Güneş Sistemi Gezegenleri Hakkında Bilgi

Fen Bilimleri 6. Sınıf Yazılı Hazırlık

Fen Bilimleri dersinde 6. sınıf 1. dönem yazılı sınavlarına hazırlanıyoruz! Bu notlarda, ortak sınavlarda karşınıza çıkabilecek soru örneklerini bulacaksınız.

Yazılı sınavlar, açık uçlu veya açık uçlu ve kısa cevaplı sorulardan oluşacak. Çoktan seçmeli, eşleştirme veya doğru/yanlış gibi soru türleri kullanılmayacak.

Hatırlatma: Soruların yanındaki kazanım bilgileri sadece öğretmenler için verilmiştir. Sınav kağıdında bu bilgiler olmayacak.

Konuları daha iyi anlamak için konu dağılım tablosunu ve soru çözümlerini inceleyebilirsiniz. Bunlara sayfada verilen karekodlar ile ulaşabilirsiniz.

Güneş Sistemi Gezegenleri

Güneş sistemindeki gezegenleri tanımaya hazır mısın? Güneş sistemindeki gezegenlerin büyüklükleri ve Güneş'e olan uzaklıkları birbirinden farklıdır.

İlk soruda, farklı boyutlardaki toplar kullanarak Güneş sistemi modeli oluşturman isteniyor. K, M, N, P ve R harfleriyle gösterilen topların hangi gezegenleri temsil ettiğini belirlemelisin.

Soruda gezegenleri büyüklüklerine göre ayırman ve Güneş'e olan uzaklıklarına göre sıraya dizmen gerekiyor. Model çiziminde gezegenlerin göreceli büyüklüklerini ve sıralamalarını doğru göstermelisin.

Gezegenleri hatırlayalım: Merkür, Venüs, Dünya ve Mars kayalık (iç) gezegenler; Jüpiter, Satürn, Uranüs ve Neptün ise gaz (dış) gezegenlerdir. Jüpiter ve Satürn en büyük gezegenlerdir.

Gezegenlerin Fiziksel Yapıları

Gezegenlerin yapılarını anlamak için harika bir modelleme sorusu! Gezegenleri oyun hamuru ve şişirilmiş balonlar kullanarak temsil edebiliriz.

Bu soruda, gezegenlerin yapısını oluşturan maddelerin fiziksel hâlleri dikkate alınarak bir modelleme yapman isteniyor. Bazı gezegenler oyun hamuru ile, bazıları ise şişirilmiş balonla temsil edilecek.

Düşünmen gereken şey şu: Hangi gezegenler katı yapıda, hangileri gaz yapıda? İç gezegenler (Merkür, Venüs, Dünya ve Mars) genellikle kayalık/katı yapıya sahipken, dış gezegenler (Jüpiter, Satürn, Uranüs ve Neptün) çoğunlukla gaz yapıdadır.

İpucu: Oyun hamuru katı maddeleri, şişirilmiş balon ise gaz maddeleri temsil eder. Bir gezegenin hangi malzemeyle modelleneceğine karar verirken yapısını oluşturan maddelerin fiziksel halini düşün.

Ay ve Güneş Tutulmaları

Gökyüzünde gerçekleşen muhteşem olaylar: tutulmalar! Tutulmalar, Güneş, Dünya ve Ay'ın belirli konumlarda sıralanmasıyla oluşur.

Soruda verilen görseller bize iki farklı tutulmayı gösteriyor. Bu görsellerde Dünya üzerindeki bazı şehirler E, P ve T harfleriyle işaretlenmiş.

Her iki tutulma olayında da Güneş, Dünya ve Ay aynı doğrultuda sıralanır. Ancak sıralamaları farklıdır. Güneş tutulması Ay'ın Güneş ile Dünya arasına girmesiyle oluşurken, Ay tutulması Dünya'nın Güneş ile Ay arasına girmesiyle oluşur.

