DNA ve Genetik Kod: LGS Konu Anlatımı

Hücreden DNA'ya Uzanan Yolculuk

Vücudumuzun her hücresinde 46 kromozom bulunur - bu sayı tüm insanlarda aynı! Ama dikkat et, gelişmişlik kromozom sayısıyla alakalı değil. Eğrelti otu 500 kromozoma sahipken biz sadece 46'ya sahibiz!

Kromozom, DNA'nın özel proteinlerle sarılmasıyla oluşur. DNA ise hücrenin asıl patronu - yaşamsal olayları kontrol eden molekül! İki iplik halinde sarmal yapıya sahip olan DNA, kendini kopyalayabilme süper gücüne sahip.

Hiyerarşi şöyle: Hücre > Çekirdek > Kromozom > DNA > Gen > Nükleotid. Bu sıralamayı ezberle çünkü sınavlarda çok çıkar!

Önemli Not: Üreme hücrelerinde kromozom sayısı vücut hücrelerinin yarısı kadar! İnsanlarda 23 kromozom bulunur.

DNA'nın İnanılmaz Kopyalama Yeteneği

Gen, kalıtsal özelliklerin şifrelendiği DNA parçacığı. Göz rengin, kan gruban - hepsi genlerde kayıtlı! Nükleotid ise DNA'nın en küçük yapı taşı: fosfat + deoksiriboz şeker + organik baz.

Dört çeşit organik baz var: adenin, timin, guanin, sitozin. Bunlar özel kurallarla eşleşir: A-T birlikte, G-C birlikte!

DNA'nın kendini eşlemesi fermuar gibi çalışır. DNA açılır, karşısına uygun nükleotidler yerleşir ve iki yeni DNA oluşur. Bu sayede hücre bölünürken kalıtsal bilgi kaybolmaz.

Hatırlatma: Adenin=Timin sayısı, Guanin=Sitozin sayısı. Ayrıca toplam fosfat=şeker=baz=nükleotid sayısı!

DNA'daki küçük hatalar onarılabilir ama büyük kayıplar onarılamaz. Canlıların farklı olması da nükleotidlerin farklı sıra ve dizilişindendir!