Antik Yunan Filozofları ve Görüşleri
Felsefi düşüncenin temellerini atan Sofistler, para karşılığında siyaset ve hitabet dersleri vermiştir. Onlara göre doğru ve kesin bilgi yoktur. Şüpheci ve görececi bir tutum benimsemiş, Protagoras ve Gorgias gibi isimlerle temsil edilmişlerdir.
Sokrates, Sofistlere karşı çıkarak hem bilgi hem de ahlak alanında kesin doğrulara ulaşılabileceğini savunmuştur. Ona göre bilgi doğuştan gelir (apriori) ve hatırlatma yoluyla elde edilir. Sokratik yöntem, ironi (alaylama) ve maieutik (doğurtma) tekniklerini kullanır.
Arkhe problemi, varlığın temelinde neyin olduğunu araştırmıştır. Thales suyu, Anaksimenes havayı, Herakleitos ateşi, Empedokles dört elementi (su, hava, toprak, ateş), Demokritos ise atomu arkhe olarak görmüştür.
Platon'a göre gerçek varlıklar idealardır ve duyusal dünyanın dışında bulunurlar. Yaşadığımız dünya ideaların taklididir ve sürekli değişim halindedir. İdeaların bilgisi (episteme) kesinken, duyular dünyasının bilgisi (doxa) değişkendir.
Aristoteles, mantık biliminin kurucusu ve "ilk öğretmen" olarak kabul edilir. Platon'un iki ayrı dünya görüşünü reddederek, bir şeyin bilinmesinin nedenlerinin bilinmesiyle mümkün olduğunu savunur. Ona göre her şeyin maddi, formel, fail ve ereksel olmak üzere dört nedeni vardır.
💡 Önemli Not: Aristoteles'in dört neden öğretisi, bilimsel düşüncenin temellerini atmıştır. Bir olayı anlamak için hem neyin neden olduğunu hem de hangi amaçla gerçekleştiğini sorgulamak gerektiğini vurgular.