Sınavın Genel Yapısı

Merkezi sınav, 2 Haziran 2024 tarihinde yapılacak olan ve ortaöğretim kurumlarına öğrenci seçmek için düzenlenen önemli bir değerlendirmedir. Sınav sabah 09.30'da başlayacak ve toplam 75 dakika sürecek.

Sınavda toplam 50 soru bulunuyor ve bu sorular dört dersten oluşuyor:

• Türkçe: 20 soru
• T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük: 10 soru
• Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi: 10 soru
• Yabancı Dil (İngilizce): 10 soru

Önemli Not: Sınava girerken salon yoklama listesinde belirtilen sınıf ve sıra numarasında oturmalı, cevap kâğıdındaki kimlik bilgilerinizi kontrol etmelisin. Kitapçık türünü cevap kâğıdına kodlamayı ve tüm işaretlemeleri siyah kurşun kalemle yapmayı unutma!

Türkçe Testi - Sözcük ve Cümle Bilgisi

Türkçe testinde ilk sorulardan bazıları sözcüklerin anlamları ve cümlelerin yorumlanması üzerinedir. Testte "bırakmak" gibi çok anlamlı sözcüklerin cümledeki anlamlarını ayırt etmen gereken sorular yer alıyor.

Ayrıca deyimlerin anlamlarıyla ilgili sorular da bulunuyor. Örneğin "göze almak" deyiminin "zorlu bir yolculuğa çıkmak için gerekli cesareti göstermek" anlamında kullanıldığı bir soruyla karşılaşabilirsin.

Türkçe testinin diğer sorularında:

• Koşul anlamı taşıyan cümleler
• Anlatım bozuklukları
• Cümlelerin anlamca doğru birleştirilmesi

gibi konular yer alıyor.

Testte ayrıca cümlelerin anlamca yakınlığını bulmaya yönelik sorular da var. Örneğin "Zaman, içinde birçok fırsatın bulunduğu şey; fırsat ise içinde çok fazla zamanın bulunmadığı şeydir" cümlesinin anlamca en yakın olduğu cümleyi bulmanı isteyen bir soru bulunuyor.

Türkçe Testi - Şiir ve Metin Anlama

Bu bölümde şiir yorumlama ve metin anlama becerilerini ölçen sorular karşına çıkacak. Örneğin:

Gönül, kaptan köprüsüne çık...
Çayır kokusunu alan
bir tay gibi kokla açık denizleri
Çevirmesin senin kafanı geri
geride kalanlara doğru giden
dümen suyunun köpüklü izleri...

Bu şiirde "İnsan, yaşadıklarına takılmadan yaşayacaklarına odaklanmalı" mesajı verilmektedir.

Millî kültür ve dil bilinci hakkında metinler de testte yer alıyor:

"Milleti millet yapan unsurların başında dil gelir. Ana dilini geliştirip zenginleştiremeyen, yabancı dillerin istilalarından koruyamayan milletler ne milli bir kültür oluşturabilir ne de oluşmuş kültürlerini koruyabilirler."

Bu tür metinlerden çıkarılabilecek yargıları analiz etmen istenecek.

İpucu: Metin yorumlama sorularında, ana fikri bulabilmek için metnin bütününe odaklan ve yazarın asıl vermek istediği mesajı anlamaya çalış.

Türkçe Testi - Grafik ve Görsel Okuma

Türkçe testinde grafikler ve görseller üzerinden yorumlama yapmanı gerektiren sorular da var. Bu sorular genelde bilimsel verileri okuma, yorumlama ve çıkarım yapma becerilerini ölçüyor.

Örneğin, dünya su kaynaklarının dağılımını gösteren grafiklerden bilgi çıkarmanı isteyen bir soru şöyle:

• Dünyamızdaki suların %96,5'i okyanus ve denizlerde tuzlu su olarak bulunuyor
• Tatlı sular ise sadece %2,5'luk bir orana sahip
• Tatlı suların %69'u buzullardan oluşuyor
• Yüzey/diğer tatlı suların önemli bir kısmı (%69) donmuş topraklarda

Ayrıca yan flüt çalımında hangi notalar için hangi parmakların kullanıldığını gösteren görsellerle ilgili bir soru da yer alıyor. Bu tür sorularda, verilen tablodaki bilgileri görselle eşleştirmen ve doğru çıkarımı yapman gerekiyor.

