Gelişim psikolojisi, insan hayatının her döneminde yaşadığımız değişimleri ve bu...
Psikolojiye İlk Adım: Gelişim Psikolojisi ve Anahtar Kavramlar










Gelişim Psikolojisinin Temelleri
Gelişim denince aklına sadece büyüme gelmesin - aslında kayıp ve kazançları birlikte içeren karmaşık bir süreç bu. Yaşlılar bile gelişmeye devam eder; hayattan aldıkları azalsa da verdikleri artar ve yeni bir denge kurarlar.
İnsan üç boyutlu bir varlık: biyolojik x sosyal → psikolojik. Bu yüzden yaşımızı üç farklı şekilde değerlendirmek gerekiyor. Takvim yaşın 20 olabilir ama sosyal olarak daha olgun, psikolojik olarak daha genç hissedebilirsin.
30'lu yaşlara kadar gelişim sürekli yukarı doğru gidiyor ve zirveye çıkıyor. Sonrasında bir düşüş başlıyor ama bu normal bir süreç. Hatta ölmek bile gelişimin son aşaması olarak kabul ediliyor.
Dikkat: Cinsiyet ve toplumsal cinsiyet farklı kavramlar! Biyolojik cinsiyetin getirdikleri ile toplumun sana yüklediği roller aynı şey değil.

Gelişim Konseptleri ve Araştırma Yöntemleri
Gelişim psikolojisinde üç temel tartışma var: kalıtım vs çevre, değişim vs durağanlık ve süreklilik vs süreksizlik. Kalıtsal hastalıklar için genetik önemli ama kişilik için eğitim daha ağır basıyor.
Her geçen gün değişiyoruz ama bu çok yavaş oluyor. Aynı zamanda sabit kısımlarımız da var (ismimiz gibi). Bu ikisi arasında sürekli bir denge kuruyoruz.
Araştırma yaparken iki yöntem kullanılıyor: kesitsel çalışma toplumun genelinden o anki verileri toplar, boylamsal çalışma ise bireyi yıllarca takip eder. Sen de kendini hem yaşıtlarına göre hem de kendi geçmişine göre değerlendirebilirsin.
İlginç Bilgi: Amerika'da bebekler emeklemeyi öğrenmez, direkt yürümeye başlarlar çünkü kimse onlara emeklemeyi öğretmez!

Doğum Öncesi Dönem
Doğum öncesi evre beş önemli kavramla açıklanıyor: zigot, aşılanma, türe özgü hazır bulunuşluk ve olgunlaşma. Olgunlaşma sadece yaş almak değil - büyüme artı psikolojik ve sosyal etkenler gerekiyor.
Sorumluluk almadan sadece yaş alırsan bu büyüme değil, "şişme" oluyor. Gerçek gelişim için hem fiziksel hem de zihinsel olgunluk şart.
Kadının doğurganlığı sınırlı ve bittiği zamana menopoz deniyor. Bu biyolojik bir gerçek ve gelişimin doğal bir parçası.
Önemli: Olgunlaşma = Büyüme + Psikolojik ve sosyal etkenler. Sadece yaş almak yetmiyor!

Hamilelik Evreleri ve Teratojenler
Hamilelik üç evrede gerçekleşiyor: germinal evre (0-2 hafta), embriyonik evre (3-8 hafta) ve fetal evre (9. haftadan doğuma kadar). En kritik dönem embriyonik evre çünkü organlar bu dönemde oluşmaya başlıyor.
Teratojenler (canavar yapan maddeler) bebeğe zarar verebilen maddelerin genel adı: çikolata, kahve, siyah çay, nikotin, alkol, uyuşturucular. Ama her kadında aynı etkiyi göstermiyor çünkü maruz kalma süresi, doz ve genetik dayanıklılık farklı.
Bebek doğduktan sonra Apgar ölçeği ile değerlendiriliyor: kalp atışı, solunum, vücut rengi, kas tonüsü ve refleks uyarımı. 7 ve üstü puan normalken, 3 ve altı hayati risk demek.
Tarihsel Not: Eskiden Anadolu'da gelin adayının annesi, genetik dayanıklılığı ve sağlığı kontrol edilirmiş - "annesine bak kızını al" sözü buradan geliyor.

