Katılarda Basınç
Basınç, bir cismin birim yüzeye uyguladığı dik kuvvete denir. Katılar, sıvılar ve gazlar bulundukları ortamlara sürekli basınç uygular ve bu durumu günlük hayatta sıkça deneyimliyoruz.
Basınç hesaplanırken kuvvet (Newton) bölü yüzey alanına (m²) eşittir ve birimi Pascal (Pa)'dır. Katılarda basınç, cismin ağırlığına ve temas yüzeyinin alanına bağlıdır.
Aynı ağırlıktaki cisimlerde yüzey alanı küçükse basınç büyük, yüzey alanı büyükse basınç küçük olur. Aynı şekilde aynı yüzey alanında ağırlık artarsa basınç da artar. Bu yüzden çivi uçları sivri yapılır, kar ayakkabıları geniş tutulur.
Önemli Not: Tır ve kamyonların çok tekerlekli olması, basıncı azaltmak içindir!
Sıvılarda Basınç
Sıvılar da tıpkı katılar gibi ağırlıklarından dolayı basınç oluştururlar. Baraj duvarlarının alta doğru kalın yapılmasının nedeni, derinlik arttıkça sıvı basıncının artmasıdır.
Sıvı basıncının büyüklüğü iki faktöre bağlıdır: sıvının derinliği ve sıvının yoğunluğu. Derinlik arttıkça basınç artar, yoğunluk arttıkça da basınç artar.
Sıvıların en önemli özelliği Pascal Prensibi'dir. Sıvılar sıkıştırılamadığı için kapalı bir kapta üzerlerine uygulanan basıncı her yöne eşit olarak iletir. Bu prensip sayesinde berber koltuğu, hidrolik fren ve iş makineleri çalışır.
Günlük Yaşam: Su fıskiyesinde en alttaki delik daha uzağa su fışkırır çünkü basınç derinlikle artar!