Bu bölümde ayrıca rüzgar türbinlerinin elektrik üretimini gösteren tablolar ve grafiklerden yorum yapman gereken sorular da var.

Türkçe Testi - Dil Bilgisi

Türkçe testinin son bölümünde dil bilgisi konularına odaklanan sorular yer alıyor. Bu sorular cümle türleri, yazım kuralları, noktalama işaretleri ve fiilimsiler gibi konuları içeriyor.

Yazım kurallarına yönelik soruda "Orta Doğu, Avrupa Birliği, Asya Ülkeleri ve Türk Kirazı" sözcüklerinin yazımının doğru olup olmadığı sorgulanıyor.

Virgül işaretinin işlevleri ile ilgili soruda:

• Sıralı cümleleri birbirinden ayırma
• Uzun cümlelerde özneyi belirtme
• Eş görevli kelime ve kelime gruplarını ayırma
• Ara söz ve ara cümleleri ayırma

gibi kullanım alanları sorgulanıyor.

Fiilimsi konusunda ise metinde geçen sözcüklerden hangisinin fiilimsi olmadığını bulman isteniyor.

Son soruda ise cümlelerin türlerini (anlamına, yüklemin yerine, yüklemin türüne ve yapısına göre) belirleme becerilerin test ediliyor.

T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Testi

Bu testte Kurtuluş Savaşı, Atatürk İlkeleri ve Cumhuriyet'in ilk yıllarındaki gelişmelerle ilgili sorular yer alıyor.

Tevhid-i Tedrisat Kanunu ve yabancı okulların durumu hakkında bir soru bulunuyor. Bu soruda Türkiye'nin yabancı okullar sorununu iç sorun sayması ve Fransa'nın müdahalesine izin vermemesi, "tam bağımsızlık" ilkesiyle ilişkilendiriliyor.

Londra Konferansı, Moskova Antlaşması, Tekâlif-i Milliye Emirleri ve Ankara Antlaşması hakkında neden-sonuç ilişkilerini değerlendirmen istenen bir soru da mevcut.

Paris Barış Konferansı'nda alınan kararların "manda ve himaye" kavramıyla ilişkilendirilmesine yönelik bir soru yer alıyor. Bu konuda şu bilgiyi hatırlamak önemli:

Manda ve Himaye: Savaştan sonra kendini yönetemeyen halkların, gelişmiş devletlerin vesayeti altına girmesini öngören bir sistemdir.

Ayrıca Atatürk'ün inkılapçılık anlayışının "millilik ve dinamiklik" yönlerinin vurgulandığı bir soru da var.

T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Testi (Devam)

Atatürk'ün "Ellerimiz deniz kıyısında ve ellerimiz zincirlerle bağlı bir hâlde bulunuyor ve: 'Ah bir kere hür olsak da şu denizde bir yüzsek' diyorduk. İşte bugün hürriyetimizi aldık ve zincirlerimizi kırdık, denizde yüzmemize bir mâni kalmadı..." sözleri ile anlatmak istediği şey, "eğitim ve kültür alanındaki çalışmalara önem verilmesi" gerektiğidir.

Almanya İmparatoru II. Wilhelm'in Trablusgarp Savaşı hakkındaki düşünceleri üzerinden, Almanya'nın bu savaştan yararlanmayı amaçladığı ve Avusturya-Macaristan ile ortak hareket etmek istediği çıkarımlarının yapılması bekleniyor.

Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'nın kurulması sürecindeki askerlik mesleğini yapanların milletvekili olma yasağıyla ilgili soruda, "Türk ordusunun siyasi çekişmelerin dışında tutulmak istendiği" sonucuna varman gerekiyor.

Sakarya Zaferi sonrası savaşın halk üzerindeki etkileriyle ilgili bir edebi metin parçasından yola çıkarak, "Savaşın, halkı sosyoekonomik ve psikolojik açıdan etkilediği" yorumunu yapman isteniyor.

Son soruda laiklik ilkesinin "toplumsal barışın ve huzurun sağlanması" ile "özgür bir toplum için evrensel değerlerin esas alınması"na katkı sağladığını belirtmen bekleniyor.

Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Testi

Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi testinde İslam'ın temel değerleri, ibadetler ve ahlaki değerler hakkında 10 soru bulunuyor.

İlk soruda sebat kavramı üzerinden "inanç, gayret ve istikrarın insanı başarıya ulaştırdığı" mesajı veriliyor. Maun suresi üzerinden verilen soruda ise, sosyal yardımlaşma, gösteriş yapmadan ibadet etme ve yoksulları gözetme gibi konular ele alınıyor.

Zekât konusunda soruda, zekâtın "varlıklı Müslümanların yapması gereken bir görev" olduğu doğru bilgisini seçmen bekleniyor.

Peygamberlerle ilgili soruda:

• Hz. Şuayp'in ölçü ve tartı konusundaki uyarıları
• Hz. Musa'nın Allah'tan dilinin düğümünü çözmesini istemesi
• Hz. Yusuf'un makam, mevki ve rüya yorumlama yeteneği

hakkındaki ayetleri doğru eşleştirmen gerekiyor.

Cami kültürü hakkındaki soruda, "camilerin ibadet, kültür ve sosyalleşme mekanları" olduğu vurgulanıyor.

Not: Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi testindeki sorular, İslam'ın temel ilkelerini günlük hayatla ilişkilendirme ve ahlaki değerleri anlama becerilerini ölçmeye yönelik.

Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Testi (Devam)

Bu bölümde İslam'ın çocuk haklarına verdiği önem ve evrenin yasaları hakkında bilgi içeren sorular yer alıyor.

Evrenin yasaları hakkındaki soruda, doğru ifadelerin "gözlenebilir olgu ve olaylara dayanması" ve "aynı türden olayların tümü için geçerli olması" olduğunu bulman gerekiyor.

İslam'ın çocuk haklarına verdiği önemle ilgili soruda, İslam'ın "insana zarar veren davranışları yasakladığı" ve "yaşama hakkının güvence altına alınmasını istediği" çıkarımlarını yapman bekleniyor.

Hz. Muhammed'in (sav) hicret olayıyla ilgili metinde, onun "davasında cesaret ve kararlılık göstermesi", "olaylar karşısında tedbirli davranması" ve "insanların birikiminden faydalanması" özelliklerinin vurgulandığını belirtmen gerekiyor.

Hz. Muhammed'in (sav) oğlu İbrahim'in vefatı sırasında Güneş tutulması hakkındaki hadisinden yola çıkan soruda, "varlıkların işlevlerini evrendeki yasalara göre sürdürdüğü" sonucuna varman isteniyor.

Son soruda Kur'an-ı Kerim'in değiştirilemez olması hakkındaki ayetten, Kur'an'ın "külli iradenin bir sonucu olduğu" çıkarımını yapman bekleniyor.

Yabancı Dil (İngilizce) Testi

İngilizce testi, günlük konuşmaları anlama, okuduğunu anlama ve dil yapılarını kullanma becerilerini ölçen 10 sorudan oluşuyor.

İlk soru, internet hakkında olumsuz düşünceleri olan birinin söyleyebileceği cümleyi bulmanı istiyor: "Öğrenciler okuldayken sosyal medyada çok fazla zaman harcıyorlar."

Ev sorumluluklarıyla ilgili bir soruda, mutfakta olmayı seven birinin "yemek yaparım" (cook the meals) diyeceğini tespit etmen gerekiyor.

Antalya'daki bir trekking turu hakkında verilen afişten, turun yaz ayında gerçekleştiği, sabah başlayıp akşam bittiği ve yemeklerin dahil olduğu bilgilerini çıkarabiliyoruz.

İngilizce kursu seçimiyle ilgili bir soruda, verilen kriterlere (öğleden sonra olması, hafta sonu olması ve belirli bir bütçeye uyması) göre en uygun seçeneği bulman gerekiyor.

Telefon konuşmasındaki boşlukları doldurma sorusunda, konuşmanın akışına uygun olmayan ifadeyi bulman isteniyor.

Anthony'nin pazar günü yapacağı ekstrem sporun "skydiving" (paraşütle atlama) olduğunu, bu sporun temel ekipmanının paraşüt olmasından anlayabiliyoruz.