kuvvetin bu noktaya olan uzaklığını ve yönünü bul.
3
of 7
Tork Hesaplama Örnekleri
Bu sayfadaki örnekler tork hesaplama mantığını gösteriyor. Her kuvvet için ayrı ayrı τ = F × d hesabı yap, sonra işaretlerine dikkat ederek topla.
Birinci örnekte: τ₀ = +6 - 2 - 3 + 2 = +3 N.m bulunuyor. Bu pozitif sonuç, cismin saat yönünün tersine döneceğini gösteriyor.
Kuvvetlerin etkisi karşılaştırılırken sadece büyüklüklerine değil, dönme kollarına da bakmak gerekir. Küçük bir kuvvet uzun mesafeden büyük bir kuvvetten daha etkili olabilir.
Sınav ipucu: Tork problemlerinde önce şekli çiz, kuvvet yönlerini ve uzaklıkları net bir şekilde işaretle.
4
of 7
Denge Koşulları
Denge durumunda iki koşul sağlanmalı: Σf = 0 (kuvvetler dengesi) ve Στ = 0 (torklar dengesi). Her iki koşul da yerine gelmezse cisim dengelenmiş olmaz.
Örnekteki çubuk sistemi için tork denkesi kurulurken: τ₁ × 4 = 40 × 1 + 10 × 2 + 20 × 3 + 5 × 4 hesabı yapılıyor. Bu 140 N.m ediyor, yani τ₁ = 35 N olmalı.
Tork problemlerinde önem sırası şöyle: Önce sabit noktalar , sonra destekler, en son ipler veya diğer kuvvetler. Bu sıralama problemi çözmeyi kolaylaştırır.
Önemli: Denge problemlerinde tork noktasını akıllıca seç - bilinmeyen kuvvetlerin geçtiği nokta ideal olur.
5
of 7
Türdeş Çubuk Problemleri
Türdeş çubuk problemlerinde çubuğun ağırlığı merkezinden etki eder. 3 metre uzunluktaki çubukta ağırlık merkezi 1.5 metreden etki edecektir.
Bu sayfadaki örnekte sistemin dengede olması için tork denklemi kuruluyor. Çubuğun kendi ağırlığı da hesaba katılmalı ve merkezinden etki ettiği düşünülmeli.
Denge denklemlerinde bilinmeyen kuvvetleri bulmak için tork noktasını doğru seçmek kritik. Genellikle en az bilinmeyenin bulunduğu nokta seçilir.
Pratik yaklaşım: Türdeş çubuk problemlerinde önce çubuğun ağırlığının nerede etki ettiğini belirle, sonra tork denklemini kur.
6
of 7
Denge ve Devrilme
Bu sayfadaki örneklerde denge ve devrilme durumları inceleniyor. Türdeş çubukların her bölümünün eşit ağırlığa sahip olduğunu unutma!
60 cm uzunluktaki çubuk örneğinde, tüm kuvvetlerin torkları hesaplanıp denge denklemi kuruluyor: 60×3 + 30×4 = 0.8T×4 + 0.6T×3 şeklinde.
Devrilme problemlerinde kritik nokta, cismin ağırlık merkezinden geçen düşey çizginin destek tabanının dışına çıkması. Bu durumda cisim devrilir.
Sınav stratejisi: Denge problemlerinde önce tüm kuvvetleri belirle, sonra en uygun tork noktasını seç ve denklemi kur.
7
of 7
Uygulama Problemleri
Son sayfa çeşitli uygulama örnekleri gösteriyor. 100N ağırlıktaki türdeş cisim için minimum devrilme kuvveti hesaplanıyor: 100×4 = F×10, yani F = 40N.
Çocuk-çubuk problemi gibi örneklerde güvenlik faktörü de önemli. İp 130N gerilmeye dayanıklıysa, çocuğun ne kadar ileri gidebileceği tork denklemiyle bulunuyor.
Bu tür problemlerde gerçek hayat koşulları göz önünde bulunduruluyor. Sadece matematik değil, fiziksel sınırlamalar da hesaba katılmalı.
Gerçek hayat bağlantısı: Bu problemler tahterevalli, vinç, köprü gibi günlük yapıların tasarımında kullanılan temel prensipleri gösteriyor.
Hiç sormayacaksın sanmıştık...
Knowunity yapay zeka arkadaşı nedir?
Yapay zeka arkadaşımız öğrencilerin ihtiyaçlarına göre özel olarak tasarlanmıştır. Platformda bulunan milyonlarca içeriğe dayanarak öğrencilere gerçekten anlamlı ve ilgili yanıtlar verebiliyoruz. Ancak mesele sadece cevaplar değil, refakatçi aynı zamanda kişiselleştirilmiş öğrenme planları, sınavlar veya sohbet içerikleri ve öğrencilerin becerilerine ve gelişimlerine dayalı %100 kişiselleştirme ile öğrencilere günlük öğrenme zorluklarında rehberlik ediyor.
Knowunity uygulamasını nereden indirebilirim?
