Coğrafi konum, bir yerin dünya üzerindeki yerini ifade eder. Bu...
Mutlak ve Özel Konum Nedir?





Matematik (Mutlak) Konum
Türkiye 26° ve 45° doğu meridyenleri arasında yer alır. Bu durum, ülkenin doğusu ile batısı arasında 76 dakikalık saat farkı olması demektir. Doğu'da yerel saat her zaman daha ileridir.
Türkiye, orta kuşakta yer alır ve bu konumun birçok avantajı vardır. Batı rüzgârları etkisinde kalması, cephe yağışlarının görülmesi ve dört mevsimin belirgin olarak yaşanması bunlar arasındadır. Akdeniz ikliminin görülmesi de bu konumun sonucudur.
Kuzeyden güneye gidildikçe bazı değişimler görülür: Güneş ışınlarının geliş açısı daralır, sıcaklık azalır, denizlerde tuzluluk ve buharlaşma azalır. Ayrıca deniz turizmi süresi kısalır, gölge boyu uzar ve yerçekimi artar.
Unutma! Güneyden kuzeye doğru çıkıldıkça çizgisel hız azalır. Bu da sıcaklık değerlerinin azalması anlamına gelir.

Enlem ve Boylam Etkileri
Enlem, dünya üzerinde ekvatordan kuzeye veya güneye olan uzaklıktır. Enlem değiştikçe gece-gündüz süre farkı uzar ve atmosferik sistemde değişim olur. Kuzeyden esen rüzgârlar sıcaklığı azaltırken, güneyden esenler arttırır.
Aynı enlemde bulunan merkezlerde bazı özellikler aynıdır: Ekvatora uzaklık, çizgisel hız, gece-gündüz süreleri, Güneş ışınlarının geliş açısı, gölge boyları ve yerçekimi kuvveti.
Boylam, bir yerin Greenwich'ten doğuya veya batıya olan uzaklığıdır. Türkiye'nin doğusu ile batısı arasındaki 19 boylamlık fark, 76 dakikalık bir zaman farkı yaratır. Bu nedenle Iğdır'da güneş, Edirne'den yaklaşık 1 saat 15 dakika önce doğar.
Harika bilgi! Aynı boylamdaki yerlerde yerel saat, öğle vakti ve gölgenin en kısa olduğu an aynıdır, ancak başlangıç boylamına uzaklık farklı olabilir.

Mevsimler ve Türkiye'de Gün Uzunlukları
Dünya üzerinde mevsimlerin oluşumu ekinoks (21 Mart ve 23 Eylül) ve solstis (21 Haziran ve 21 Aralık) tarihlerindeki Güneş ışınlarının yere düşme açısına bağlıdır. Aynı boylamdaki yerlerde, Güneş yalnızca ekinoks tarihlerinde aynı noktadan doğar ve batar.
21 Mart ilkbaharın başlangıcıdır ve bu tarihten sonra gündüzler uzamaya başlar. 21 Haziran yazın başlangıcıdır ve Güneş ışınları en büyük açıyla gelir, gölgeler en kısadır. Bu tarihten sonra gündüzler kısalmaya başlar.
23 Eylül sonbaharın başlangıcıdır ve bu tarihten sonra geceler daha uzun olur. 21 Aralık kışın başlangıcıdır ve bu tarihten sonra gündüzler tekrar uzamaya başlar.
Önemli not! Türkiye'de kuzeye doğru gidildikçe yaz gündüzü süresi uzar. En uzun yaz gündüzü Sinop'ta, en uzun kış gündüzü ise Hatay'da görülür.

