Mayoz Bölünme Nedir?
Mayoz bölünme, eşeyli üreyen canlılarda üreme ana hücrelerinin bölünerek gametleri (üreme hücrelerini) oluşturmasını sağlayan özel bir bölünme şeklidir. Bu bölünmenin iki temel amacı vardır: kalıtsal çeşitliliği sağlamak ve kromozom sayısının sabit kalmasını garantilemek.
Diploid hücreler (2n) vücut hücreleri ve üreme ana hücrelerini içerirken, haploid hücreler gamet adı verilen yumurta, sperm ve polen gibi eşey hücrelerini kapsar. Mayoz bölünme iki aşamadan oluşur: mayoz 1 ve mayoz 2.
Mayoz 1'in en önemli özelliği parça değişimi (krossing over) olayıdır. Bu aşamada anneden ve babadan gelen homolog kromozomlar yan yana gelerek birbiri üzerinde kıvrılır ve aralarında gen parçaları değişir. Homolog kromozomlar kutuplara çekilir ve kromozom sayısı yarıya iner. Sitoplazma bölünmesi ile iki hücre oluşur.
Hatırlatma: Mayoz 1'den sonra DNA kendini eşlemeden hemen mayoz 2'ye geçilir. Bu, mitoz bölünmeden farklı bir durumdur!
Mayoz 2 aşamasında ise kromozomlardaki kardeş kromatitler birbirinden ayrılır ve hücreler tekrar bölünerek toplamda dört yavru hücre oluşur. Sonuçta oluşan dört hücrenin hepsi, başlangıçtaki ana hücrenin yarısı kadar kromozom içerir ve genetik olarak birbirlerinden farklıdır.
