Yeryüzü şekillerini oluşturan volkanizma, depremler ve kayaçlar, dünyamızı anlamamızda büyük...
Volkanizma, Depremler ve Kayaçlar Hakkında Bilgi




Volkanizma: Yeraltından Gelen Güç
Volkanizma, magmanın basınç altında yer kabuğunun kırık hatlarından yeryüzüne ulaşması olayıdır. İki farklı şekilde karşımıza çıkar: derinlik ve yüzey volkanizması.
Derinlik volkanizması, magmanın yeryüzüne çıkamayıp yer kabuğunda soğuması sonucu oluşur. Bu süreçte dört farklı şekil ortaya çıkar: geniş alanlarda kubbe şeklini alan batolit, mantar biçimindeki lakolit, tortul tabakalar arasına giren sill ve tabakaları keserek damar şeklinde katılaşan dayk.
Yüzey volkanizması ise magmanın yeryüzüne ulaşmasıyla gerçekleşir. Bunun sonucunda genişlemiş kraterler olan kalderalar, volkan konilerinin üst kısımlarındaki çukurlar olan kraterler, gazların patlamasıyla oluşan maarlar ve volkan konileri meydana gelir. Volkanlardan kül, lapilli ve volkan bombası gibi malzemeler çıkabilir. Ayrıca lav ve volkanik küllerin birikmesiyle lav düzlükleri, akarsuların bunları bölmesiyle de volkanik platolar oluşur.
Merak Uyandıran Bilgi: Volkanlar sadece tehlikeli doğa olayları değil, aynı zamanda yeni toprak oluşumunu sağlayan doğal yapı taşlarıdır. Volkanik topraklar, içerdikleri mineraller sayesinde tarım için oldukça verimlidir!

Depremler: Yer Kabuğundaki Sarsıntılar
Dünyadaki volkanların yarısından fazlası Pasifik Levhası çevresinde bulunur ve bu bölgeye Ateş Çemberi adı verilir. Bu bölge aynı zamanda önemli deprem kuşaklarından biridir.
Deprem, yer kabuğundaki hareketlenmeler sonucu oluşan doğal kökenli sarsıntılardır. Depremin başladığı noktaya iç merkez (hiposantır), deprem dalgalarının yeryüzüne ulaştığı ilk noktaya ise dış merkez (episantır) denir. Deprem şiddeti en fazla dış merkezde hissedilir. Deprem dalgaları; enine dalgalar, boyuna dalgalar ve yüzey dalgaları olmak üzere üçe ayrılır.
Depremler oluşumlarına göre üç çeşittir: karstik arazilerde mağaraların çökmesiyle oluşan ve etkisi küçük olan çöküntü depremleri, volkanik püskürmeler esnasında görülen volkanik depremler ve yer kabuğu hareketleri sonucu oluşan, en fazla hasara neden olan tektonik depremler. Yer kabuğundaki hareketler sonucu oluşan kırık hatlara fay denir. Faylar hareket yönlerine göre ters, doğrultu atımlı ve normal olmak üzere üçe ayrılır.
Hayat Kurtaran Bilgi: Depremler önceden tahmin edilemez, ancak depreme hazırlıklı olmak mümkün! Evinizde güvenli alanları belirleyin ve bir afet çantası hazırlayın. Bu küçük önlemler hayat kurtarabilir.

Kayaçlar: Yeryüzünün Yapı Taşları
Çeşitli mineral ve organik maddelerden oluşan katı ve doğal maddelere kayaç denir. Kayaçları inceleyen bilim dalına petrografi adı verilir. Kayaçların sürekli bir dönüşüm içinde olması olayına ise kayaç döngüsü denir.
Kayaçlar üç ana gruba ayrılır. Magmatik kayaçlar, yer kabuğunun yaklaşık %65'ini oluşturur ve magmanın soğumasıyla oluşur. Magma yer kabuğunun iç kısımlarında soğursa derinlik kayaçları (granit, siyenit, diorit) oluşur. Magma yeryüzüne kadar yükselip orada soğursa yüzey kayaçları (bazalt, andezit, tüf, obsidyen) meydana gelir. Derinlik kayaçlarının kristalleri iri taneli ve sertken, yüzey kayaçlarının kristalleri küçük taneli ve bazıları camımsıdır.
