Mektep - İlk Eğitimin Temelleri
Mektep kelimesi "okul" anlamına gelir ve İslam dünyasında ilköğretimin başladığı yerlerdi. 5-6 yaşındaki çocuklar burada okuma-yazma, temel dini bilgiler ve matematik öğrenirlerdi.
Bu okullar tarihin farklı dönemlerinde değişik isimlerle anılmış. Abbasiler zamanında kuttap, Selçuklular döneminden itibaren ise sıbyan mektepleri adını almışlar.
Osmanlı'da eğitim sistemi daha da gelişmiş. Orta seviyede eğitim veren rüştiyeler ve idadiler kurulmuş. Rüştiyeler sıbyan mekteplerinin devamı, idadiler ise orta öğretimin ikinci kademesi gibiydi. Sultaniler ise rüştiye ile yükseköğretim arasında köprü görevi üstlenmiş.
💡 Biliyor muydun? Bugünkü ilkokul-ortaokul-lise sistemi aslında Osmanlı mektep sisteminden ilham alıyor!
Medrese - İslam Dünyasının Üniversiteleri
Medreseler İslam tarihinin üniversiteleri sayılır. Dini ilimlerden fen bilimlerine kadar her konuda yükseköğretim verirlerdi. Bugünkü üniversitelerimizin tam karşılığı konumundaydılar.
Medrese eğitiminin belli bir süresi yoktu - yetenekli öğrenci uzun süre kalabilir, başarısız olan ise uzaklaştırılırdı. Eğitimini başarıyla tamamlayanlar icazet (bugünkü diploma) alırlardı.
Bu kurumlar sadece eğitim değil, bilimsel araştırma merkezleri de sayılırdı. Matematik, tıp, felsefe gibi alanlarda önemli çalışmalar burada yapılırdı.