Dış kuvvetler, yeryüzünü şekillendiren doğal güçlerdir ve en etkili olanları...
Coğrafya328 görüntüleme·Güncellendi 25 Ağu 2026·4 sayfaDış Kuvvetler Hakkında Bilgiler
betty gilmore@bettygilmore
1 / 4
1
of 4
Akarsuların Temel Özellikleri ve Denge Profili
Akarsular yeryüzündeki en yaygın şekillerdir ve güçlerini güneşten alırlar. Her akarsu bir kaynaktan doğar, denize ya da göle döküldüğü yere ise ağız ya da taban seviyesi denir.
Denge profili kavramı akarsular için çok önemlidir. Denge profiline ulaşmamış akarsularda eğim fazla olur, bu yüzden aşındırma gücü ve akış hızı yüksektir. Bu durum ulaşımı zorlaştırır ve tarım arazisi oluşturmayı güçleştirir.
Akarsu aşındırmasının son evresinde peneplen adı verilen düzlükler oluşur. Türkiye'deki tüm akarsular düzensiz rejimlidir, yani su miktarları mevsimsel olarak sürekli değişir.
İpucu: Denge profili kavramını anlamak, akarsuların neden bazı yerlerde hızlı aktığını, bazı yerlerde ise yavaşladığını açıklar!
2
of 4
Akarsu Aşınım Şekilleri
Akarsular aşındırarak çok çeşitli yer şekilleri oluşturur. Şelale dirençli kayaların altındaki dirençsiz kayaların aşınmasıyla meydana gelir. Şelalelerin yüksekten düştüğü yerlerde dev kazanı denen çukurlar oluşur.
Vadiler farklı türlerde olabilir. Gentik vadi eğimin çok fazla olduğu yerlerde V şeklinde oluşur. Asimetrik vadide bir taraf dirençli kayalardan, diğer taraf dirençsiz kayalardan oluşur. Kanyon vadi dirençsiz kayaçlarda, tabanlı vadi ise eğimin az olduğu taban seviyesine yakın yerlerde görülür.
Peri bacaları yağmur sularının andezit ve tüf kayalarını aşındırmasıyla oluşur. Plato akarsular tarafından yarılmış yüksekliklerdeki düzlüklerdir. Boğaz ise akarsuların önüne çıkan dağları yarmasıyla oluşur.
Dikkat: Bu şekillerin oluşumunda eğim, kayaç direnci ve su miktarı en önemli faktörlerdir!
3
of 4
Akarsu Birikim Şekilleri ve Temel Terimler
Akarsular sadece aşındırmaz, aynı zamanda taşıdıkları materyalleri biriktirir. Birikim konisi dağdan gelen akarsuların getirdiği malzemelerin dağ eteğinde birikmesiyle oluşur. Bu koniler birleşince dağ eteği ovası meydana gelir.
Delta akarsuların denize döküldüğü yerde oluşan D harfi şeklindeki birikimdir. Delta oluşumu için denizin sığ olması, akarsunun bol alüvyon taşıması, kıyıda güçlü akıntı ve gelgitin olmaması gerekir. Menderes eğimin az olduğu yerlerde akarsuların U şeklinde kıvrılmasıyla oluşur.
Havza akarsuların sularını topladığı alan, rejim su miktarındaki değişikliktir. Debi ise akarsuların taşıdığı su miktarını ifade eder. Teras akarsuların basamak şeklinde oluşturduğu birikimlerdir.
Önemli: Delta bölgeleri çok verimli topraklara sahiptir ve ülke ekonomisine büyük katkı sağlar!
4
of 4
Karstik Birikim Şekilleri
Karstik şekiller yer altı sularının kireçli kayaçları eritmesiyle oluşur. Traverten yer altı sularındaki kirecin basamaklar halinde birikmesiyle meydana gelir.
Mağaralarda oluşan şekiller çok ilginçtir. Sarkıt mağara tavanından damlayan sularla oluşurken, dikit aynı damlalar yere düştükçe zemin üzerinde yükselir. Sarkıt ve dikit birleştiğinde sütun oluşur.
Bu şekiller binlerce yıl süren doğal süreçlerle oluşur ve ülkemizde önemli turistik değerlere sahiptir.