Tortul kayaçlar, dış kuvvetlerin etkisiyle oluşur ve tabakalı, gözenekli yapıları vardır. İçlerinde fosil bulunur ve üç çeşittir: Dış kuvvetlerin aşındırıp taşıdığı malzemelerin çukur alanlarda birikmesiyle oluşan fiziksel tortul kayaçlar (kum taşı, kil taşı), kimyasal olaylar etkisiyle oluşan kimyasal tortul kayaçlar (kireç taşı, kaya tuzu) ve bitki-hayvan kalıntılarının birikmesiyle oluşan organik tortul kayaçlar (kömür, mercan, tebeşir).
İlginç Not: Elmaslar, kömürün yüksek basınç ve sıcaklık altında dönüşmesiyle oluşan değerli kayaçlardır. Yani, parmağınızdaki yüzük aslında milyonlarca yıllık bir dönüşümün sonucu olabilir!
Hiç sormayacaksın sanmıştık...
Benzer Ders Notları
En popüler içerikler: Volcanoes
710.sınıf coğrafya
MEB kitabı sayfa 50'ye kadar
Cografya 10. Sınıf iç kuvvetler konu anlatımı
İç kuvvetler
10. Sınıf coğrafya iç kuvvetler konu anlatımı
tyt coğrafya iç kuvvetler detaylı konu anlatımı
10. Sınıf Coğrafya Volkanizma (Derinlik volkanizması ve Yüzey volkanizması) konu anlatımı
Coğrafya Volkanizma (Derinlik volkanizması ve Yüzey volkanizması) konu anlatımı
Volkanizma
İyi dersler
10 sınıf coğrafya iç kuvvetler
İyi çalışmalar
Iç kuvvetler
Coğrafya iç kuvvetler
Coğrafya dersinin en popüler içerikleri
99. sınıf coğrafya ders notları
9. sınıf coğrafya ilk 3 ünitenin notları
Tyt Coğrafya Doğa ve İnsan
Tyt coğrafya ilk konu
Coğrafya
Coğrafya tyt için tekrar
9.sınıf coğrafya 1.donem1.yazılı konu tekrarı
Coğrafya
2020 TYT sınavı
2020 yılına ait TYT sınavı. İyi çalışmalar dilerim :)
Tyt coğrafya notları tümü
Tyt coğrafya notları
2018 TYT sınavı
2018 TYT sınavi sorularıdır. İyi çalışmalar :)
Coğrafya ders notu
4.unite yok müfredatta
Coğrafya 9.sınıf
En iyi şekilde
En popüler içerikler
9Tyt biyoloji
Bio
8.sınıf matematik
Tüm üniteleri içermektedir!
9. Sınıf Tarih Konu Anlatımı
9. sınıf tarih tüm ünite konu anlatımı
TYT Fizik
Tyt fizik
8. Sınıf matematik ders notları
Ders notu
TYT AYT TARİH
Tarih
Tyt kimya konu başlıkları
Konu başlıkları
TYT Fizik
18 sayfada fizik
Tyt matematik
Özet konular
Kullanıcılarımızdan yorumlar. Onlar her şeyi çok beğendi — sen de beğeneceksin.
Uygulama çok kolay kullanılıyor ve güzel tasarlanmış. Şu ana kadar aradığım her şeyi buldum ve sunumlardan çok şey öğrendim! Kesinlikle ödevlerim için hep kullanacağım!
Uygulama çok iyi. Çok fazla ders notu ve yardımlaşma var. Örneğin benim problem yaşadığım bir ders Geometriydi ve ANINDA yardım ettiler beraber hem sorularımı çözdük hem konu anlatımı buldum. Herkese tavsiye ederim.
BEN ŞOK. Reklamını sık sık gördüğüm için uygulamayı denedim ve gerçekten hayran kaldım. Bu uygulama okul için tam ihtiyacım olan şey. Anında ödev yardımı, konu anlatımı, örnek sınavlar, flaşkartlar hepsi hepsi var, şiddetle tavsiye ederim ✅
Volkanizma, Depremler ve Kayaçlar Hakkında Bilgi
Yeryüzü şekillerini oluşturan volkanizma, depremler ve kayaçlar, dünyamızı anlamamızda büyük önem taşır. Bu konular, yer kabuğunun altında gelişen süreçlerin yüzeydeki etkilerini ve yeryüzünün değişimini açıklar.

