Dünya'nın jeolojik yapısı ve kayaç türleri, yaşadığımız gezegenin nasıl şekillendiğini...
Coğrafya211 görüntüleme·Güncellendi 16 Tem 2026·2 sayfaTYT Coğrafya Ders Notları
ipek su kaya@ipeksuukayaa07
1
of 2
Dünya'nın Tektonik Oluşumu ve Jeolojik Zamanlar
Levha tektoniği teorisi, Dünya'nın sürekli hareket halinde olduğunu açıklıyor. Manto içerisindeki sıcak lav akıntıları konveksiyonel hareket yaparak yer kabuğunu sürekli etkiliyor. Bu akıntılar gekirdeğe yaklaştığında ısınıyor, yer kabuğuna yaklaştığında ise soğuyor.
Levhaların çarpışması sonucu farklı yer şekilleri oluşuyor. İki kıtasal levhanın çarpışması sıradağları, kıtasal ve okyanus levhasının çarpışması ise volkanik adaları meydana getiriyor. Türkiye'yi sıkıştıran Avrasya, Afrika ve Arap levhaları bu duruma güzel bir örnek teşkil ediyor.
Jeolojik zamanlar üç ana dönemde inceleniyor. Paleozoik dönemde Pangea oluşumu ve Kaledoniyen-Hersinyen kıvrımları gerçekleşti. Mezozoik dönemde dinozorlar yaşadı ve Tethys denizi vardı. Senozoik dönemde ise Alp-Himalaya orojenezi ile Kuzey Anadolu ve Toros dağları oluştu.
Önemli Not: Türkiye'deki petrol, tuz, linyit ve bor yatakları Senozoik dönemde oluşmuştur.
2
of 2
Kayaçlar ve Yer Şekilleri
Kayaçlar oluşum şekillerine göre üç ana gruba ayrılıyor. Magmatik kayaçlar iç ve dış püskürük olmak üzere ikiye ayrılır - granit ve bazalt bunların en bilinen örnekleri. Tortul kayaçlar fiziksel, kimyasal ve organik tortullaşma ile oluşur ve içlerinde fosil bulunur.
Metamorfik kayaçlar yüksek sıcaklık ve basınç altında değişime uğrayan kayaçlardır. Kalkerin mermer, taş kömürün elmas, granitin gnays olması bu duruma örnektir. Türkiye'de Menderes masifi bu tür kayaçlara ev sahipliği yapıyor.
Orojenik hareketler dağ oluşumunu sağlarken, epirojenik hareketler kıta oluşumunu gerçekleştiriyor. Kıvrımlı dağlar levha çarpışması sonucu, kırıklı dağlar ise çatlaklar boyunca hareket sonucu oluşuyor. Volkanizma da hem iç hem dış şekiller yaratıyor - batolit, lakolit gibi iç şekiller; volkan konisi, travertenler gibi dış şekiller.
Sınav İpucu: Dünya'daki aktif volkan ve deprem kuşakları birbirine paraleldir - bunun sebebi fay hatları!
Hiç sormayacaksın sanmıştık...
Yapay zeka arkadaşımız öğrencilerin ihtiyaçlarına göre özel olarak tasarlanmıştır. Platformda bulunan milyonlarca içeriğe dayanarak öğrencilere gerçekten anlamlı ve ilgili yanıtlar verebiliyoruz. Ancak mesele sadece cevaplar değil, refakatçi aynı zamanda kişiselleştirilmiş öğrenme planları, sınavlar veya sohbet içerikleri ve öğrencilerin becerilerine ve gelişimlerine dayalı %100 kişiselleştirme ile öğrencilere günlük öğrenme zorluklarında rehberlik ediyor.
Uygulamayı Google Play Store ve Apple App Store'dan indirebilirsiniz.