Özel (Göreceli) Konum
Özel konum, bir yerin çevresindeki diğer unsurlara göre konumudur ve enlemle açıklanamayan jeopolitik faktörleri içerir. Bu konum, fiziki (değişmeyen) ve beşeri (değişen) unsurlardan oluşur.
Türkiye'nin sınırlarıyla ilgili önemli bilgiler: En eski sınır İran ile 1639'da, en yeni sınır ise Suriye ile 1939'da çizilmiştir. En uzun sınır Suriye ile (847 km), en kısa sınır ise Nahçıvan iledir.
Türkiye'nin önemli sınır kapıları vardır: Yunanistan'a İpsala, Bulgaristan'a Kapıkule, Gürcistan'a Sarp, Ermenistan'a Akyaka, Nahçıvan'a Dilucu, İran'a Gürbulak, Irak'a Habur ve Üzümlü, Suriye'ye ise Cilvegözü gibi kapılar.
Unutmayalım! Türkiye'nin komşularıyla doğrudan sorunları (Yunanistan - adalar, Suriye - su, Ermenistan - tarihsel) ve dolaylı sorunları (Kıbrıs, Irak, Filistin gibi) vardır. Bu sorunlar jeopolitik konumumuzun bir sonucudur.
Hiç sormayacaksın sanmıştık...
Benzer Ders Notları
Coğrafya dersinin en popüler içerikleri
911 sınıf COĞRAFYA SINAV NOTU 2 dönem 2 yazılı
İyi çalışmalar
9. sınıf coğrafya ders notları
9. sınıf coğrafya ilk 3 ünitenin notları
COĞRAFYA DOĞAL AFETLER
Coğrafya ders notu
10. SINIF COĞRAFYA DOĞAL AFETLER
10. SINIF COĞRAFYA DOĞAL AFETLER
fiziki dalgalar
fiziki dalgalar
Coğrafya
Coğrafya tyt için tekrar
10. Sınıf Coğrafya
2.Dönem 2.Yazılı Notları (2024-2025 müfredatı)
Ekosistem ve Madde Döngüleri
11. Sınıf Coğrafya Ekosistem
Tyt Coğrafya Doğa ve İnsan
Tyt coğrafya ilk konu
En popüler içerikler
99. Sınıf Tarih Konu Anlatımı
9. sınıf tarih tüm ünite konu anlatımı
8.sınıf matematik
Tüm üniteleri içermektedir!
Tyt biyoloji
Bio
11.Sınıf Felsefe 2.Dönem 2.Yazılı sınavı ders notları
20.yüzyıl felsefesini hazırlayan düşünce ortamı, 20.yüzyıl felsefesi temel problemleri ve akımları konularını içermektedir
11. sınıf biyoloji boşaltım (üriner) sistemi ders notları
11. sınıf biyoloji boşaltım (üriner) sistemi ders notları
TYT AYT TARİH
Tarih
Dalgalar
Fizik Notları
9.sınıf tarih ders notları
Yeni maarif modele uygundur
9. Sınıf edebiyat ders notları.
9. Sınıflar için Türk Dili edebiyatı notları.
Kullanıcılarımızdan yorumlar. Onlar her şeyi çok beğendi — sen de beğeneceksin.
Uygulama çok kolay kullanılıyor ve güzel tasarlanmış. Şu ana kadar aradığım her şeyi buldum ve sunumlardan çok şey öğrendim! Kesinlikle ödevlerim için hep kullanacağım!
Uygulama çok iyi. Çok fazla ders notu ve yardımlaşma var. Örneğin benim problem yaşadığım bir ders Geometriydi ve ANINDA yardım ettiler beraber hem sorularımı çözdük hem konu anlatımı buldum. Herkese tavsiye ederim.
BEN ŞOK. Reklamını sık sık gördüğüm için uygulamayı denedim ve gerçekten hayran kaldım. Bu uygulama okul için tam ihtiyacım olan şey. Anında ödev yardımı, konu anlatımı, örnek sınavlar, flaşkartlar hepsi hepsi var, şiddetle tavsiye ederim ✅
Mutlak ve Özel Konum Nedir?
Coğrafi konum, bir yerin dünya üzerindeki yerini ifade eder. Bu konu hem matematik (mutlak) konumu hem de özel (göreli) konumu içerir. Türkiye'nin konumunun özelliklerini anlamak, iklim, saat farkları ve jeopolitik konumu gibi birçok coğrafi olayı anlamamızı sağlar.