Volkanizma: Yeraltından Gelen Güç
Volkanizma, magmanın basınç altında yer kabuğunun kırık hatlarından yeryüzüne ulaşması olayıdır. İki farklı şekilde karşımıza çıkar: derinlik ve yüzey volkanizması.
Derinlik volkanizması, magmanın yeryüzüne çıkamayıp yer kabuğunda soğuması sonucu oluşur. Bu süreçte dört farklı şekil ortaya çıkar: geniş alanlarda kubbe şeklini alan batolit, mantar biçimindeki lakolit, tortul tabakalar arasına giren sill ve tabakaları keserek damar şeklinde katılaşan dayk.
Yüzey volkanizması ise magmanın yeryüzüne ulaşmasıyla gerçekleşir. Bunun sonucunda genişlemiş kraterler olan kalderalar, volkan konilerinin üst kısımlarındaki çukurlar olan kraterler, gazların patlamasıyla oluşan maarlar ve volkan konileri meydana gelir. Volkanlardan kül, lapilli ve volkan bombası gibi malzemeler çıkabilir. Ayrıca lav ve volkanik küllerin birikmesiyle lav düzlükleri, akarsuların bunları bölmesiyle de volkanik platolar oluşur.
Merak Uyandıran Bilgi: Volkanlar sadece tehlikeli doğa olayları değil, aynı zamanda yeni toprak oluşumunu sağlayan doğal yapı taşlarıdır. Volkanik topraklar, içerdikleri mineraller sayesinde tarım için oldukça verimlidir!

Depremler: Yer Kabuğundaki Sarsıntılar
Dünyadaki volkanların yarısından fazlası Pasifik Levhası çevresinde bulunur ve bu bölgeye Ateş Çemberi adı verilir. Bu bölge aynı zamanda önemli deprem kuşaklarından biridir.
Deprem, yer kabuğundaki hareketlenmeler sonucu oluşan doğal kökenli sarsıntılardır. Depremin başladığı noktaya iç merkez (hiposantır), deprem dalgalarının yeryüzüne ulaştığı ilk noktaya ise dış merkez (episantır) denir. Deprem şiddeti en fazla dış merkezde hissedilir. Deprem dalgaları; enine dalgalar, boyuna dalgalar ve yüzey dalgaları olmak üzere üçe ayrılır.
Depremler oluşumlarına göre üç çeşittir: karstik arazilerde mağaraların çökmesiyle oluşan ve etkisi küçük olan çöküntü depremleri, volkanik püskürmeler esnasında görülen volkanik depremler ve yer kabuğu hareketleri sonucu oluşan, en fazla hasara neden olan tektonik depremler. Yer kabuğundaki hareketler sonucu oluşan kırık hatlara fay denir. Faylar hareket yönlerine göre ters, doğrultu atımlı ve normal olmak üzere üçe ayrılır.
Hayat Kurtaran Bilgi: Depremler önceden tahmin edilemez, ancak depreme hazırlıklı olmak mümkün! Evinizde güvenli alanları belirleyin ve bir afet çantası hazırlayın. Bu küçük önlemler hayat kurtarabilir.

Kayaçlar: Yeryüzünün Yapı Taşları
Çeşitli mineral ve organik maddelerden oluşan katı ve doğal maddelere kayaç denir. Kayaçları inceleyen bilim dalına petrografi adı verilir. Kayaçların sürekli bir dönüşüm içinde olması olayına ise kayaç döngüsü denir.
Kayaçlar üç ana gruba ayrılır. Magmatik kayaçlar, yer kabuğunun yaklaşık %65'ini oluşturur ve magmanın soğumasıyla oluşur. Magma yer kabuğunun iç kısımlarında soğursa derinlik kayaçları (granit, siyenit, diorit) oluşur. Magma yeryüzüne kadar yükselip orada soğursa yüzey kayaçları (bazalt, andezit, tüf, obsidyen) meydana gelir. Derinlik kayaçlarının kristalleri iri taneli ve sertken, yüzey kayaçlarının kristalleri küçük taneli ve bazıları camımsıdır.
