Dünya'nın şekli ve hareketleri sayesinde mevsimler nasıl oluşur ve hava...
Fen Bilimleri3,270 görüntüleme·Güncellendi Jun 9, 2026·10 sayfaFen Bilimleri 1. Ünite Çalışma Kağıdı - LGS 2025
HAVVA ELMAS@havva...
1 / 10
1
of 10
Dünya'nın Şekli ve Günlük Hareketi
Dünya'nın geoid denilen özel bir şekli var - kutuplardan basık, ekvatordan şişkin. Bu yüzden ekvator bölgesi Güneş ışığını dik açıyla alırken, kutuplar eğik açıyla alıyor.
Dünya'nın günlük hareketi kendi ekseni etrafında batıdan doğuya doğru 24 saatte tamamlanıyor. Bu hareket sayesinde gece-gündüz oluşuyor, yerel saat farkları ortaya çıkıyor ve günlük sıcaklık değişimleri yaşanıyor.
Dönme ekseni 23 derece 27 dakika eğik durumda. Bu eğiklik mevsimler için çok önemli!
💡 Hatırla: Güneş her zaman doğudan doğar çünkü Dünya batıdan doğuya döner.
2
of 10
Yıllık Hareket ve Mevsimlerin Oluşumu
Dünya'nın yıllık hareketi Güneş etrafında 365 gün 6 saatte tamamlanır. Bu dolanım elips şeklinde gerçekleşir.
Mevsimler hem eksen eğikliği hem de yıllık hareket sonucu oluşur. Dünya Güneş'e bazen yaklaşır bazen uzaklaşır ama bu mesafe farkı mevsimlerin oluşumunu etkilemez, sadece sürelerini etkiler.
21 Mart, 21 Haziran, 23 Eylül ve 21 Aralık tarihleri mevsim geçişlerinin kritik dönemleri. Her tarihte Güneş ışınları farklı açılarla geliyor.
💡 Dikkat: Dünya'nın Güneş'e mesafesi değil, eksen eğikliği mevsimleri belirler!
3
of 10
Ekinoks ve Gün Dönümü
Ekinoks gece ile gündüzün eşit olduğu günler - 21 Mart ve 23 Eylül. Bu tarihlerde Güneş ışınları ekvatora dik geliyor.
Gün dönümü ise gecelerin ya da gündüzlerin en uzun olduğu günler. 21 Haziran'da KYK'de gündüzler, 21 Aralık'ta geceler en uzun oluyor.
Bu özel günlerde gölge boyları da değişiyor. Güneş ışınları dik geldiğinde gölgeler kısalır, eğik geldiğinde uzar.
💡 İpucu: Ekvatorda her zaman gece-gündüz eşit, ama kutuplara doğru gittikçe farklar artıyor.
4
of 10
Özel Durumlar
Ekvatorda her zaman gece-gündüz süreleri eşit kalır. Ama kutup bölgelerine doğru gidildikçe bu süreler dramatik şekilde değişir.
21 Haziran'da Kuzey Kutbu'nda 24 saat gündüz yaşanırken, Güney Kutbu'nda 24 saat gece yaşanır. 21 Aralık'ta durum tam tersi oluyor.
Bu ekstrem durumlar Dünya'nın eksen eğikliği sayesinde gerçekleşiyor.
💡 Merak: Eğer eksen eğikliği olmasaydı mevsimler hiç oluşmazdı!
5
of 10
Güneş Işınları ve Etkiler
Güneş ışınlarının yere düşme açısı büyüdükçe önemli değişimler oluyor. Birim yüzeye düşen enerji artıyor, gölge boyu kısalıyor ve gündüz süresi uzuyor.
Eğer eksen eğikliği olmasaydı mevsimler oluşmaz, gece-gündüz süreleri hiç değişmez, gölge boyları sabit kalırdı. Bu da yaşamı çok sıkıcı hale getirirdi!