Bebeklik Dönemi ve Bağlanma
1.5-2 yaş arası bebek çocuk olmaya başlıyor çünkü benlik oluşmaya başlıyor. Emmeyi bıraktığında annesinin bir parçası olmadığını anlıyor ve kendi kimliğini keşfetmeye başlıyor.
Erikson'a göre bebekler güvene karşı güvensizlik krizi yaşıyor. Bakım verene güvenirse ilerde herkese güvenir ve umutlu olur. Güvenmezse herkesi düşman beller ve değersizlik gelişebilir.
Bebek tipleri dört grupta toplanıyor: kolay bebek (%40) güvenli bağlanma gösterir, zor bebek (%10) güvensiz bağlanır, yavaş ısınan bebek kolay bebeğe yakın, karma tip duruma göre davranır.
Unutma: Kişilik = Mizaç (değişmez, doğuştan) + Karakter (değişir, eğitimle). Bağlanma, bebeğin bakım vereniyle arasındaki güven ilişkisidir ve emme en büyük bağlanma aşamasıdır.

Bilişsel Gelişim: Piaget'nin Kuramı
Piaget'nin dört aşamalı gelişim teorisi bilişsel gelişimimizi açıklıyor. Sensör motor dönem nesne sürekliliğini öğrenme, işlem öncesi dönem benmerkezcilik ve katı ahlak anlayışı ile geçiyor.
Somut işlem dönemi nesnelere ait akıl yürütme ve empati gelişiyor. Soyut işlem dönemi ise soyutlama ve muhakeme yetenekleri tam gelişiyor.
Dil gelişimi beş aşamada ilerliyor: fonem (ses) → morfem (kelime) → sentaks (cümle) → semantik (anlam) → pragma (sosyal bağlam). Pragma ergenlikte tam oturuyor ve kelime kullanmadan bile anlaşabilmeyi sağlıyor.
Önemli Ayrım: Piaget'e göre 0-5 yaş arası "ahlak öncesi dönem" çünkü kural kavramı henüz gelişmemiş. Ahlaki gelişim duyu motor dönemde başlıyor.

Çocukluk Dönemi Gelişimi
Çocukluk dönemi üç büyük teorisyenin farklı açıklamalarıyla anlaşılıyor. Freud anal evre (tuvalet eğitimi), Erikson otonomi isteği, Piaget ise benmerkezci düşünce üzerine odaklanıyor.
Çocuk sürekli yürüme ve konuşma istiyor - bu özerklik arayışının doğal bir parçası. Çocuğu çok engellersen kendine şüpheyle bakar ve utanmaya başlar. İlk otorite figürü bakım veren, genellikle anne oluyor.
Freud'a göre bu dönemdeki sorunlar yetişkinlikte savurganlık (anal bırakıcı) ya da cimrilik (anal tutucu) olarak ortaya çıkıyor. Piaget ise heteronom ahlak dönemini vurguluyor - ceza-ödül odaklı, sonuca bakıp niyeti değerlendiremeyen.
Pratik İpucu: Bebeğin ağlama stilleri farklı: temel ağlama (açlık), kızgınlık ağlaması (hayal kırıklığı) ve acı ağlaması (ağrı). Her birini tanımayı öğrenebilirsin.

Bilişsel Denge ve Şema Gelişimi
Piaget'nin bilişsel gelişim kavramları günlük hayatta sürekli yaşadığın süreçleri açıklıyor. Her yeni bilgi bilişsel dengeyi bozuyor ve beynin yeniden organize olmasına neden oluyor.
Şemalar bilgileri içeren bilişsel yapılar. Yeni bir bilgi geldiğinde iki seçeneğin var: asimilasyon (özümseme) ile eski şemalara koymak ya da akomodasyon (düzenleme) ile yeni şemalar oluşturmak.
Örneğin ilk kez aslan görünce "en büyük kedi" diye düşünürsen asimilasyon yapıyorsun. Ama aslanın ayrı bir tür olduğunu öğrenip yeni şema oluşturman akomodasyon. Dengeleme ise her yeni bilgiden sonra zihnin sabitliğe ulaşması.
Hatırla: Çocuk için en önemli kişi bakım veren ve ilk otorite lideri. Bu kişiyle kurulan ilişki, ilerideki tüm ilişkilerin temelini oluşturuyor.

