Günlük hayatta sürekli karşılaştığın kuvvetleri hiç merak ettin mi? Neden...
Fen Bilimleri22 görüntüleme·Güncellendi May 29, 2026·8 sayfa5. Sınıf Fen Bilimleri 2. Ünite Ders Notları
N
Nurcan Emol@nurcanemol
1 / 8
1
of 8
Kuvvet ve Dinamometre
Kuvvet her yerde karşımıza çıkan süper güçlü bir kavram! Bir cismi durdurabilir, hızlandırabilir, yönünü değiştirebilir hatta şeklini bile değiştirebilir.
Kuvvetin birimini "N" harfi ile gösteriyoruz. Bu harfi Newton adlı bilim insanından alıyoruz. Dinamometre ise kuvveti ölçen özel bir alet - içinde esnek yay bulunur.
Her dinamometrenin ölçebildiği aralık farklıdır. Yayın kalınlığı ve yapıldığı madde çok önemli! Çelik yay daha az uzarken, bakır yay daha fazla uzar.
Bilgi Kutusu: Dinamometre kelimesi Yunanca "güç ölçer" anlamına geliyor!
2
of 8
Dinamometre ile Ölçüm Yapmak
Dinamometre okumak aslında çok kolay! Sadece basit bir matematik işlemi yapman yeterli.
Örneğin 100 N'luk bir dinamometrede 10 bölme varsa, her bölme 10 N değerindedir. Hesaplama şöyle: 100 ÷ 10 = 10 N.
Eğer dinamometre 50 N'u gösteriyorsa ve her bölme 10 N ise, yay 5 bölme kadar uzamış demektir. Bu şekilde istediğin kuvvet değerini kolayca bulabilirsin!
İpucu: Önce dinamometrenin maksimum değerini bölme sayısına böl, sonra ölçümünü yap!
3
of 8
Kütle ve Ağırlık Farkı
Bu ikisini karıştırmak çok normal ama aslında tamamen farklı şeyler! Kütle vücudundaki madde miktarıdır ve hiç değişmez. Terazide ölçülür ve birimi kg'dır.
Ağırlık ise sana etki eden yer çekimi kuvvetidir. Dinamometre ile ölçülür ve birimi Newton'dur (N). Dağda, uzayda ya da denizde ağırlığın değişir ama kütlen hep aynı kalır!
Ay'da ağırlığın Dünya'dakinin 1/6'sı kadar olur. Yani 60 kg kütleli bir kişinin Dünya'da 600 N olan ağırlığı, Ay'da sadece 100 N olur!
Eğlenceli Bilgi: Ay'da çok yüksek zıplayabilirsin çünkü ağırlığın çok daha az!
4
of 8
Kütle ve Ağırlık Hesaplaması
Matematiği kullanarak farklı gezegenlerdeki ağırlığını hesaplayabilirsin! Bu çok eğlenceli bir işlem.
Dünya'da 60 kg kütleli birinin ağırlığı 600 N'dur. Ay'da aynı kişinin kütlesi yine 60 kg'dır ama ağırlığı sadece 100 N olur.
Hesaplama şöyle yapılır: 100/600 × 1/6 = 10/60. Bu basit oran-orantı ile istediğin gezegenin yer çekimi kuvvetini bulabilirsin!
Pratik İpucu: Bu hesaplamaları yaparak astronot olmadan önce hazırlık yapabilirsin!
5
of 8
Yer Çekimi Kuvveti
Gezegenlerin cisimleri merkezlerine doğru çekmesine kütle çekim kuvveti denir. Dünya'nın uyguladığı çekim kuvvetine özellikle yer çekimi kuvveti diyoruz.
Newton yer çekimini keşfeden ilk bilim insanıdır. Elmalar neden yukarı değil de aşağı düşer diye merak etmiş! Ekvator Dünya'nın ortasındaki hayali çizgidir ve çok önemli.
Yer çekimi sayesinde ayaklarımız yere basıyor ve uçup gitmiyoruz. Bu kuvvet olmasaydı her şey havada süzülüyor olurdu!
Hayal Kutusu: Yer çekimi olmasaydı suyun bile yukarı akacağını biliyor muydun?
6
of 8
Ağırlık Nasıl Değişir?
Ağırlık yaşadığın yere göre değişkenlik gösterir! Deniz seviyesinden yükseğe çıktıkça ağırlığın azalır çünkü Dünya'nın merkezinden uzaklaşırsın.