Grafiklerde görüyoruz ki farklı enlemlerde gölge boyları yıl boyunca farklı değişimler gösteriyor.
💡 Önemli: Eksen eğikliği olmadan Dünya'da yaşam çok monoton olurdu.
6
of 10
Atmosfer ve Hava Olayları
Atmosfer %78 azot, %21 oksijen ve %1 diğer gazlardan oluşur. Atmosferde meydana gelen değişimlere hava olayları deniyor.
Basınç, sıcaklık ve nem hava olaylarının üç ana faktörü. Sıcaklık arttıkça moleküller arasındaki uzaklık artar, yoğunluk azalır ve alçak basınç alanı oluşur.
Alçak basınçta hava sıcak, nemli ve yağışlı oluyor. Yüksek basınçta ise hava soğuk, kuru ve açık kalıyor.
💡 Hatırla: Barometre basıncı, termometre sıcaklığı, hidrometre nemi ölçer.
7
of 10
Hava Olaylarının Çeşitleri
Rüzgar yüksek basınçtan alçak basınca doğru akan yatay hava hareketi. Şiddetine göre meltem, fırtına, kasırga gibi isimler alıyor.
Yağmur atmosferdeki su buharının yoğuşup düşmesi, kar ise bu buharın buz kristallerine dönüşmesi. Dolu aniden çok soğuk havayla karşılaşan su buharının buz kürelerine dönüşmesi.
Sis, kırağı ve çiy yeryüzüne yakın yerde oluşurken; yağmur, kar ve dolu gökyüzünde oluşuyor.
💡 Fark: Meltemler gündüz karadan denize, gece denizden karaya eser.
8
of 10
Meltem Rüzgarları
Dünya'nın dönmesi sonucu günlük sıcaklık farkları oluşur ve meltemler meydana gelir. Karalar denizlere göre erken ısınır ve erken soğur.
Gündüz kara meltemi karadan denize doğru eser. Gece ise deniz meltemi denizden karaya doğru eser.
Bu durum özellikle sahil bölgelerinde yaşayanlar için önemli bir hava olayı.
💡 Pratik: Sahilde gündüz serin rüzgar hissediyorsan bu kara meltemi!
9
of 10
İklim ve Hava Olayları Arasındaki Fark
İklim geniş alanlarda uzun yıllar süren hava olaylarının ortalaması. Klimatoloji bilimi ile incelenir ve kesin bilgiler verir.
Hava olayları ise dar alanlarda kısa sürelidir. Meteoroloji bilimi ile incelenir ve tahmin edilir.
Küresel iklim değişikliği tüm dünyayı etkileyen iklim değişimleri. Sonuçları: kuraklık, çölleşme, orman yangınları ve seller.
💡 Güncel: İklim değişikliği günümüzün en önemli çevre sorunlarından biri.
10
of 10
İklimi Etkileyen Faktörler
Bir bölgenin iklimi çeşitli faktörlerden etkilenir. Bunlar denize uzaklık, enlem, yeryüzü şekilleri, yükseklik ve kalıcı kar durumu.
Bu faktörler bir arada çalışarak her bölgenin kendine özgü iklim özelliklerini oluşturur. Türkiye'de Karadeniz, Akdeniz ve karasal iklim görülmesi bu faktörlerin sonucu.
Coğrafi konum ve yeryüzü şekillerinin iklim üzerindeki etkisini anlamak çok önemli.
💡 Örnek: Dağların yamalarında farklı iklimler görülmesi yükseklik faktörinin etkisi.
Hiç sormayacaksın sanmıştık...
Knowunity yapay zeka arkadaşı nedir?
Yapay zeka arkadaşımız öğrencilerin ihtiyaçlarına göre özel olarak tasarlanmıştır. Platformda bulunan milyonlarca içeriğe dayanarak öğrencilere gerçekten anlamlı ve ilgili yanıtlar verebiliyoruz. Ancak mesele sadece cevaplar değil, refakatçi aynı zamanda kişiselleştirilmiş öğrenme planları, sınavlar veya sohbet içerikleri ve öğrencilerin becerilerine ve gelişimlerine dayalı %100 kişiselleştirme ile öğrencilere günlük öğrenme zorluklarında rehberlik ediyor.