Hiç sormayacaksın sanmıştık...
Benzer Ders Notları
En popüler içerikler: Key Concepts
9Bilişim teknolojileri ve yazılım akış şeması
Şema anlatımlı
TYT DİN DERS NOTLARI
TYT DİN DERS NOTLARI
Geometri
Üçgende eşlik ve benzerlik
Din kültürü
Din kültürü çalışma
Geometri
Üçgende alan
Pisikoloji
Pisikoloji
Geometri
Dik üçgen
Coğrafya coğrafi konum
Coğrafya, coğrafi konum tyt ve kpss ortak konusu
Geometri
Doğruda açı
Diğer dersinin en popüler içerikleri
910.Sınıf Yeni Müfredat Tarih Ders Notu 2025-2026
10.Sınıf Yeni Müfredat Tarih Ders Notu 2025-2026
7. sınıf deneme sınavı günay yayınları
deneme sınav provası yapmak için kullanabilirsiniz
Coğrafya dersi 3. ünite
coğrafya
İngilizce Dilbilgisi Çalışma Notları
İngilizce dilbilgisi alıştırmaları ve cümle yapısı üzerine çalışma notları.
10. Sınıf din kültürü 5. Ünite
10. Sınıf din kültürü 5. Ünite
2024 tyt
Tyt 2024
Din ve felsefe notları el yazısı
Super
Bilişim teknolojileri ve yazılım akış şeması
Şema anlatımlı
Tyt deneme
Tyt deneme
En popüler içerikler
99. Sınıf Tarih Konu Anlatımı
9. sınıf tarih tüm ünite konu anlatımı
8.sınıf matematik
Tüm üniteleri içermektedir!
Tyt biyoloji
Bio
11.Sınıf Felsefe 2.Dönem 2.Yazılı sınavı ders notları
20.yüzyıl felsefesini hazırlayan düşünce ortamı, 20.yüzyıl felsefesi temel problemleri ve akımları konularını içermektedir
11. sınıf biyoloji boşaltım (üriner) sistemi ders notları
11. sınıf biyoloji boşaltım (üriner) sistemi ders notları
TYT AYT TARİH
Tarih
Dalgalar
Fizik Notları
9.sınıf tarih ders notları
Yeni maarif modele uygundur
9. Sınıf edebiyat ders notları.
9. Sınıflar için Türk Dili edebiyatı notları.
Kullanıcılarımızdan yorumlar. Onlar her şeyi çok beğendi — sen de beğeneceksin.
Uygulama çok kolay kullanılıyor ve güzel tasarlanmış. Şu ana kadar aradığım her şeyi buldum ve sunumlardan çok şey öğrendim! Kesinlikle ödevlerim için hep kullanacağım!
Uygulama çok iyi. Çok fazla ders notu ve yardımlaşma var. Örneğin benim problem yaşadığım bir ders Geometriydi ve ANINDA yardım ettiler beraber hem sorularımı çözdük hem konu anlatımı buldum. Herkese tavsiye ederim.
BEN ŞOK. Reklamını sık sık gördüğüm için uygulamayı denedim ve gerçekten hayran kaldım. Bu uygulama okul için tam ihtiyacım olan şey. Anında ödev yardımı, konu anlatımı, örnek sınavlar, flaşkartlar hepsi hepsi var, şiddetle tavsiye ederim ✅
Psikolojiye İlk Adım: Gelişim Psikolojisi ve Anahtar Kavramlar
Gelişim psikolojisi, insan hayatının her döneminde yaşadığımız değişimleri ve bu değişimlerin arkasındaki psikolojik süreçleri anlamamıza yardımcı oluyor. Bu konu, bebeklikten yaşlılığa kadar geçirdiğimiz tüm evreleri ve bu evrelerde karşılaştığımız gelişimsel görevleri kapsıyor.

