Çembersel Hareket ve Açısal Momentum
Çembersel hareket deyince aklına Lunapark'taki dönme dolap gelsin - işte bu hareketin arkasında açısal hız (ω) ve çizgisel hız kavramları var. Açısal hız ω = 2πf formülüyle hesaplanırken, çizgisel hız v = ωr şeklinde bulunur.
Merkezcil ivme sayesinde cisimler dairesel yörüngede kalır. Eğer bu ivme olmasaydı, cisimler düz çizgide hareket ederdi. Virajlarda güvenli hızı hesaplarken de bu kavramı kullanıyoruz: v = √(kgr).
Açısal momentum (L) korunumu çok önemli bir kavram. Dış tork etki etmediğinde açısal momentum sabit kalır. Bu yüzden buz patencisi kollarını vücuduna yaklaştırdığında hızla dönmeye başlar - eylemsizlik momenti azalınca açısal hız artar!
💡 Kepler kanunları da bu prensiplerle çalışır. Gezegenler güneşe yaklaştığında hızlanır, uzaklaştığında yavaşlar.
