Elektrik Akımı, Potansiyel Fark ve Direnç
Elektrik akımı, birim zamandaki yük akışıdır ve birimi Amper'dir. Akımın yönü elektronların hareket yönünün tersidir. Potansiyel fark (gerilim) ise bir devredeki elektronları hareket ettirmek için gerekli enerjidir ve birimi Volt'tur.
Akım şu formülle hesaplanır: I = q/t. Burada q coulomb cinsinden yükü, t ise saniye cinsinden zamanı gösterir. Direnç akıma karşı gösterilen zorluktur ve birimi ohm'dur. Ohm Kanunu'na göre V = I·R şeklinde ifade edilir.
Dirençler devrelerde farklı şekillerde bağlanabilir. Seri bağlı dirençlerde akım aynıdır ve eşdeğer direnç Reş = R₁ + R₂ + R₃ olur. Paralel bağlı dirençlerde ise gerilim aynıdır ve 1/Reş = 1/R₁ + 1/R₂ + 1/R₃ formülü kullanılır.
İpucu: Bir devrede seri bağlı dirençlerden herhangi biri koparsa devreden akım geçmez, ancak paralel devrelerde sadece o kol devre dışı kalır!
Elektriksel güç hesaplamalarında P = I·V, P = I²·R veya P = V²/R formülleri kullanılır. Harcanan elektrik enerjisi ise E = P·t formülüyle bulunur. Lambaların parlaklığı, üzerlerindeki gerilimle doğru orantılıdır.