Merak Et: Pamukkale'deki beyaz teraslar traverten oluşumuna mükemmel bir örnektir!
Hiç sormayacaksın sanmıştık...
Yapay zeka arkadaşımız öğrencilerin ihtiyaçlarına göre özel olarak tasarlanmıştır. Platformda bulunan milyonlarca içeriğe dayanarak öğrencilere gerçekten anlamlı ve ilgili yanıtlar verebiliyoruz. Ancak mesele sadece cevaplar değil, refakatçi aynı zamanda kişiselleştirilmiş öğrenme planları, sınavlar veya sohbet içerikleri ve öğrencilerin becerilerine ve gelişimlerine dayalı %100 kişiselleştirme ile öğrencilere günlük öğrenme zorluklarında rehberlik ediyor.
Uygulamayı Google Play Store ve Apple App Store'dan indirebilirsiniz.
Knowunity uygulaması ücretsiz! Uygulamamız çok yakında indirmeye hazır olacak, bekle bizi. 💙
Benzer Ders Notları
En popüler içerikler: External Processes
2Coğrafya dersinin en popüler içerikleri
9Coğrafya9. sınıf coğrafya ders notları
9. sınıf coğrafya ilk 3 ünitenin notları
918,289275
CoğrafyaTyt Coğrafya Doğa ve İnsan
Tyt coğrafya ilk konu
93,57448
CoğrafyaCoğrafya
Coğrafya tyt için tekrar
1282122
Coğrafya9.sınıf coğrafya 1.donem1.yazılı konu tekrarı
Coğrafya
93,58829
Matematik2020 TYT sınavı
2020 yılına ait TYT sınavı. İyi çalışmalar dilerim :)
123496
CoğrafyaTyt coğrafya notları tümü
Tyt coğrafya notları
126,231122
Matematik2018 TYT sınavı
2018 TYT sınavi sorularıdır. İyi çalışmalar :)
1234711
CoğrafyaCoğrafya ders notu
4.unite yok müfredatta
91,4389
CoğrafyaCoğrafya 9.sınıf
En iyi şekilde
984319
En popüler içerikler
9
BiyolojiTyt biyoloji
Bio
95,837152
Matematik8.sınıf matematik
Tüm üniteleri içermektedir!
85,931205
Tarih9. Sınıf Tarih Konu Anlatımı
9. sınıf tarih tüm ünite konu anlatımı
94,68971
FizikTYT Fizik
Tyt fizik
107,470212
Matematik8. Sınıf matematik ders notları
Ders notu
81,35436
TarihTYT AYT TARİH
Tarih
92,87367
KimyaTyt kimya konu başlıkları
Konu başlıkları
123,380134
FizikTYT Fizik
18 sayfada fizik
1218,485734
MatematikTyt matematik
Özet konular
122,64760
Kullanıcılarımızdan yorumlar. Onlar her şeyi çok beğendi — sen de beğeneceksin.
4.6/5App Store
4.7/5Google Play
Uygulama çok kolay kullanılıyor ve güzel tasarlanmış. Şu ana kadar aradığım her şeyi buldum ve sunumlardan çok şey öğrendim! Kesinlikle ödevlerim için hep kullanacağım!
A.S.iOS kullanıcısı
Uygulama çok iyi. Çok fazla ders notu ve yardımlaşma var. Örneğin benim problem yaşadığım bir ders Geometriydi ve ANINDA yardım ettiler beraber hem sorularımı çözdük hem konu anlatımı buldum. Herkese tavsiye ederim.
S.L.Android kullanıcısı
BEN ŞOK. Reklamını sık sık gördüğüm için uygulamayı denedim ve gerçekten hayran kaldım. Bu uygulama okul için tam ihtiyacım olan şey. Anında ödev yardımı, konu anlatımı, örnek sınavlar, flaşkartlar hepsi hepsi var, şiddetle tavsiye ederim ✅
A.iOS kullanıcısı
Coğrafya328 görüntüleme·Güncellendi 25 Ağu 2026·4 sayfaDış Kuvvetler Hakkında Bilgiler
betty gilmore@bettygilmore
Dış kuvvetler, yeryüzünü şekillendiren doğal güçlerdir ve en etkili olanları akarsulardır. Akarsular hem aşındırma hem de birikim yaparak vadilerden ovalara, şelalelerden deltalara kadar birçok farklı yer şekli oluşturur.