Knowunity uygulamasını nereden indirebilirim?
Uygulamayı Google Play Store ve Apple App Store'dan indirebilirsiniz.
Knowunity ücretsiz mi?
Knowunity uygulaması ücretsiz! Uygulamamız çok yakında indirmeye hazır olacak, bekle bizi. 💙
En popüler içerikler: Fluid Dynamics
8Fen Bilimleri dersinin en popüler içerikleri
9En popüler içerikler
9Aradığını bulamıyor musun? Diğer derslere göz at.
Kullanıcılarımızdan yorumlar. Onlar her şeyi çok beğendi — sen de beğeneceksin.
4.6/5App Store
4.7/5Google Play
Uygulama çok kolay kullanılıyor ve güzel tasarlanmış. Şu ana kadar aradığım her şeyi buldum ve sunumlardan çok şey öğrendim! Kesinlikle ödevlerim için hep kullanacağım!
A.S.iOS kullanıcısı
Uygulama çok iyi. Çok fazla ders notu ve yardımlaşma var. Örneğin benim problem yaşadığım bir ders Geometriydi ve ANINDA yardım ettiler beraber hem sorularımı çözdük hem konu anlatımı buldum. Herkese tavsiye ederim.
S.L.Android kullanıcısı
BEN ŞOK. Reklamını sık sık gördüğüm için uygulamayı denedim ve gerçekten hayran kaldım. Bu uygulama okul için tam ihtiyacım olan şey. Anında ödev yardımı, konu anlatımı, örnek sınavlar, flaşkartlar hepsi hepsi var, şiddetle tavsiye ederim ✅
A.iOS kullanıcısı
Fen Bilimleri3,270 görüntüleme·Güncellendi Jun 9, 2026·10 sayfaFen Bilimleri 1. Ünite Çalışma Kağıdı - LGS 2025
HAVVA ELMAS@havva...
Dünya'nın şekli ve hareketleri sayesinde mevsimler nasıl oluşur ve hava olayları neden değişir? Bu ünitede, günlük hayatımızı etkileyen iklim olaylarının arkasındaki bilimsel gerçekleri öğreneceksin.
1
of 10
Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Dünya'nın Şekli ve Günlük Hareketi
Dünya'nın geoid denilen özel bir şekli var - kutuplardan basık, ekvatordan şişkin. Bu yüzden ekvator bölgesi Güneş ışığını dik açıyla alırken, kutuplar eğik açıyla alıyor.
Dünya'nın günlük hareketi kendi ekseni etrafında batıdan doğuya doğru 24 saatte tamamlanıyor. Bu hareket sayesinde gece-gündüz oluşuyor, yerel saat farkları ortaya çıkıyor ve günlük sıcaklık değişimleri yaşanıyor.
Dönme ekseni 23 derece 27 dakika eğik durumda. Bu eğiklik mevsimler için çok önemli!
💡 Hatırla: Güneş her zaman doğudan doğar çünkü Dünya batıdan doğuya döner.
2
of 10Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Yıllık Hareket ve Mevsimlerin Oluşumu
Dünya'nın yıllık hareketi Güneş etrafında 365 gün 6 saatte tamamlanır. Bu dolanım elips şeklinde gerçekleşir.
Mevsimler hem eksen eğikliği hem de yıllık hareket sonucu oluşur. Dünya Güneş'e bazen yaklaşır bazen uzaklaşır ama bu mesafe farkı mevsimlerin oluşumunu etkilemez, sadece sürelerini etkiler.
21 Mart, 21 Haziran, 23 Eylül ve 21 Aralık tarihleri mevsim geçişlerinin kritik dönemleri. Her tarihte Güneş ışınları farklı açılarla geliyor.