Kutuplara gittikçe ağırlığın artar, ekvatora gittikçe azalır. Bunun sebebi Dünya'nın tam yuvarlak olmaması! Dünya'nın merkezine ne kadar yakınsan, ağırlığın o kadar artar.
Dağcılar dağa çıktıkça biraz daha hafif hissederler. Tabii bu fark çok küçüktür, fark etmeleri zordur ama bilimsel olarak gerçektir!
İlginç Gerçek: Everest Dağı'nın tepesinde deniz seviyesindekinden %0.3 daha hafıfsın!
7
of 8
Sürtünme Kuvveti
Sürtünme kuvveti hareketin zıt yönüne etki eden akıllı bir kuvvettir! Bu kuvvet olmasaydı hiçbir yerde duramazdın.
Pürüzlü yüzeyler daha etkili sürtünme kuvveti oluşturur. Cam gibi düz yüzeylerde sürtünme az, tahta gibi pürüzlü yüzeylerde çok fazladır.
Ayakkabının tabanının pürüzlü olması, arabaların lastiklerinin desenli olması hep sürtünme kuvveti sayesindedir. Bu kuvvet hayatımızı kolaylaştırır!
Günlük Örnek: Buzda kayma sebebin, buzun çok düz olup sürtünmeyi azaltmasıdır!
8
of 8
Hava ve Su Direnci
Hava direnci havada hareket eden cisimlere etki eden özel bir sürtünme kuvvetidir. Paraşütçüler bu sayede yavaş yavaş inerler.
Su direnci ise suda hareket eden cisimlere etki eder. Yüzerken neden yorulduğunu şimdi anlıyorsun! Su, havadan çok daha yoğun olduğu için direnci de fazladır.
Kuşlar kanatlarını açarak hava direncini kullanırlar. Balıklar ise vücutlarını akışkan şekilde geliştirmişlerdir ki su direncini minimum yaşasınlar.
Doğa Bilgisi: Şahinler avlanırken vücutlarını ok gibi yaparak hava direncini en aza indirirler!
Hiç sormayacaksın sanmıştık...
Knowunity yapay zeka arkadaşı nedir?
Yapay zeka arkadaşımız öğrencilerin ihtiyaçlarına göre özel olarak tasarlanmıştır. Platformda bulunan milyonlarca içeriğe dayanarak öğrencilere gerçekten anlamlı ve ilgili yanıtlar verebiliyoruz. Ancak mesele sadece cevaplar değil, refakatçi aynı zamanda kişiselleştirilmiş öğrenme planları, sınavlar veya sohbet içerikleri ve öğrencilerin becerilerine ve gelişimlerine dayalı %100 kişiselleştirme ile öğrencilere günlük öğrenme zorluklarında rehberlik ediyor.
Knowunity uygulamasını nereden indirebilirim?
Uygulamayı Google Play Store ve Apple App Store'dan indirebilirsiniz.
Knowunity ücretsiz mi?
Knowunity uygulaması ücretsiz! Uygulamamız çok yakında indirmeye hazır olacak, bekle bizi. 💙
En popüler içerikler: Newton's Laws of Motion
7Fen Bilimleri dersinin en popüler içerikleri
9En popüler içerikler
9Aradığını bulamıyor musun? Diğer derslere göz at.
Kullanıcılarımızdan yorumlar. Onlar her şeyi çok beğendi — sen de beğeneceksin.
4.6/5App Store
4.7/5Google Play
Uygulama çok kolay kullanılıyor ve güzel tasarlanmış. Şu ana kadar aradığım her şeyi buldum ve sunumlardan çok şey öğrendim! Kesinlikle ödevlerim için hep kullanacağım!
A.S.iOS kullanıcısı
Uygulama çok iyi. Çok fazla ders notu ve yardımlaşma var. Örneğin benim problem yaşadığım bir ders Geometriydi ve ANINDA yardım ettiler beraber hem sorularımı çözdük hem konu anlatımı buldum. Herkese tavsiye ederim.
S.L.Android kullanıcısı
BEN ŞOK. Reklamını sık sık gördüğüm için uygulamayı denedim ve gerçekten hayran kaldım. Bu uygulama okul için tam ihtiyacım olan şey. Anında ödev yardımı, konu anlatımı, örnek sınavlar, flaşkartlar hepsi hepsi var, şiddetle tavsiye ederim ✅
A.iOS kullanıcısı
Fen Bilimleri22 görüntüleme·Güncellendi May 29, 2026·8 sayfa5. Sınıf Fen Bilimleri 2. Ünite Ders Notları
N
Nurcan Emol@nurcanemol
Günlük hayatta sürekli karşılaştığın kuvvetleri hiç merak ettin mi? Neden bazı şeyleri kaldırmak zor, bazılarını kolay? Bu ünitede kuvvetin ne olduğunu, nasıl ölçüldüğünü ve hayatımızı nasıl etkilediğini öğreneceksin.