1
of 4
Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Kaydolduğunda Hizmet Şartları ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursun
Akarsuların Temel Özellikleri ve Denge Profili
Akarsular yeryüzündeki en yaygın şekillerdir ve güçlerini güneşten alırlar. Her akarsu bir kaynaktan doğar, denize ya da göle döküldüğü yere ise ağız ya da taban seviyesi denir.
Denge profili kavramı akarsular için çok önemlidir. Denge profiline ulaşmamış akarsularda eğim fazla olur, bu yüzden aşındırma gücü ve akış hızı yüksektir. Bu durum ulaşımı zorlaştırır ve tarım arazisi oluşturmayı güçleştirir.
Akarsu aşındırmasının son evresinde peneplen adı verilen düzlükler oluşur. Türkiye'deki tüm akarsular düzensiz rejimlidir, yani su miktarları mevsimsel olarak sürekli değişir.
İpucu: Denge profili kavramını anlamak, akarsuların neden bazı yerlerde hızlı aktığını, bazı yerlerde ise yavaşladığını açıklar!
2
of 4Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Kaydolduğunda Hizmet Şartları ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursun
Akarsu Aşınım Şekilleri
Akarsular aşındırarak çok çeşitli yer şekilleri oluşturur. Şelale dirençli kayaların altındaki dirençsiz kayaların aşınmasıyla meydana gelir. Şelalelerin yüksekten düştüğü yerlerde dev kazanı denen çukurlar oluşur.
Vadiler farklı türlerde olabilir. Gentik vadi eğimin çok fazla olduğu yerlerde V şeklinde oluşur. Asimetrik vadide bir taraf dirençli kayalardan, diğer taraf dirençsiz kayalardan oluşur. Kanyon vadi dirençsiz kayaçlarda, tabanlı vadi ise eğimin az olduğu taban seviyesine yakın yerlerde görülür.
Peri bacaları yağmur sularının andezit ve tüf kayalarını aşındırmasıyla oluşur. Plato akarsular tarafından yarılmış yüksekliklerdeki düzlüklerdir. Boğaz ise akarsuların önüne çıkan dağları yarmasıyla oluşur.
Dikkat: Bu şekillerin oluşumunda eğim, kayaç direnci ve su miktarı en önemli faktörlerdir!
3
of 4Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Kaydolduğunda Hizmet Şartları ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursun
Akarsu Birikim Şekilleri ve Temel Terimler
Akarsular sadece aşındırmaz, aynı zamanda taşıdıkları materyalleri biriktirir. Birikim konisi dağdan gelen akarsuların getirdiği malzemelerin dağ eteğinde birikmesiyle oluşur. Bu koniler birleşince dağ eteği ovası meydana gelir.
Delta akarsuların denize döküldüğü yerde oluşan D harfi şeklindeki birikimdir. Delta oluşumu için denizin sığ olması, akarsunun bol alüvyon taşıması, kıyıda güçlü akıntı ve gelgitin olmaması gerekir. Menderes eğimin az olduğu yerlerde akarsuların U şeklinde kıvrılmasıyla oluşur.
Havza akarsuların sularını topladığı alan, rejim su miktarındaki değişikliktir. Debi ise akarsuların taşıdığı su miktarını ifade eder. Teras akarsuların basamak şeklinde oluşturduğu birikimlerdir.
Önemli: Delta bölgeleri çok verimli topraklara sahiptir ve ülke ekonomisine büyük katkı sağlar!
4
of 4Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Kaydolduğunda Hizmet Şartları ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursun
Karstik Birikim Şekilleri
Karstik şekiller yer altı sularının kireçli kayaçları eritmesiyle oluşur. Traverten yer altı sularındaki kirecin basamaklar halinde birikmesiyle meydana gelir.
Mağaralarda oluşan şekiller çok ilginçtir. Sarkıt mağara tavanından damlayan sularla oluşurken, dikit aynı damlalar yere düştükçe zemin üzerinde yükselir. Sarkıt ve dikit birleştiğinde sütun oluşur.
