Felsefede Akıl Yürütmeye İlişkin Kavramlar

Günlük hayatta ve akademik çalışmalarda sürekli fikirler ileri sürer ve bunları savunuruz. Bir fikri desteklemek için yaptığımız bu sürece argüman denir. Argümanlar, ileri sürülen fikirlerin dayanaklarını, kanıtlarını gösterme yöntemidir.

Argümanlarda savunulan düşünceler önerme olarak adlandırılır. Önermeler doğru ya da yanlış yargı bildiren cümlelerdir. Düşünme sürecinde farklı akıl yürütme yolları vardır: Tümdengelim genel yargılardan özel yargılara ulaşma yöntemidir. Tümevarım ise özel yargılardan genel formüllere ulaşma sürecidir. Analoji ise benzer durumlardan hareketle sonuç çıkarmadır.

İyi bir düşüncenin en önemli özelliği tutarlılıktır. Tutarlı bir düşünce, kendi içinde çelişmeyen ve uyumlu olan düşüncedir. Aksi durum olan çelişkide ise mantıksal olarak birbirini olumsuzlayan iki kavram bulunur.

Unutma! Bir argümanı güçlü yapan şey sadece sonucu değil, o sonuca ulaşmak için kullandığın düşünme süreçlerinin sağlamlığıdır. Temellendirme yapmadan ileri sürülen fikirler, rüzgarda savrulan yapraklar gibidir.