Gelişim Psikolojisinin Temelleri
Gelişim denince aklına sadece büyüme gelmesin - aslında kayıp ve kazançları birlikte içeren karmaşık bir süreç bu. Yaşlılar bile gelişmeye devam eder; hayattan aldıkları azalsa da verdikleri artar ve yeni bir denge kurarlar.
İnsan üç boyutlu bir varlık: biyolojik x sosyal → psikolojik. Bu yüzden yaşımızı üç farklı şekilde değerlendirmek gerekiyor. Takvim yaşın 20 olabilir ama sosyal olarak daha olgun, psikolojik olarak daha genç hissedebilirsin.
30'lu yaşlara kadar gelişim sürekli yukarı doğru gidiyor ve zirveye çıkıyor. Sonrasında bir düşüş başlıyor ama bu normal bir süreç. Hatta ölmek bile gelişimin son aşaması olarak kabul ediliyor.
Dikkat: Cinsiyet ve toplumsal cinsiyet farklı kavramlar! Biyolojik cinsiyetin getirdikleri ile toplumun sana yüklediği roller aynı şey değil.

Gelişim Konseptleri ve Araştırma Yöntemleri
Gelişim psikolojisinde üç temel tartışma var: kalıtım vs çevre, değişim vs durağanlık ve süreklilik vs süreksizlik. Kalıtsal hastalıklar için genetik önemli ama kişilik için eğitim daha ağır basıyor.
Her geçen gün değişiyoruz ama bu çok yavaş oluyor. Aynı zamanda sabit kısımlarımız da var (ismimiz gibi). Bu ikisi arasında sürekli bir denge kuruyoruz.
Araştırma yaparken iki yöntem kullanılıyor: kesitsel çalışma toplumun genelinden o anki verileri toplar, boylamsal çalışma ise bireyi yıllarca takip eder. Sen de kendini hem yaşıtlarına göre hem de kendi geçmişine göre değerlendirebilirsin.
İlginç Bilgi: Amerika'da bebekler emeklemeyi öğrenmez, direkt yürümeye başlarlar çünkü kimse onlara emeklemeyi öğretmez!

Doğum Öncesi Dönem
Doğum öncesi evre beş önemli kavramla açıklanıyor: zigot, aşılanma, türe özgü hazır bulunuşluk ve olgunlaşma. Olgunlaşma sadece yaş almak değil - büyüme artı psikolojik ve sosyal etkenler gerekiyor.
Sorumluluk almadan sadece yaş alırsan bu büyüme değil, "şişme" oluyor. Gerçek gelişim için hem fiziksel hem de zihinsel olgunluk şart.
Kadının doğurganlığı sınırlı ve bittiği zamana menopoz deniyor. Bu biyolojik bir gerçek ve gelişimin doğal bir parçası.
Önemli: Olgunlaşma = Büyüme + Psikolojik ve sosyal etkenler. Sadece yaş almak yetmiyor!

Hamilelik Evreleri ve Teratojenler
Hamilelik üç evrede gerçekleşiyor: germinal evre (0-2 hafta), embriyonik evre (3-8 hafta) ve fetal evre (9. haftadan doğuma kadar). En kritik dönem embriyonik evre çünkü organlar bu dönemde oluşmaya başlıyor.
Teratojenler (canavar yapan maddeler) bebeğe zarar verebilen maddelerin genel adı: çikolata, kahve, siyah çay, nikotin, alkol, uyuşturucular. Ama her kadında aynı etkiyi göstermiyor çünkü maruz kalma süresi, doz ve genetik dayanıklılık farklı.
Bebek doğduktan sonra Apgar ölçeği ile değerlendiriliyor: kalp atışı, solunum, vücut rengi, kas tonüsü ve refleks uyarımı. 7 ve üstü puan normalken, 3 ve altı hayati risk demek.
Tarihsel Not: Eskiden Anadolu'da gelin adayının annesi, genetik dayanıklılığı ve sağlığı kontrol edilirmiş - "annesine bak kızını al" sözü buradan geliyor.

