Hücre Bölünmesi: Mitoz ve Mayoz
Vücudunuzdaki her hücre, sürekli kendini yeniliyor - bu süreç mitoz sayesinde gerçekleşiyor. Mitoz sonucunda 2 yeni hücre oluşur ve bu süreç vücut hücrelerinde görülür.
Mitozun özellikleri şunlar: Kromozom sayısı değişmez, oluşan hücrelerin genetik yapısı ana hücreyle tamamen aynıdır. Bu sayede tek hücreliler çoğalır, çok hücrelilerde ise yapranan dokular onarılır, yaralar iyileşir, büyüme ve gelişme sağlanır.
Mayoz ise tamamen farklı bir süreçtir - sonucunda 4 yeni hücre oluşur. Üreme ana hücrelerinde görülür ve kromozom sayısı yarıya iner. Oluşan hücrelerin genetik yapısı ana hücreden farklıdır, bu da eşey hücrelerinin (yumurta ve sperm) oluşumunu sağlar.
💡 Hatırla: Mitoz = büyüme ve onarım, Mayoz = üreme hücreleri üretimi
Mitozun Evreleri
Mitoz, belirli evrelerden geçerek tamamlanır ve her evre önemli değişiklikler içerir. İlk evrede kromozomlar oluşur ve çekirdek zarı dağılır.
İkinci evrede tek kromozomlar hücrenin tam ortasına dizilir. Üçüncü evrede kardeş kromatitler ayrılır ve zıt kutuplara çekilir.
Son evrede çekirdek zarı ve çekirdekcik yeniden oluşur. Bu düzenli süreç sayesinde hücreler sağlıklı bir şekilde çoğalabilir.
💡 Püf Noktası: Her evrenin sırasını öğrenmek için kendi cümlelerinizi kurun - sınavda işinize yarayacak!
Kütle ve Ağırlık Farkı
Günlük hayatta "ağırlığım 60 kilo" diyoruz ama aslında bu bilimsel olarak yanlış - bu bizim kütlemizdir! Kütle, cisimlerindeği madde miktarıdır ve her yerde aynı kalır.
Ağırlık ise kütleye etki eden yer çekim kuvvetidir. Dinamometre ile ölçülür, birimi Newton'dur (N). Ay'da ağırlığınız 6 kat daha az olur ama kütle değişmez.
Bu ayrımı anlamak fizik derslerinde çok önemli. Sınavlarda bu iki kavramı karıştırmamaya dikkat edin!
💡 Kolay Hatırlama: Kütle = cismin özü (değişmez), Ağırlık = yer çekiminin etkisi (değişebilir)