Knowunity uygulaması ücretsiz! Uygulamamız çok yakında indirmeye hazır olacak, bekle bizi. 💙
Benzer Ders Notları
En popüler içerikler: Plate Tectonics
5CoğrafyaCoğrafya ders notu
10. Sınıf coğrafya dünyanın tektonik oluşumu ders notu
101,3208
CoğrafyaDünyanın iç yapisi
İyi dersler
9910
CoğrafyaDünyanın tektonik oluşumu
Coğrafya ders notu
104387
CoğrafyaCoğrafya
Levha tektoniği
102203
CoğrafyaCoğrafya 10.sınıf Dünyanın tektonik oluşumu,jeolojik zaman,iç kuvvetler
Coğrafya 10.sınıf 1.ünite 1-2-3.bölümleri konu yazısı
102450
Coğrafya dersinin en popüler içerikleri
9Coğrafya11 sınıf COĞRAFYA SINAV NOTU 2 dönem 2 yazılı
İyi çalışmalar
111,07519
Coğrafya9. sınıf coğrafya ders notları
9. sınıf coğrafya ilk 3 ünitenin notları
918,185273
CoğrafyaCOĞRAFYA DOĞAL AFETLER
Coğrafya ders notu
1097429
Coğrafya10. Sınıf Coğrafya
2.Dönem 2.Yazılı Notları (2024-2025 müfredatı)
101,1048
Coğrafya10. SINIF COĞRAFYA DOĞAL AFETLER
10. SINIF COĞRAFYA DOĞAL AFETLER
101,0349
CoğrafyaEkosistem ve Madde Döngüleri
11. Sınıf Coğrafya Ekosistem
113,20041
CoğrafyaCoğrafya
Coğrafya tyt için tekrar
1277221
CoğrafyaTyt coğrafya notları tümü
Tyt coğrafya notları
126,192121
CoğrafyaTyt Coğrafya Doğa ve İnsan
Tyt coğrafya ilk konu
93,49048
En popüler içerikler
9
Tarih9. Sınıf Tarih Konu Anlatımı
9. sınıf tarih tüm ünite konu anlatımı
94,26467
Matematik8.sınıf matematik
Tüm üniteleri içermektedir!
85,464195
Felsefe11.Sınıf Felsefe 2.Dönem 2.Yazılı sınavı ders notları
20.yüzyıl felsefesini hazırlayan düşünce ortamı, 20.yüzyıl felsefesi temel problemleri ve akımları konularını içermektedir
113,599113
BiyolojiTyt biyoloji
Bio
95,326143
Biyoloji11. sınıf biyoloji boşaltım (üriner) sistemi ders notları
11. sınıf biyoloji boşaltım (üriner) sistemi ders notları
115,946619
TarihTYT AYT TARİH
Tarih
92,66564
Tarih9.sınıf tarih ders notları
Yeni maarif modele uygundur
92,27749
Türk Dili ve Edebiyatı9. Sınıf edebiyat ders notları.
9. Sınıflar için Türk Dili edebiyatı notları.
93,20972
FizikDalgalar
Fizik Notları
99,623142
Kullanıcılarımızdan yorumlar. Onlar her şeyi çok beğendi — sen de beğeneceksin.
4.6/5App Store
4.7/5Google Play
Uygulama çok kolay kullanılıyor ve güzel tasarlanmış. Şu ana kadar aradığım her şeyi buldum ve sunumlardan çok şey öğrendim! Kesinlikle ödevlerim için hep kullanacağım!
A.S.iOS kullanıcısı
Uygulama çok iyi. Çok fazla ders notu ve yardımlaşma var. Örneğin benim problem yaşadığım bir ders Geometriydi ve ANINDA yardım ettiler beraber hem sorularımı çözdük hem konu anlatımı buldum. Herkese tavsiye ederim.
S.L.Android kullanıcısı
BEN ŞOK. Reklamını sık sık gördüğüm için uygulamayı denedim ve gerçekten hayran kaldım. Bu uygulama okul için tam ihtiyacım olan şey. Anında ödev yardımı, konu anlatımı, örnek sınavlar, flaşkartlar hepsi hepsi var, şiddetle tavsiye ederim ✅
A.iOS kullanıcısı
Coğrafya211 görüntüleme·Güncellendi 16 Tem 2026·2 sayfaTYT Coğrafya Ders Notları
ipek su kaya@ipeksuukayaa07
Dünya'nın jeolojik yapısı ve kayaç türleri, yaşadığımız gezegenin nasıl şekillendiğini anlamamız için kritik öneme sahip. Bu konular, coğrafya derslerinde sıkça karşınıza çıkacak ve hem AYT hem de üniversite sınavlarında önemli bir yer tutacak.
