Felsefe Temel Kavramlar Sözlüğü

Felsefe yolculuğuna çıkarken bazı kavramları bilmek işinizi kolaylaştıracak. Philosophia yani "bilgelik sevgisi" olarak adlandırılan bu disiplin, düşünmenin ötesinde refleksif (düşünme üzerine düşünme) bir etkinliktir. Felsefede tutarlılık çelişki içermemek anlamına gelirken, temellendirme ise görüşlerinizi dayanaklarla desteklemenizi ifade eder.

Felsefenin temel alanlarını bilmek konuları sınıflandırmanıza yardımcı olur. Ontoloji varlığı, epistemoloji bilgiyi, etik ahlakı ve estetik sanatı inceler. Varlık konusunda düşünürken monizm (tekçilik), düalizm (ikicilik) ve plüralizm (çokçuluk) gibi farklı yaklaşımlarla karşılaşırsınız.

Bilgi edinme yolları da çeşitlidir. Rasyonalizm akla, empirizm deneye, entüisyonizm ise sezgiye öncelik verir. Tabula rasa (boş levha) empirizmin temel kavramıdır ve doğuştan bilgilerin olmadığını savunur. Kritisizm ise Kant'ın geliştirdiği, hem akıl hem deneyin önemini vurgulayan eleştirel felsefedir.

İlginç Not: Descartes'in ünlü sözü "Cogito Ergo Sum" (Düşünüyorum öyleyse varım) modern felsefenin başlangıç noktası sayılır ve şüphe edilemez tek gerçeği temsil eder!

Özgürlük konusunda da farklı görüşler vardır. Determinizm özgürlüğün olmadığını, indeterminizm tam özgürlüğü, otodeterminizm ise kişinin kendini geliştirdiği ölçüde özgür olduğunu savunur. Tanrı konusunda ise teizm (Tanrı var ve müdahale eder), deizm (Tanrı var ama müdahale etmez), ateizm (Tanrı yok) ve agnostisizm (bilinemezcilik) gibi farklı görüşler bulunur.