Tutulmaların hangi şehirlerden gözlemlenebileceğini belirlemek için gökyüzündeki cisimlerin konumlarına dikkat etmelisin. Güneş tutulması sadece Dünya'nın gündüz olan bölgesinden, Ay tutulması ise Dünya'nın gece olan bölgesinden gözlemlenebilir.

Destek ve Hareket Sistemi

Vücudumuzda farklı türde kaslar bulunur ve bunlar farklı şekillerde kasılırlar. Bu soruda, iki farklı organdaki kasların kasılma özelliklerini gösteren bir grafik var.

Grafikte P ve R organlarındaki kasların kasılma şiddeti ve süresi gösteriliyor. Vücudumuzdaki kasları üçe ayırabiliriz: Çizgili kaslar, düz kaslar ve kalp kası.

Çizgili kaslar (iskelet kasları), isteğimizle çalışır ve hızlı kasılıp çabuk yorulur. Düz kaslar, iç organlarımızda bulunur, isteğimiz dışında çalışır ve yavaş kasılıp geç yorulur.

Grafiğe bakarak hangi organda çizgili kas, hangisinde düz kas bulunduğunu anlamak için kasılma şiddetine ve süresine dikkat etmelisin. Ayrıca, bu kas türlerinin bulunduğu organlara örnekler vermelisin.

Önemli: Grafikte kasılma şiddeti yüksek ama kısa süreli ise bu çizgili kas, kasılma şiddeti düşük ama uzun süreli ise bu düz kas özelliğidir.

Sindirim Sistemi

Yediğimiz besinler vücudumuzda uzun bir yolculuğa çıkar! Bu soruda sindirim sistemindeki organları ve sindirim çeşitlerini öğreniyoruz.

Sindirim sisteminde besinler iki tür sindirme uğrar: Fiziksel (mekanik) sindirim ve kimyasal sindirim. Fiziksel sindirim, besinlerin küçük parçalara ayrılmasıdır. Kimyasal sindirim ise, besinlerin sindirim enzimleri yardımıyla yapı taşlarına ayrılmasıdır.

Akşam yemeğinde yediğin tavuk, ağızda fiziksel ve kimyasal sindirime uğrar. Dişler besinleri parçalarken (fiziksel sindirim), tükürük içindeki enzimler proteinlerin kimyasal sindirimini başlatır.

Modelde sindirim sistemini incelerken, besinlerin izlediği yolu takip etmelisin: Ağız → Yemek borusu → Mide → İnce bağırsak → Kalın bağırsak. Özellikle midede proteinlerin, ince bağırsakta tüm besin türlerinin sindiriminin tamamlandığını unutma.

Dolaşım Sistemi

Vücudumuzda kan durmadan dolaşır ve bu hayati döngü iki temel dolaşım sistemiyle gerçekleşir. Modelde dolaşım sistemindeki yapı ve organlar numaralandırılmış.

Küçük kan dolaşımı, kalbimizden vücudumuza gönderilecek kanın temiz oksijen ile dolması için oluşan döngüdür. Bu dolaşımda kan, kalpten akciğerlere gider ve oksijence zenginleşip tekrar kalbe döner.

Büyük kan dolaşımı ise, oksijence zengin kanın vücuttaki tüm hücrelere ulaştırılması ve hücrelerden toplanan karbondioksitin kalbe geri getirilmesini sağlar. Bu dolaşımda kan, kalpten vücuda gider ve tekrar kalbe döner.

Modeldeki numaraları kullanarak kanın izlediği yolu adım adım göstermelisin. Kalbin sağ ve sol tarafının farklı görevleri olduğunu hatırla: Sol taraf temiz kanı vücuda pompalarken, sağ taraf kirli kanı akciğerlere gönderir.

Unutma: Kalp, kan damarları ve kan birlikte dolaşım sistemini oluşturur. Kanda oksijen ve besinler taşınır, karbondioksit ve atık maddeler uzaklaştırılır.