Uygulamayı Google Play Store ve Apple App Store'dan indirebilirsiniz.
Knowunity ücretsiz mi?
Knowunity uygulaması ücretsiz! Uygulamamız çok yakında indirmeye hazır olacak, bekle bizi. 💙
En popüler içerikler: Torque
1Fizik dersinin en popüler içerikleri
9En popüler içerikler
9Aradığını bulamıyor musun? Diğer derslere göz at.
Kullanıcılarımızdan yorumlar. Onlar her şeyi çok beğendi — sen de beğeneceksin.
4.6/5App Store
4.7/5Google Play
Uygulama çok kolay kullanılıyor ve güzel tasarlanmış. Şu ana kadar aradığım her şeyi buldum ve sunumlardan çok şey öğrendim! Kesinlikle ödevlerim için hep kullanacağım!
A.S.iOS kullanıcısı
Uygulama çok iyi. Çok fazla ders notu ve yardımlaşma var. Örneğin benim problem yaşadığım bir ders Geometriydi ve ANINDA yardım ettiler beraber hem sorularımı çözdük hem konu anlatımı buldum. Herkese tavsiye ederim.
S.L.Android kullanıcısı
BEN ŞOK. Reklamını sık sık gördüğüm için uygulamayı denedim ve gerçekten hayran kaldım. Bu uygulama okul için tam ihtiyacım olan şey. Anında ödev yardımı, konu anlatımı, örnek sınavlar, flaşkartlar hepsi hepsi var, şiddetle tavsiye ederim ✅
A.iOS kullanıcısı
Fizik1,031 görüntüleme·Güncellendi Jun 5, 2026·7 sayfaAYT Fizik: Tork Konu Anlatımı ve Notları
e.@mekda
Fizik derslerinde karşılaştığın tork ve denge konuları aslında günlük hayatta sürekli kullandığımız şeyler! Kapı açarken, makas kullanırken ya da tahterevalli oynarken bile tork prensibiyle hareket ediyorsun.
1
of 7
Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Tork Nedir?
Tork, bir kuvvetin cismi döndürme etkisidir ve τ = F × d formülüyle hesaplanır. Burada F kuvvet, d ise dönme ekseninden kuvvet uygulandığı noktaya olan mesafedir.
Kuvvet ne kadar büyük olursa ve dönme merkezine ne kadar uzak uygulanırsa, döndürme etkisi o kadar güçlü olur. Mesela kapıyı menteşeye yakın yerden itmeye çalışırsan çok zor döner, ama kapı kolundan itersen kolayca açılır.
Tork birimi Newton-metre (N.m) olarak ifade edilir. Dikkat et, bu enerji birimi joule ile karıştırılmamalı!
İpucu: Tork hesaplarken kuvvetin dik bileşenini kullanmayı unutma! Eğer kuvvet açılı geliyorsa F.sinθ şeklinde hesapla.
2
of 7Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Tork Yönü ve İşareti
Tork hesaplarında yön çok önemli! Saat yönünde döndüren kuvvetlere (-) işaret, saat yönünün tersine döndürenlere (+) işaret veriyoruz.
Toplam tork hesaplarken tüm kuvvetlerin torkunu ayrı ayrı hesapla, sonra işaretlerine göre topla. Örneğin: τ₀ = +6 - 12 = -6 N.m gibi.
Sonucun işareti sana cismin hangi yöne döneceğini söyler. Pozitif sonuç saat yönünün tersi, negatif sonuç saat yönünde dönme demek.
Pratik bilgi: Tork problemlerinde önce tork noktasını belirle, sonra her kuvvetin bu noktaya olan uzaklığını ve yönünü bul.
3
of 7Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Tork Hesaplama Örnekleri
Bu sayfadaki örnekler tork hesaplama mantığını gösteriyor. Her kuvvet için ayrı ayrı τ = F × d hesabı yap, sonra işaretlerine dikkat ederek topla.
Birinci örnekte: τ₀ = +6 - 2 - 3 + 2 = +3 N.m bulunuyor. Bu pozitif sonuç, cismin saat yönünün tersine döneceğini gösteriyor.
Kuvvetlerin etkisi karşılaştırılırken sadece büyüklüklerine değil, dönme kollarına da bakmak gerekir. Küçük bir kuvvet uzun mesafeden büyük bir kuvvetten daha etkili olabilir.
Sınav ipucu: Tork problemlerinde önce şekli çiz, kuvvet yönlerini ve uzaklıkları net bir şekilde işaretle.
4
of 7Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Denge Koşulları
Denge durumunda iki koşul sağlanmalı: Σf = 0 (kuvvetler dengesi) ve Στ = 0 (torklar dengesi). Her iki koşul da yerine gelmezse cisim dengelenmiş olmaz.
Örnekteki çubuk sistemi için tork denkesi kurulurken: τ₁ × 4 = 40 × 1 + 10 × 2 + 20 × 3 + 5 × 4 hesabı yapılıyor. Bu 140 N.m ediyor, yani τ₁ = 35 N olmalı.