Matematik (Mutlak) Konum
Türkiye 26° ve 45° doğu meridyenleri arasında yer alır. Bu durum, ülkenin doğusu ile batısı arasında 76 dakikalık saat farkı olması demektir. Doğu'da yerel saat her zaman daha ileridir.
Türkiye, orta kuşakta yer alır ve bu konumun birçok avantajı vardır. Batı rüzgârları etkisinde kalması, cephe yağışlarının görülmesi ve dört mevsimin belirgin olarak yaşanması bunlar arasındadır. Akdeniz ikliminin görülmesi de bu konumun sonucudur.
Kuzeyden güneye gidildikçe bazı değişimler görülür: Güneş ışınlarının geliş açısı daralır, sıcaklık azalır, denizlerde tuzluluk ve buharlaşma azalır. Ayrıca deniz turizmi süresi kısalır, gölge boyu uzar ve yerçekimi artar.
Unutma! Güneyden kuzeye doğru çıkıldıkça çizgisel hız azalır. Bu da sıcaklık değerlerinin azalması anlamına gelir.

Enlem ve Boylam Etkileri
Enlem, dünya üzerinde ekvatordan kuzeye veya güneye olan uzaklıktır. Enlem değiştikçe gece-gündüz süre farkı uzar ve atmosferik sistemde değişim olur. Kuzeyden esen rüzgârlar sıcaklığı azaltırken, güneyden esenler arttırır.
Aynı enlemde bulunan merkezlerde bazı özellikler aynıdır: Ekvatora uzaklık, çizgisel hız, gece-gündüz süreleri, Güneş ışınlarının geliş açısı, gölge boyları ve yerçekimi kuvveti.
Boylam, bir yerin Greenwich'ten doğuya veya batıya olan uzaklığıdır. Türkiye'nin doğusu ile batısı arasındaki 19 boylamlık fark, 76 dakikalık bir zaman farkı yaratır. Bu nedenle Iğdır'da güneş, Edirne'den yaklaşık 1 saat 15 dakika önce doğar.
Harika bilgi! Aynı boylamdaki yerlerde yerel saat, öğle vakti ve gölgenin en kısa olduğu an aynıdır, ancak başlangıç boylamına uzaklık farklı olabilir.

Mevsimler ve Türkiye'de Gün Uzunlukları
Dünya üzerinde mevsimlerin oluşumu ekinoks (21 Mart ve 23 Eylül) ve solstis (21 Haziran ve 21 Aralık) tarihlerindeki Güneş ışınlarının yere düşme açısına bağlıdır. Aynı boylamdaki yerlerde, Güneş yalnızca ekinoks tarihlerinde aynı noktadan doğar ve batar.
21 Mart ilkbaharın başlangıcıdır ve bu tarihten sonra gündüzler uzamaya başlar. 21 Haziran yazın başlangıcıdır ve Güneş ışınları en büyük açıyla gelir, gölgeler en kısadır. Bu tarihten sonra gündüzler kısalmaya başlar.
23 Eylül sonbaharın başlangıcıdır ve bu tarihten sonra geceler daha uzun olur. 21 Aralık kışın başlangıcıdır ve bu tarihten sonra gündüzler tekrar uzamaya başlar.
Önemli not! Türkiye'de kuzeye doğru gidildikçe yaz gündüzü süresi uzar. En uzun yaz gündüzü Sinop'ta, en uzun kış gündüzü ise Hatay'da görülür.