Bebeklik Dönemi ve Bağlanma
1.5-2 yaş arası bebek çocuk olmaya başlıyor çünkü benlik oluşmaya başlıyor. Emmeyi bıraktığında annesinin bir parçası olmadığını anlıyor ve kendi kimliğini keşfetmeye başlıyor.
Erikson'a göre bebekler güvene karşı güvensizlik krizi yaşıyor. Bakım verene güvenirse ilerde herkese güvenir ve umutlu olur. Güvenmezse herkesi düşman beller ve değersizlik gelişebilir.
Bebek tipleri dört grupta toplanıyor: kolay bebek (%40) güvenli bağlanma gösterir, zor bebek (%10) güvensiz bağlanır, yavaş ısınan bebek kolay bebeğe yakın, karma tip duruma göre davranır.
Unutma: Kişilik = Mizaç (değişmez, doğuştan) + Karakter (değişir, eğitimle). Bağlanma, bebeğin bakım vereniyle arasındaki güven ilişkisidir ve emme en büyük bağlanma aşamasıdır.

Bilişsel Gelişim: Piaget'nin Kuramı
Piaget'nin dört aşamalı gelişim teorisi bilişsel gelişimimizi açıklıyor. Sensör motor dönem nesne sürekliliğini öğrenme, işlem öncesi dönem benmerkezcilik ve katı ahlak anlayışı ile geçiyor.
Somut işlem dönemi nesnelere ait akıl yürütme ve empati gelişiyor. Soyut işlem dönemi ise soyutlama ve muhakeme yetenekleri tam gelişiyor.
Dil gelişimi beş aşamada ilerliyor: fonem (ses) → morfem (kelime) → sentaks (cümle) → semantik (anlam) → pragma (sosyal bağlam). Pragma ergenlikte tam oturuyor ve kelime kullanmadan bile anlaşabilmeyi sağlıyor.
Önemli Ayrım: Piaget'e göre 0-5 yaş arası "ahlak öncesi dönem" çünkü kural kavramı henüz gelişmemiş. Ahlaki gelişim duyu motor dönemde başlıyor.

Çocukluk Dönemi Gelişimi
Çocukluk dönemi üç büyük teorisyenin farklı açıklamalarıyla anlaşılıyor. Freud anal evre (tuvalet eğitimi), Erikson otonomi isteği, Piaget ise benmerkezci düşünce üzerine odaklanıyor.
Çocuk sürekli yürüme ve konuşma istiyor - bu özerklik arayışının doğal bir parçası. Çocuğu çok engellersen kendine şüpheyle bakar ve utanmaya başlar. İlk otorite figürü bakım veren, genellikle anne oluyor.
Freud'a göre bu dönemdeki sorunlar yetişkinlikte savurganlık (anal bırakıcı) ya da cimrilik (anal tutucu) olarak ortaya çıkıyor. Piaget ise heteronom ahlak dönemini vurguluyor - ceza-ödül odaklı, sonuca bakıp niyeti değerlendiremeyen.
Pratik İpucu: Bebeğin ağlama stilleri farklı: temel ağlama (açlık), kızgınlık ağlaması (hayal kırıklığı) ve acı ağlaması (ağrı). Her birini tanımayı öğrenebilirsin.