1
of 8
Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Kuvvet ve Dinamometre
Kuvvet her yerde karşımıza çıkan süper güçlü bir kavram! Bir cismi durdurabilir, hızlandırabilir, yönünü değiştirebilir hatta şeklini bile değiştirebilir.
Kuvvetin birimini "N" harfi ile gösteriyoruz. Bu harfi Newton adlı bilim insanından alıyoruz. Dinamometre ise kuvveti ölçen özel bir alet - içinde esnek yay bulunur.
Her dinamometrenin ölçebildiği aralık farklıdır. Yayın kalınlığı ve yapıldığı madde çok önemli! Çelik yay daha az uzarken, bakır yay daha fazla uzar.
Bilgi Kutusu: Dinamometre kelimesi Yunanca "güç ölçer" anlamına geliyor!
2
of 8Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Dinamometre ile Ölçüm Yapmak
Dinamometre okumak aslında çok kolay! Sadece basit bir matematik işlemi yapman yeterli.
Örneğin 100 N'luk bir dinamometrede 10 bölme varsa, her bölme 10 N değerindedir. Hesaplama şöyle: 100 ÷ 10 = 10 N.
Eğer dinamometre 50 N'u gösteriyorsa ve her bölme 10 N ise, yay 5 bölme kadar uzamış demektir. Bu şekilde istediğin kuvvet değerini kolayca bulabilirsin!
İpucu: Önce dinamometrenin maksimum değerini bölme sayısına böl, sonra ölçümünü yap!
3
of 8Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Kütle ve Ağırlık Farkı
Bu ikisini karıştırmak çok normal ama aslında tamamen farklı şeyler! Kütle vücudundaki madde miktarıdır ve hiç değişmez. Terazide ölçülür ve birimi kg'dır.
Ağırlık ise sana etki eden yer çekimi kuvvetidir. Dinamometre ile ölçülür ve birimi Newton'dur (N). Dağda, uzayda ya da denizde ağırlığın değişir ama kütlen hep aynı kalır!
Ay'da ağırlığın Dünya'dakinin 1/6'sı kadar olur. Yani 60 kg kütleli bir kişinin Dünya'da 600 N olan ağırlığı, Ay'da sadece 100 N olur!
Eğlenceli Bilgi: Ay'da çok yüksek zıplayabilirsin çünkü ağırlığın çok daha az!
4
of 8Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Kütle ve Ağırlık Hesaplaması
Matematiği kullanarak farklı gezegenlerdeki ağırlığını hesaplayabilirsin! Bu çok eğlenceli bir işlem.
Dünya'da 60 kg kütleli birinin ağırlığı 600 N'dur. Ay'da aynı kişinin kütlesi yine 60 kg'dır ama ağırlığı sadece 100 N olur.
Hesaplama şöyle yapılır: 100/600 × 1/6 = 10/60. Bu basit oran-orantı ile istediğin gezegenin yer çekimi kuvvetini bulabilirsin!
Pratik İpucu: Bu hesaplamaları yaparak astronot olmadan önce hazırlık yapabilirsin!
5
of 8Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Yer Çekimi Kuvveti
Gezegenlerin cisimleri merkezlerine doğru çekmesine kütle çekim kuvveti denir. Dünya'nın uyguladığı çekim kuvvetine özellikle yer çekimi kuvveti diyoruz.
Newton yer çekimini keşfeden ilk bilim insanıdır. Elmalar neden yukarı değil de aşağı düşer diye merak etmiş! Ekvator Dünya'nın ortasındaki hayali çizgidir ve çok önemli.
Yer çekimi sayesinde ayaklarımız yere basıyor ve uçup gitmiyoruz. Bu kuvvet olmasaydı her şey havada süzülüyor olurdu!
Hayal Kutusu: Yer çekimi olmasaydı suyun bile yukarı akacağını biliyor muydun?
6
of 8Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Ağırlık Nasıl Değişir?
Ağırlık yaşadığın yere göre değişkenlik gösterir! Deniz seviyesinden yükseğe çıktıkça ağırlığın azalır çünkü Dünya'nın merkezinden uzaklaşırsın.