Özel (Göreceli) Konum
Özel konum, bir yerin çevresindeki diğer unsurlara göre konumudur ve enlemle açıklanamayan jeopolitik faktörleri içerir. Bu konum, fiziki (değişmeyen) ve beşeri (değişen) unsurlardan oluşur.
Türkiye'nin sınırlarıyla ilgili önemli bilgiler: En eski sınır İran ile 1639'da, en yeni sınır ise Suriye ile 1939'da çizilmiştir. En uzun sınır Suriye ile (847 km), en kısa sınır ise Nahçıvan iledir.
Türkiye'nin önemli sınır kapıları vardır: Yunanistan'a İpsala, Bulgaristan'a Kapıkule, Gürcistan'a Sarp, Ermenistan'a Akyaka, Nahçıvan'a Dilucu, İran'a Gürbulak, Irak'a Habur ve Üzümlü, Suriye'ye ise Cilvegözü gibi kapılar.
Unutmayalım! Türkiye'nin komşularıyla doğrudan sorunları (Yunanistan - adalar, Suriye - su, Ermenistan - tarihsel) ve dolaylı sorunları (Kıbrıs, Irak, Filistin gibi) vardır. Bu sorunlar jeopolitik konumumuzun bir sonucudur.
Hiç sormayacaksın sanmıştık...
Benzer Ders Notları
Coğrafya dersinin en popüler içerikleri
911 sınıf COĞRAFYA SINAV NOTU 2 dönem 2 yazılı
İyi çalışmalar
9. sınıf coğrafya ders notları
9. sınıf coğrafya ilk 3 ünitenin notları
COĞRAFYA DOĞAL AFETLER
Coğrafya ders notu
10. SINIF COĞRAFYA DOĞAL AFETLER
10. SINIF COĞRAFYA DOĞAL AFETLER
fiziki dalgalar
fiziki dalgalar
Coğrafya
Coğrafya tyt için tekrar
10. Sınıf Coğrafya
2.Dönem 2.Yazılı Notları (2024-2025 müfredatı)
Ekosistem ve Madde Döngüleri
11. Sınıf Coğrafya Ekosistem
Tyt Coğrafya Doğa ve İnsan
Tyt coğrafya ilk konu
En popüler içerikler
99. Sınıf Tarih Konu Anlatımı
9. sınıf tarih tüm ünite konu anlatımı
8.sınıf matematik
Tüm üniteleri içermektedir!
Tyt biyoloji
Bio
11.Sınıf Felsefe 2.Dönem 2.Yazılı sınavı ders notları
20.yüzyıl felsefesini hazırlayan düşünce ortamı, 20.yüzyıl felsefesi temel problemleri ve akımları konularını içermektedir
11. sınıf biyoloji boşaltım (üriner) sistemi ders notları
11. sınıf biyoloji boşaltım (üriner) sistemi ders notları
TYT AYT TARİH
Tarih
Dalgalar
Fizik Notları
9.sınıf tarih ders notları
Yeni maarif modele uygundur
9. Sınıf edebiyat ders notları.
9. Sınıflar için Türk Dili edebiyatı notları.
Kullanıcılarımızdan yorumlar. Onlar her şeyi çok beğendi — sen de beğeneceksin.
Uygulama çok kolay kullanılıyor ve güzel tasarlanmış. Şu ana kadar aradığım her şeyi buldum ve sunumlardan çok şey öğrendim! Kesinlikle ödevlerim için hep kullanacağım!
Uygulama çok iyi. Çok fazla ders notu ve yardımlaşma var. Örneğin benim problem yaşadığım bir ders Geometriydi ve ANINDA yardım ettiler beraber hem sorularımı çözdük hem konu anlatımı buldum. Herkese tavsiye ederim.
BEN ŞOK. Reklamını sık sık gördüğüm için uygulamayı denedim ve gerçekten hayran kaldım. Bu uygulama okul için tam ihtiyacım olan şey. Anında ödev yardımı, konu anlatımı, örnek sınavlar, flaşkartlar hepsi hepsi var, şiddetle tavsiye ederim ✅