1
of 2
Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Kaydolduğunda Hizmet Şartları ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursun
Dünya'nın Tektonik Oluşumu ve Jeolojik Zamanlar
Levha tektoniği teorisi, Dünya'nın sürekli hareket halinde olduğunu açıklıyor. Manto içerisindeki sıcak lav akıntıları konveksiyonel hareket yaparak yer kabuğunu sürekli etkiliyor. Bu akıntılar gekirdeğe yaklaştığında ısınıyor, yer kabuğuna yaklaştığında ise soğuyor.
Levhaların çarpışması sonucu farklı yer şekilleri oluşuyor. İki kıtasal levhanın çarpışması sıradağları, kıtasal ve okyanus levhasının çarpışması ise volkanik adaları meydana getiriyor. Türkiye'yi sıkıştıran Avrasya, Afrika ve Arap levhaları bu duruma güzel bir örnek teşkil ediyor.
Jeolojik zamanlar üç ana dönemde inceleniyor. Paleozoik dönemde Pangea oluşumu ve Kaledoniyen-Hersinyen kıvrımları gerçekleşti. Mezozoik dönemde dinozorlar yaşadı ve Tethys denizi vardı. Senozoik dönemde ise Alp-Himalaya orojenezi ile Kuzey Anadolu ve Toros dağları oluştu.
Önemli Not: Türkiye'deki petrol, tuz, linyit ve bor yatakları Senozoik dönemde oluşmuştur.
2
of 2Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Kaydolduğunda Hizmet Şartları ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursun
Kayaçlar ve Yer Şekilleri
Kayaçlar oluşum şekillerine göre üç ana gruba ayrılıyor. Magmatik kayaçlar iç ve dış püskürük olmak üzere ikiye ayrılır - granit ve bazalt bunların en bilinen örnekleri. Tortul kayaçlar fiziksel, kimyasal ve organik tortullaşma ile oluşur ve içlerinde fosil bulunur.
Metamorfik kayaçlar yüksek sıcaklık ve basınç altında değişime uğrayan kayaçlardır. Kalkerin mermer, taş kömürün elmas, granitin gnays olması bu duruma örnektir. Türkiye'de Menderes masifi bu tür kayaçlara ev sahipliği yapıyor.
Orojenik hareketler dağ oluşumunu sağlarken, epirojenik hareketler kıta oluşumunu gerçekleştiriyor. Kıvrımlı dağlar levha çarpışması sonucu, kırıklı dağlar ise çatlaklar boyunca hareket sonucu oluşuyor. Volkanizma da hem iç hem dış şekiller yaratıyor - batolit, lakolit gibi iç şekiller; volkan konisi, travertenler gibi dış şekiller.
Sınav İpucu: Dünya'daki aktif volkan ve deprem kuşakları birbirine paraleldir - bunun sebebi fay hatları!
Hiç sormayacaksın sanmıştık...
Yapay zeka arkadaşımız öğrencilerin ihtiyaçlarına göre özel olarak tasarlanmıştır. Platformda bulunan milyonlarca içeriğe dayanarak öğrencilere gerçekten anlamlı ve ilgili yanıtlar verebiliyoruz. Ancak mesele sadece cevaplar değil, refakatçi aynı zamanda kişiselleştirilmiş öğrenme planları, sınavlar veya sohbet içerikleri ve öğrencilerin becerilerine ve gelişimlerine dayalı %100 kişiselleştirme ile öğrencilere günlük öğrenme zorluklarında rehberlik ediyor.
Uygulamayı Google Play Store ve Apple App Store'dan indirebilirsiniz.