Kutuplara gittikçe ağırlığın artar, ekvatora gittikçe azalır. Bunun sebebi Dünya'nın tam yuvarlak olmaması! Dünya'nın merkezine ne kadar yakınsan, ağırlığın o kadar artar.
Dağcılar dağa çıktıkça biraz daha hafif hissederler. Tabii bu fark çok küçüktür, fark etmeleri zordur ama bilimsel olarak gerçektir!
İlginç Gerçek: Everest Dağı'nın tepesinde deniz seviyesindekinden %0.3 daha hafıfsın!
7
of 8Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Sürtünme Kuvveti
Sürtünme kuvveti hareketin zıt yönüne etki eden akıllı bir kuvvettir! Bu kuvvet olmasaydı hiçbir yerde duramazdın.
Pürüzlü yüzeyler daha etkili sürtünme kuvveti oluşturur. Cam gibi düz yüzeylerde sürtünme az, tahta gibi pürüzlü yüzeylerde çok fazladır.
Ayakkabının tabanının pürüzlü olması, arabaların lastiklerinin desenli olması hep sürtünme kuvveti sayesindedir. Bu kuvvet hayatımızı kolaylaştırır!
Günlük Örnek: Buzda kayma sebebin, buzun çok düz olup sürtünmeyi azaltmasıdır!
8
of 8Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Hava ve Su Direnci
Hava direnci havada hareket eden cisimlere etki eden özel bir sürtünme kuvvetidir. Paraşütçüler bu sayede yavaş yavaş inerler.
Su direnci ise suda hareket eden cisimlere etki eder. Yüzerken neden yorulduğunu şimdi anlıyorsun! Su, havadan çok daha yoğun olduğu için direnci de fazladır.
Kuşlar kanatlarını açarak hava direncini kullanırlar. Balıklar ise vücutlarını akışkan şekilde geliştirmişlerdir ki su direncini minimum yaşasınlar.
Doğa Bilgisi: Şahinler avlanırken vücutlarını ok gibi yaparak hava direncini en aza indirirler!
Hiç sormayacaksın sanmıştık...
Knowunity yapay zeka arkadaşı nedir?
Yapay zeka arkadaşımız öğrencilerin ihtiyaçlarına göre özel olarak tasarlanmıştır. Platformda bulunan milyonlarca içeriğe dayanarak öğrencilere gerçekten anlamlı ve ilgili yanıtlar verebiliyoruz. Ancak mesele sadece cevaplar değil, refakatçi aynı zamanda kişiselleştirilmiş öğrenme planları, sınavlar veya sohbet içerikleri ve öğrencilerin becerilerine ve gelişimlerine dayalı %100 kişiselleştirme ile öğrencilere günlük öğrenme zorluklarında rehberlik ediyor.
Knowunity uygulamasını nereden indirebilirim?
Uygulamayı Google Play Store ve Apple App Store'dan indirebilirsiniz.
Knowunity ücretsiz mi?
Knowunity uygulaması ücretsiz! Uygulamamız çok yakında indirmeye hazır olacak, bekle bizi. 💙
En popüler içerikler: Newton's Laws of Motion
7Fen Bilimleri dersinin en popüler içerikleri
9En popüler içerikler
9Aradığını bulamıyor musun? Diğer derslere göz at.
Kullanıcılarımızdan yorumlar. Onlar her şeyi çok beğendi — sen de beğeneceksin.
4.6/5App Store
4.7/5Google Play
Uygulama çok kolay kullanılıyor ve güzel tasarlanmış. Şu ana kadar aradığım her şeyi buldum ve sunumlardan çok şey öğrendim! Kesinlikle ödevlerim için hep kullanacağım!
A.S.iOS kullanıcısı
Uygulama çok iyi. Çok fazla ders notu ve yardımlaşma var. Örneğin benim problem yaşadığım bir ders Geometriydi ve ANINDA yardım ettiler beraber hem sorularımı çözdük hem konu anlatımı buldum. Herkese tavsiye ederim.
S.L.Android kullanıcısı
BEN ŞOK. Reklamını sık sık gördüğüm için uygulamayı denedim ve gerçekten hayran kaldım. Bu uygulama okul için tam ihtiyacım olan şey. Anında ödev yardımı, konu anlatımı, örnek sınavlar, flaşkartlar hepsi hepsi var, şiddetle tavsiye ederim ✅
A.iOS kullanıcısı