Bu şekiller binlerce yıl süren doğal süreçlerle oluşur ve ülkemizde önemli turistik değerlere sahiptir.
Merak Et: Pamukkale'deki beyaz teraslar traverten oluşumuna mükemmel bir örnektir!
Hiç sormayacaksın sanmıştık...
Yapay zeka arkadaşımız öğrencilerin ihtiyaçlarına göre özel olarak tasarlanmıştır. Platformda bulunan milyonlarca içeriğe dayanarak öğrencilere gerçekten anlamlı ve ilgili yanıtlar verebiliyoruz. Ancak mesele sadece cevaplar değil, refakatçi aynı zamanda kişiselleştirilmiş öğrenme planları, sınavlar veya sohbet içerikleri ve öğrencilerin becerilerine ve gelişimlerine dayalı %100 kişiselleştirme ile öğrencilere günlük öğrenme zorluklarında rehberlik ediyor.
Uygulamayı Google Play Store ve Apple App Store'dan indirebilirsiniz.
Knowunity uygulaması ücretsiz! Uygulamamız çok yakında indirmeye hazır olacak, bekle bizi. 💙
Benzer Ders Notları
En popüler içerikler: External Processes
2Coğrafya dersinin en popüler içerikleri
9Coğrafya9. sınıf coğrafya ders notları
9. sınıf coğrafya ilk 3 ünitenin notları
918,289275
CoğrafyaTyt Coğrafya Doğa ve İnsan
Tyt coğrafya ilk konu
93,57448
CoğrafyaCoğrafya
Coğrafya tyt için tekrar
1282122
Coğrafya9.sınıf coğrafya 1.donem1.yazılı konu tekrarı
Coğrafya
93,58829
Matematik2020 TYT sınavı
2020 yılına ait TYT sınavı. İyi çalışmalar dilerim :)
123496
CoğrafyaTyt coğrafya notları tümü
Tyt coğrafya notları
126,231122
Matematik2018 TYT sınavı
2018 TYT sınavi sorularıdır. İyi çalışmalar :)
1234711
CoğrafyaCoğrafya ders notu
4.unite yok müfredatta
91,4389
CoğrafyaCoğrafya 9.sınıf
En iyi şekilde
984319
En popüler içerikler
9BiyolojiTyt biyoloji
Bio
95,837152
Matematik8.sınıf matematik
Tüm üniteleri içermektedir!
85,931205
Tarih9. Sınıf Tarih Konu Anlatımı
9. sınıf tarih tüm ünite konu anlatımı
94,68971
FizikTYT Fizik
Tyt fizik
107,470212
Matematik8. Sınıf matematik ders notları
Ders notu
81,35436
TarihTYT AYT TARİH
Tarih
92,87367
KimyaTyt kimya konu başlıkları
Konu başlıkları
123,380134
FizikTYT Fizik
18 sayfada fizik
1218,485734
MatematikTyt matematik
Özet konular
122,64760
Kullanıcılarımızdan yorumlar. Onlar her şeyi çok beğendi — sen de beğeneceksin.
4.6/5App Store
4.7/5Google Play
Uygulama çok kolay kullanılıyor ve güzel tasarlanmış. Şu ana kadar aradığım her şeyi buldum ve sunumlardan çok şey öğrendim! Kesinlikle ödevlerim için hep kullanacağım!
A.S.iOS kullanıcısı
Uygulama çok iyi. Çok fazla ders notu ve yardımlaşma var. Örneğin benim problem yaşadığım bir ders Geometriydi ve ANINDA yardım ettiler beraber hem sorularımı çözdük hem konu anlatımı buldum. Herkese tavsiye ederim.
S.L.Android kullanıcısı
BEN ŞOK. Reklamını sık sık gördüğüm için uygulamayı denedim ve gerçekten hayran kaldım. Bu uygulama okul için tam ihtiyacım olan şey. Anında ödev yardımı, konu anlatımı, örnek sınavlar, flaşkartlar hepsi hepsi var, şiddetle tavsiye ederim ✅
A.iOS kullanıcısı