Knowunity uygulaması ücretsiz! Uygulamamız çok yakında indirmeye hazır olacak, bekle bizi. 💙
Benzer Ders Notları
En popüler içerikler: Plate Tectonics
5CoğrafyaCoğrafya ders notu
10. Sınıf coğrafya dünyanın tektonik oluşumu ders notu
101,3208
CoğrafyaDünyanın iç yapisi
İyi dersler
9910
CoğrafyaDünyanın tektonik oluşumu
Coğrafya ders notu
104387
CoğrafyaCoğrafya
Levha tektoniği
102203
CoğrafyaCoğrafya 10.sınıf Dünyanın tektonik oluşumu,jeolojik zaman,iç kuvvetler
Coğrafya 10.sınıf 1.ünite 1-2-3.bölümleri konu yazısı
102450
Coğrafya dersinin en popüler içerikleri
9Coğrafya11 sınıf COĞRAFYA SINAV NOTU 2 dönem 2 yazılı
İyi çalışmalar
111,07519
Coğrafya9. sınıf coğrafya ders notları
9. sınıf coğrafya ilk 3 ünitenin notları
918,185273
CoğrafyaCOĞRAFYA DOĞAL AFETLER
Coğrafya ders notu
1097429
Coğrafya10. Sınıf Coğrafya
2.Dönem 2.Yazılı Notları (2024-2025 müfredatı)
101,1048
Coğrafya10. SINIF COĞRAFYA DOĞAL AFETLER
10. SINIF COĞRAFYA DOĞAL AFETLER
101,0349
CoğrafyaEkosistem ve Madde Döngüleri
11. Sınıf Coğrafya Ekosistem
113,20041
CoğrafyaCoğrafya
Coğrafya tyt için tekrar
1277221
CoğrafyaTyt coğrafya notları tümü
Tyt coğrafya notları
126,192121
CoğrafyaTyt Coğrafya Doğa ve İnsan
Tyt coğrafya ilk konu
93,49048
En popüler içerikler
9Tarih9. Sınıf Tarih Konu Anlatımı
9. sınıf tarih tüm ünite konu anlatımı
94,26467
Matematik8.sınıf matematik
Tüm üniteleri içermektedir!
85,464195
Felsefe11.Sınıf Felsefe 2.Dönem 2.Yazılı sınavı ders notları
20.yüzyıl felsefesini hazırlayan düşünce ortamı, 20.yüzyıl felsefesi temel problemleri ve akımları konularını içermektedir
113,599113
BiyolojiTyt biyoloji
Bio
95,326143
Biyoloji11. sınıf biyoloji boşaltım (üriner) sistemi ders notları
11. sınıf biyoloji boşaltım (üriner) sistemi ders notları
115,946619
TarihTYT AYT TARİH
Tarih
92,66564
Tarih9.sınıf tarih ders notları
Yeni maarif modele uygundur
92,27749
Türk Dili ve Edebiyatı9. Sınıf edebiyat ders notları.
9. Sınıflar için Türk Dili edebiyatı notları.
93,20972
FizikDalgalar
Fizik Notları
99,623142
Kullanıcılarımızdan yorumlar. Onlar her şeyi çok beğendi — sen de beğeneceksin.
4.6/5App Store
4.7/5Google Play
Uygulama çok kolay kullanılıyor ve güzel tasarlanmış. Şu ana kadar aradığım her şeyi buldum ve sunumlardan çok şey öğrendim! Kesinlikle ödevlerim için hep kullanacağım!
A.S.iOS kullanıcısı
Uygulama çok iyi. Çok fazla ders notu ve yardımlaşma var. Örneğin benim problem yaşadığım bir ders Geometriydi ve ANINDA yardım ettiler beraber hem sorularımı çözdük hem konu anlatımı buldum. Herkese tavsiye ederim.
S.L.Android kullanıcısı
BEN ŞOK. Reklamını sık sık gördüğüm için uygulamayı denedim ve gerçekten hayran kaldım. Bu uygulama okul için tam ihtiyacım olan şey. Anında ödev yardımı, konu anlatımı, örnek sınavlar, flaşkartlar hepsi hepsi var, şiddetle tavsiye ederim ✅
A.iOS kullanıcısı