Çaprazlama ve Genetik Hastalıklar
Genetikçiler çaprazlama yaparak hangi özelliklerin çocuklara geçeceğini hesaplayabilirler. Bu yöntemle dişi ve erkek karakterlerin nasıl birleşeceğini önceden tahmin edebiliriz. Akraba evliliğinde genetik hastalık riski artar çünkü benzer genler bir araya gelir.
İnsanlarda 246 kromozom bulunur - yarısı anneden, yarısı babadan gelir. Cinsiyet, özel kromozomlarla belirlenir. Kızlarda XX, erkeklerde XY kromozom çifti vardır. Cinsiyeti baba belirler çünkü X ya da Y verebilen tek o!
Eşey kromozomları ile taşınan hastalıklar: hemofili, renk körlüğü, yalışık parmaklık gibi. Vücut kromozomları ile taşınanlar ise: orak hücreli anemi, albinizm, Down sendromu gibi hastalıklardır.
Çaprazlama örneği: Melez kıvırcık saçlı baba (Kk) ile düz saçlı anne (kk) evlenirse, çocukların %50'si kıvırcık (Kk), %50'si düz saçlı (kk) olur. Matematik gibi hesaplayabilirsin!
İpucu: Genetik problemlerde büyük harf=baskın, küçük harf=çekinik kuralını unutma!