Güneş Tutulması

Güneş tutulması, Ay'ın Dünya ile Güneş arasına girerek Güneş ışınlarının Dünya'ya ulaşmasını engellemesiyle oluşur. Bu olay sırasında Ay'ın gölgesi Dünya'nın üzerine düşer ve tutulmanın görüldüğü bölgelerde gündüz vakti kısa süreliğine hava kararır.

Güneş tutulması sadece Ay'ın yeni ay evresinde gerçekleşebilir. Tutulmanın olması için Güneş, Ay ve Dünya'nın tam olarak aynı doğrultuda olması gerekir. Ay'ın yörüngesinin 5° eğik olması nedeniyle her yeni ay evresinde tutulma görülmez.

Tam güneş tutulmasında ortalık gece gibi kararır, etraf soğur ve gökyüzünde yıldızlar görülür. Parçalı güneş tutulmasında ise Güneş'in sadece bir kısmı gizlenir. İdeal bir güneş tutulması yaklaşık 7,5 dakika sürer ve 250 km yarıçaplı bir alanda gözlenebilir.

Dikkat! Güneş tutulmasını asla çıplak gözle, dürbünle veya teleskopla izlemeyin! Gözleriniz ciddi şekilde zarar görebilir. Tutulmayı izlemek için özel üretilmiş güneş tutulma gözlüğü kullanmalısınız.

Ay Tutulması

Ay tutulması, Dünya'nın Ay ile Güneş arasına girmesi sonucu gerçekleşir. Bu durumda Dünya'nın gölgesi Ay'ın üzerine düşer ve Ay'ın Güneş ışınlarını alması engellenmiş olur.

Ay tutulması yalnızca dolunay evresinde meydana gelir. Tutulmanın gerçekleşmesi için Güneş, Dünya ve Ay'ın aynı doğrultuda olması gerekir. Ay tutulması yaklaşık 1 saat sürer ve bugüne kadar gözlemlenen en kısa Ay tutulması 40 dakika sürmüştür.

Ay tutulması, Güneş tutulmasından daha uzun sürer çünkü Dünya'nın gölgesi Ay'ın gölgesine göre çok daha büyüktür. Ayrıca, Ay tutulması Dünya'nın gece olan bölümünde gözlemlenebilir ve Güneş tutulmasına kıyasla çok daha geniş bir alandan izlenebilir.

Merak et! Ay tutulması sırasında Ay genellikle kızılımsı bir renk alır. Bunun nedeni nedir? Dünya atmosferinden geçen Güneş ışınlarının kırmızı rengin dalga boylarını Ay'a ulaştırmasıdır!

Unutma! Hem Güneş hem de Ay tutulmaları, ışığın doğrusal yayılmasının bir sonucudur ve belirli aralıklarla gerçekleşen doğa olaylarıdır. Ay'ın Dünya etrafındaki dolanma ekseni düzgün olmadığı için her yeni ay evresinde Güneş tutulması ve her dolunay evresinde Ay tutulması gerçekleşmez.