💡 Dikkat: Dünya'nın Güneş'e mesafesi değil, eksen eğikliği mevsimleri belirler!
3
of 10Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Ekinoks ve Gün Dönümü
Ekinoks gece ile gündüzün eşit olduğu günler - 21 Mart ve 23 Eylül. Bu tarihlerde Güneş ışınları ekvatora dik geliyor.
Gün dönümü ise gecelerin ya da gündüzlerin en uzun olduğu günler. 21 Haziran'da KYK'de gündüzler, 21 Aralık'ta geceler en uzun oluyor.
Bu özel günlerde gölge boyları da değişiyor. Güneş ışınları dik geldiğinde gölgeler kısalır, eğik geldiğinde uzar.
💡 İpucu: Ekvatorda her zaman gece-gündüz eşit, ama kutuplara doğru gittikçe farklar artıyor.
4
of 10Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Özel Durumlar
Ekvatorda her zaman gece-gündüz süreleri eşit kalır. Ama kutup bölgelerine doğru gidildikçe bu süreler dramatik şekilde değişir.
21 Haziran'da Kuzey Kutbu'nda 24 saat gündüz yaşanırken, Güney Kutbu'nda 24 saat gece yaşanır. 21 Aralık'ta durum tam tersi oluyor.
Bu ekstrem durumlar Dünya'nın eksen eğikliği sayesinde gerçekleşiyor.
💡 Merak: Eğer eksen eğikliği olmasaydı mevsimler hiç oluşmazdı!
5
of 10Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Güneş Işınları ve Etkiler
Güneş ışınlarının yere düşme açısı büyüdükçe önemli değişimler oluyor. Birim yüzeye düşen enerji artıyor, gölge boyu kısalıyor ve gündüz süresi uzuyor.
Eğer eksen eğikliği olmasaydı mevsimler oluşmaz, gece-gündüz süreleri hiç değişmez, gölge boyları sabit kalırdı. Bu da yaşamı çok sıkıcı hale getirirdi!
Grafiklerde görüyoruz ki farklı enlemlerde gölge boyları yıl boyunca farklı değişimler gösteriyor.
💡 Önemli: Eksen eğikliği olmadan Dünya'da yaşam çok monoton olurdu.
6
of 10Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Atmosfer ve Hava Olayları
Atmosfer %78 azot, %21 oksijen ve %1 diğer gazlardan oluşur. Atmosferde meydana gelen değişimlere hava olayları deniyor.
Basınç, sıcaklık ve nem hava olaylarının üç ana faktörü. Sıcaklık arttıkça moleküller arasındaki uzaklık artar, yoğunluk azalır ve alçak basınç alanı oluşur.
Alçak basınçta hava sıcak, nemli ve yağışlı oluyor. Yüksek basınçta ise hava soğuk, kuru ve açık kalıyor.
💡 Hatırla: Barometre basıncı, termometre sıcaklığı, hidrometre nemi ölçer.
7
of 10Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Hava Olaylarının Çeşitleri
Rüzgar yüksek basınçtan alçak basınca doğru akan yatay hava hareketi. Şiddetine göre meltem, fırtına, kasırga gibi isimler alıyor.
Yağmur atmosferdeki su buharının yoğuşup düşmesi, kar ise bu buharın buz kristallerine dönüşmesi. Dolu aniden çok soğuk havayla karşılaşan su buharının buz kürelerine dönüşmesi.
Sis, kırağı ve çiy yeryüzüne yakın yerde oluşurken; yağmur, kar ve dolu gökyüzünde oluşuyor.
💡 Fark: Meltemler gündüz karadan denize, gece denizden karaya eser.
8
of 10Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Meltem Rüzgarları
Dünya'nın dönmesi sonucu günlük sıcaklık farkları oluşur ve meltemler meydana gelir. Karalar denizlere göre erken ısınır ve erken soğur.
Gündüz kara meltemi karadan denize doğru eser. Gece ise deniz meltemi denizden karaya doğru eser.