Tork problemlerinde önem sırası şöyle: Önce sabit noktalar , sonra destekler, en son ipler veya diğer kuvvetler. Bu sıralama problemi çözmeyi kolaylaştırır.
Önemli: Denge problemlerinde tork noktasını akıllıca seç - bilinmeyen kuvvetlerin geçtiği nokta ideal olur.
5
of 7Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Türdeş Çubuk Problemleri
Türdeş çubuk problemlerinde çubuğun ağırlığı merkezinden etki eder. 3 metre uzunluktaki çubukta ağırlık merkezi 1.5 metreden etki edecektir.
Bu sayfadaki örnekte sistemin dengede olması için tork denklemi kuruluyor. Çubuğun kendi ağırlığı da hesaba katılmalı ve merkezinden etki ettiği düşünülmeli.
Denge denklemlerinde bilinmeyen kuvvetleri bulmak için tork noktasını doğru seçmek kritik. Genellikle en az bilinmeyenin bulunduğu nokta seçilir.
Pratik yaklaşım: Türdeş çubuk problemlerinde önce çubuğun ağırlığının nerede etki ettiğini belirle, sonra tork denklemini kur.
6
of 7Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Denge ve Devrilme
Bu sayfadaki örneklerde denge ve devrilme durumları inceleniyor. Türdeş çubukların her bölümünün eşit ağırlığa sahip olduğunu unutma!
60 cm uzunluktaki çubuk örneğinde, tüm kuvvetlerin torkları hesaplanıp denge denklemi kuruluyor: 60×3 + 30×4 = 0.8T×4 + 0.6T×3 şeklinde.
Devrilme problemlerinde kritik nokta, cismin ağırlık merkezinden geçen düşey çizginin destek tabanının dışına çıkması. Bu durumda cisim devrilir.
Sınav stratejisi: Denge problemlerinde önce tüm kuvvetleri belirle, sonra en uygun tork noktasını seç ve denklemi kur.
7
of 7Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Uygulama Problemleri
Son sayfa çeşitli uygulama örnekleri gösteriyor. 100N ağırlıktaki türdeş cisim için minimum devrilme kuvveti hesaplanıyor: 100×4 = F×10, yani F = 40N.
Çocuk-çubuk problemi gibi örneklerde güvenlik faktörü de önemli. İp 130N gerilmeye dayanıklıysa, çocuğun ne kadar ileri gidebileceği tork denklemiyle bulunuyor.
Bu tür problemlerde gerçek hayat koşulları göz önünde bulunduruluyor. Sadece matematik değil, fiziksel sınırlamalar da hesaba katılmalı.
Gerçek hayat bağlantısı: Bu problemler tahterevalli, vinç, köprü gibi günlük yapıların tasarımında kullanılan temel prensipleri gösteriyor.
Hiç sormayacaksın sanmıştık...
Knowunity yapay zeka arkadaşı nedir?
Yapay zeka arkadaşımız öğrencilerin ihtiyaçlarına göre özel olarak tasarlanmıştır. Platformda bulunan milyonlarca içeriğe dayanarak öğrencilere gerçekten anlamlı ve ilgili yanıtlar verebiliyoruz. Ancak mesele sadece cevaplar değil, refakatçi aynı zamanda kişiselleştirilmiş öğrenme planları, sınavlar veya sohbet içerikleri ve öğrencilerin becerilerine ve gelişimlerine dayalı %100 kişiselleştirme ile öğrencilere günlük öğrenme zorluklarında rehberlik ediyor.
Knowunity uygulamasını nereden indirebilirim?
Uygulamayı Google Play Store ve Apple App Store'dan indirebilirsiniz.
Knowunity ücretsiz mi?
Knowunity uygulaması ücretsiz! Uygulamamız çok yakında indirmeye hazır olacak, bekle bizi. 💙
En popüler içerikler: Torque
1Fizik dersinin en popüler içerikleri
9En popüler içerikler
9Aradığını bulamıyor musun? Diğer derslere göz at.
Kullanıcılarımızdan yorumlar. Onlar her şeyi çok beğendi — sen de beğeneceksin.
4.6/5App Store
4.7/5Google Play
Uygulama çok kolay kullanılıyor ve güzel tasarlanmış. Şu ana kadar aradığım her şeyi buldum ve sunumlardan çok şey öğrendim! Kesinlikle ödevlerim için hep kullanacağım!
A.S.iOS kullanıcısı
Uygulama çok iyi. Çok fazla ders notu ve yardımlaşma var. Örneğin benim problem yaşadığım bir ders Geometriydi ve ANINDA yardım ettiler beraber hem sorularımı çözdük hem konu anlatımı buldum. Herkese tavsiye ederim.
S.L.Android kullanıcısı
BEN ŞOK. Reklamını sık sık gördüğüm için uygulamayı denedim ve gerçekten hayran kaldım. Bu uygulama okul için tam ihtiyacım olan şey. Anında ödev yardımı, konu anlatımı, örnek sınavlar, flaşkartlar hepsi hepsi var, şiddetle tavsiye ederim ✅
A.iOS kullanıcısı