Tortul kayaçlar, dış kuvvetlerin etkisiyle oluşur ve tabakalı, gözenekli yapıları vardır. İçlerinde fosil bulunur ve üç çeşittir: Dış kuvvetlerin aşındırıp taşıdığı malzemelerin çukur alanlarda birikmesiyle oluşan fiziksel tortul kayaçlar (kum taşı, kil taşı), kimyasal olaylar etkisiyle oluşan kimyasal tortul kayaçlar (kireç taşı, kaya tuzu) ve bitki-hayvan kalıntılarının birikmesiyle oluşan organik tortul kayaçlar (kömür, mercan, tebeşir).
İlginç Not: Elmaslar, kömürün yüksek basınç ve sıcaklık altında dönüşmesiyle oluşan değerli kayaçlardır. Yani, parmağınızdaki yüzük aslında milyonlarca yıllık bir dönüşümün sonucu olabilir!
Hiç sormayacaksın sanmıştık...
Benzer Ders Notları
En popüler içerikler: Volcanoes
710.sınıf coğrafya
MEB kitabı sayfa 50'ye kadar
Cografya 10. Sınıf iç kuvvetler konu anlatımı
İç kuvvetler
10. Sınıf coğrafya iç kuvvetler konu anlatımı
tyt coğrafya iç kuvvetler detaylı konu anlatımı
10. Sınıf Coğrafya Volkanizma (Derinlik volkanizması ve Yüzey volkanizması) konu anlatımı
Coğrafya Volkanizma (Derinlik volkanizması ve Yüzey volkanizması) konu anlatımı
Volkanizma
İyi dersler
10 sınıf coğrafya iç kuvvetler
İyi çalışmalar
Iç kuvvetler
Coğrafya iç kuvvetler
Coğrafya dersinin en popüler içerikleri
99. sınıf coğrafya ders notları
9. sınıf coğrafya ilk 3 ünitenin notları
Tyt Coğrafya Doğa ve İnsan
Tyt coğrafya ilk konu
Coğrafya
Coğrafya tyt için tekrar
9.sınıf coğrafya 1.donem1.yazılı konu tekrarı
Coğrafya
2020 TYT sınavı
2020 yılına ait TYT sınavı. İyi çalışmalar dilerim :)
Tyt coğrafya notları tümü
Tyt coğrafya notları
2018 TYT sınavı
2018 TYT sınavi sorularıdır. İyi çalışmalar :)
Coğrafya ders notu
4.unite yok müfredatta
Coğrafya 9.sınıf
En iyi şekilde
En popüler içerikler
9Tyt biyoloji
Bio
8.sınıf matematik
Tüm üniteleri içermektedir!
9. Sınıf Tarih Konu Anlatımı
9. sınıf tarih tüm ünite konu anlatımı
TYT Fizik
Tyt fizik
8. Sınıf matematik ders notları
Ders notu
TYT AYT TARİH
Tarih
Tyt kimya konu başlıkları
Konu başlıkları
TYT Fizik
18 sayfada fizik
Tyt matematik
Özet konular
Kullanıcılarımızdan yorumlar. Onlar her şeyi çok beğendi — sen de beğeneceksin.
Uygulama çok kolay kullanılıyor ve güzel tasarlanmış. Şu ana kadar aradığım her şeyi buldum ve sunumlardan çok şey öğrendim! Kesinlikle ödevlerim için hep kullanacağım!
Uygulama çok iyi. Çok fazla ders notu ve yardımlaşma var. Örneğin benim problem yaşadığım bir ders Geometriydi ve ANINDA yardım ettiler beraber hem sorularımı çözdük hem konu anlatımı buldum. Herkese tavsiye ederim.
BEN ŞOK. Reklamını sık sık gördüğüm için uygulamayı denedim ve gerçekten hayran kaldım. Bu uygulama okul için tam ihtiyacım olan şey. Anında ödev yardımı, konu anlatımı, örnek sınavlar, flaşkartlar hepsi hepsi var, şiddetle tavsiye ederim ✅