Bu durum özellikle sahil bölgelerinde yaşayanlar için önemli bir hava olayı.
💡 Pratik: Sahilde gündüz serin rüzgar hissediyorsan bu kara meltemi!
9
of 10Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
İklim ve Hava Olayları Arasındaki Fark
İklim geniş alanlarda uzun yıllar süren hava olaylarının ortalaması. Klimatoloji bilimi ile incelenir ve kesin bilgiler verir.
Hava olayları ise dar alanlarda kısa sürelidir. Meteoroloji bilimi ile incelenir ve tahmin edilir.
Küresel iklim değişikliği tüm dünyayı etkileyen iklim değişimleri. Sonuçları: kuraklık, çölleşme, orman yangınları ve seller.
💡 Güncel: İklim değişikliği günümüzün en önemli çevre sorunlarından biri.
10
of 10Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
İklimi Etkileyen Faktörler
Bir bölgenin iklimi çeşitli faktörlerden etkilenir. Bunlar denize uzaklık, enlem, yeryüzü şekilleri, yükseklik ve kalıcı kar durumu.
Bu faktörler bir arada çalışarak her bölgenin kendine özgü iklim özelliklerini oluşturur. Türkiye'de Karadeniz, Akdeniz ve karasal iklim görülmesi bu faktörlerin sonucu.
Coğrafi konum ve yeryüzü şekillerinin iklim üzerindeki etkisini anlamak çok önemli.
💡 Örnek: Dağların yamalarında farklı iklimler görülmesi yükseklik faktörinin etkisi.
Hiç sormayacaksın sanmıştık...
Knowunity yapay zeka arkadaşı nedir?
Yapay zeka arkadaşımız öğrencilerin ihtiyaçlarına göre özel olarak tasarlanmıştır. Platformda bulunan milyonlarca içeriğe dayanarak öğrencilere gerçekten anlamlı ve ilgili yanıtlar verebiliyoruz. Ancak mesele sadece cevaplar değil, refakatçi aynı zamanda kişiselleştirilmiş öğrenme planları, sınavlar veya sohbet içerikleri ve öğrencilerin becerilerine ve gelişimlerine dayalı %100 kişiselleştirme ile öğrencilere günlük öğrenme zorluklarında rehberlik ediyor.
Knowunity uygulamasını nereden indirebilirim?
Uygulamayı Google Play Store ve Apple App Store'dan indirebilirsiniz.
Knowunity ücretsiz mi?
Knowunity uygulaması ücretsiz! Uygulamamız çok yakında indirmeye hazır olacak, bekle bizi. 💙
En popüler içerikler: Fluid Dynamics
8Fen Bilimleri dersinin en popüler içerikleri
9En popüler içerikler
9Aradığını bulamıyor musun? Diğer derslere göz at.
Kullanıcılarımızdan yorumlar. Onlar her şeyi çok beğendi — sen de beğeneceksin.
4.6/5App Store
4.7/5Google Play
Uygulama çok kolay kullanılıyor ve güzel tasarlanmış. Şu ana kadar aradığım her şeyi buldum ve sunumlardan çok şey öğrendim! Kesinlikle ödevlerim için hep kullanacağım!
A.S.iOS kullanıcısı
Uygulama çok iyi. Çok fazla ders notu ve yardımlaşma var. Örneğin benim problem yaşadığım bir ders Geometriydi ve ANINDA yardım ettiler beraber hem sorularımı çözdük hem konu anlatımı buldum. Herkese tavsiye ederim.
S.L.Android kullanıcısı
BEN ŞOK. Reklamını sık sık gördüğüm için uygulamayı denedim ve gerçekten hayran kaldım. Bu uygulama okul için tam ihtiyacım olan şey. Anında ödev yardımı, konu anlatımı, örnek sınavlar, flaşkartlar hepsi hepsi var, şiddetle tavsiye ederim ✅
A.iOS kullanıcısı