Bilişsel Denge ve Şema Gelişimi
Piaget'nin bilişsel gelişim kavramları günlük hayatta sürekli yaşadığın süreçleri açıklıyor. Her yeni bilgi bilişsel dengeyi bozuyor ve beynin yeniden organize olmasına neden oluyor.
Şemalar bilgileri içeren bilişsel yapılar. Yeni bir bilgi geldiğinde iki seçeneğin var: asimilasyon (özümseme) ile eski şemalara koymak ya da akomodasyon (düzenleme) ile yeni şemalar oluşturmak.
Örneğin ilk kez aslan görünce "en büyük kedi" diye düşünürsen asimilasyon yapıyorsun. Ama aslanın ayrı bir tür olduğunu öğrenip yeni şema oluşturman akomodasyon. Dengeleme ise her yeni bilgiden sonra zihnin sabitliğe ulaşması.
Hatırla: Çocuk için en önemli kişi bakım veren ve ilk otorite lideri. Bu kişiyle kurulan ilişki, ilerideki tüm ilişkilerin temelini oluşturuyor.

Hiç sormayacaksın sanmıştık...
Benzer Ders Notları
En popüler içerikler: Key Concepts
9Bilişim teknolojileri ve yazılım akış şeması
Şema anlatımlı
TYT DİN DERS NOTLARI
TYT DİN DERS NOTLARI
Geometri
Üçgende eşlik ve benzerlik
Din kültürü
Din kültürü çalışma
Geometri
Üçgende alan
Pisikoloji
Pisikoloji
Geometri
Dik üçgen
Coğrafya coğrafi konum
Coğrafya, coğrafi konum tyt ve kpss ortak konusu
Geometri
Doğruda açı
Diğer dersinin en popüler içerikleri
910.Sınıf Yeni Müfredat Tarih Ders Notu 2025-2026
10.Sınıf Yeni Müfredat Tarih Ders Notu 2025-2026
7. sınıf deneme sınavı günay yayınları
deneme sınav provası yapmak için kullanabilirsiniz
Coğrafya dersi 3. ünite
coğrafya
İngilizce Dilbilgisi Çalışma Notları
İngilizce dilbilgisi alıştırmaları ve cümle yapısı üzerine çalışma notları.
10. Sınıf din kültürü 5. Ünite
10. Sınıf din kültürü 5. Ünite
2024 tyt
Tyt 2024
Din ve felsefe notları el yazısı
Super
Bilişim teknolojileri ve yazılım akış şeması
Şema anlatımlı
Tyt deneme
Tyt deneme
En popüler içerikler
99. Sınıf Tarih Konu Anlatımı
9. sınıf tarih tüm ünite konu anlatımı
8.sınıf matematik
Tüm üniteleri içermektedir!
Tyt biyoloji
Bio
11.Sınıf Felsefe 2.Dönem 2.Yazılı sınavı ders notları
20.yüzyıl felsefesini hazırlayan düşünce ortamı, 20.yüzyıl felsefesi temel problemleri ve akımları konularını içermektedir
11. sınıf biyoloji boşaltım (üriner) sistemi ders notları
11. sınıf biyoloji boşaltım (üriner) sistemi ders notları
TYT AYT TARİH
Tarih
Dalgalar
Fizik Notları
9.sınıf tarih ders notları
Yeni maarif modele uygundur
9. Sınıf edebiyat ders notları.
9. Sınıflar için Türk Dili edebiyatı notları.
Kullanıcılarımızdan yorumlar. Onlar her şeyi çok beğendi — sen de beğeneceksin.
Uygulama çok kolay kullanılıyor ve güzel tasarlanmış. Şu ana kadar aradığım her şeyi buldum ve sunumlardan çok şey öğrendim! Kesinlikle ödevlerim için hep kullanacağım!
Uygulama çok iyi. Çok fazla ders notu ve yardımlaşma var. Örneğin benim problem yaşadığım bir ders Geometriydi ve ANINDA yardım ettiler beraber hem sorularımı çözdük hem konu anlatımı buldum. Herkese tavsiye ederim.
BEN ŞOK. Reklamını sık sık gördüğüm için uygulamayı denedim ve gerçekten hayran kaldım. Bu uygulama okul için tam ihtiyacım olan şey. Anında ödev yardımı, konu anlatımı, örnek sınavlar, flaşkartlar hepsi hepsi var, şiddetle tavsiye ederim ✅