Coğrafya209Güncellendi 12 Eyl 20265 sayfa

Coğrafya 2. Ünite Ders Notları: Projeksiyonlar ve Özellikleri

Şikayet Et
B
Büşra Kahraman@brakahram_chpyu
Haritalar günlük hayatımızda sürekli kullandığımız önemli araçlar! Bu ünite boyunca haritaların nasıl yapıldığını, hangi özelliklerinin olması gerektiğini ve dünyayı düz kağıda nasıl aktardığımızı öğreneceksin.
Coğrafya 2. Ünite ders notu – 1. sayfa

Ders notlarını görmek için kaydol.
Ücretsiz!

Harita Nedir ve Temel Özellikleri

Harita dediğimiz şey aslında çok basit: yeryüzünün kuş bakışı görünümünün belli bir oranda küçültülerek düzlem üzerine aktarılması. Kartografya ise harita biliminin adı.

Bir çizimin harita olabilmesi için üç temel şartı var. Kuş bakışı görünümle çizilmeli, belirli bir ölçek kullanmalı ve düzleme aktarılmış olmalı. Bu şartları taşımayan çizimlere kroki denir.

Haritalardan yön bulma, konum belirleme, alan hesaplama ve mesafe ölçme gibi işlemler yapabilirsin. Topografya ve fiziki haritalardan ise profil ve kesit çizebilirsin.

Dikkat! Haritanın temel amacı gerçek dünyadaki yerleri küçülterek göstermektir.

Coğrafya 2. Ünite ders notu – 2. sayfa

Ders notlarını görmek için kaydol.
Ücretsiz!

Harita Elemanları ve Türleri

Her haritada bulunması gereken altı temel eleman var: başlık, çerçeve, coğrafi koordinatlar, lejant (harita işaretleri), yön oku ve ölçek.

Başlık haritanın hangi yeri gösterdiğini söyler. Çerçeve haritayı sınırlandırır. Coğrafi koordinatlar enlem ve boylam derecelerini verir. Lejant renk ve sembollerin anlamını açıklar.

Haritalar kullanım amacına göre iki türe ayrılır. Genel haritalar belirli bir konuma göre çizilir (fiziki, siyasi, topografya haritaları gibi). Tematik haritalar ise belirli bir konuya odaklanır (iklim, nüfus, ekonomi haritaları gibi).

Önemli! Atlaslar genel haritaların en güzel örneğidir.

Coğrafya 2. Ünite ders notu – 3. sayfa

Ders notlarını görmek için kaydol.
Ücretsiz!

Coğrafi Koordinatlar ve Zaman

Coğrafi koordinat sistemi Ekvator ve başlangıç meridyenini temel alır. Bir noktanın Ekvator'a uzaklığının yerin merkeziyle yaptığı açıya enlem, başlangıç meridyenine uzaklığının yaptığı açıya boylam denir.

Yerel saat Güneşin ufuk düzlemindeki konumuna göre belirlenir. Güneş en tepeye ulaştığında saat 12.00'dir. Ardışık iki meridyen arasında 4 dakikalık zaman farkı vardır.

Dünya batıdan doğuya döndüğü için doğuda yerel saat her zaman daha ileredir. Türkiye +3 saat diliminde yer alır ve 45° doğu meridyeninin yerel saati ortak saat olarak kullanılır. 180° meridyeni tarih değiştirme çizgisidir ve doğusu ile batısı arasında 24 saatlik fark vardır.

Pratik bilgi! Zaman hesaplamaları sınavlarda sık çıkar, formülleri iyi öğren.

Coğrafya 2. Ünite ders notu – 4. sayfa

Ders notlarını görmek için kaydol.
Ücretsiz!

Projeksiyon Sistemleri - Silindirik ve Konik

Dünyayı düz kağıda aktarırken şekil ve alan bozulmaları oluşur. Bu bozulmaları azaltmak için projeksiyon sistemleri geliştirilmiştir.

Silindirik projeksiyonda kürenin çevresine silindir şeklinde kağıt sarılır. Ekvator'da bozulma azdır, kutuplara doğru artar. Atlas, duvar ve eğitim haritalarında kullanılır.

Konik projeksiyonda küre etrafına koni şeklinde kağıt sarılır. Orta kuşakta bozulma azdır, Ekvator'a ve kutuplara doğru artar. Ülke haritaları ve teknik detay gerektiren haritalarda tercih edilir.

Sınav ipucu! Her projeksiyon türünün hangi bölgelerde az bozulma gösterdiğini ezberle.

Coğrafya 2. Ünite ders notu – 5. sayfa

Ders notlarını görmek için kaydol.
Ücretsiz!

Düzlem Projeksiyon ve Karşılaştırma

Düzlem projeksiyonda harita yüzeyi genellikle kutup noktasına düz yerleştirilir. Kutup noktalarından Ekvator'a doğru bozulma artar ve bu en fazla bozulmanın olduğu projeksiyon türüdür.

Bu yöntem kutup çevresinin gösterildiği ve büyük ölçekli haritalarda kullanılır. Dar alanların çiziminde de tercih edilir.

Projeksiyon türlerini karşılaştırırken şunları hatırla: Silindirik tüm dünyayı gösterir ama kutuplarda çok bozulur. Konik dünyanın yarısını gösterir ve orta enlemlerde idealdir. Düzlem yine yarım dünyayı gösterir ama en çok bozulmaya sahiptir.

Akılda tut! Silindirik şekil ve açı korur, konik alan korur, düzlem ise odak noktasından uzaklaştıkça bozulur.

Hiç sormayacaksın sanmıştık...

Yapay zeka arkadaşımız öğrencilerin ihtiyaçlarına göre özel olarak tasarlanmıştır. Platformda bulunan milyonlarca içeriğe dayanarak öğrencilere gerçekten anlamlı ve ilgili yanıtlar verebiliyoruz. Ancak mesele sadece cevaplar değil, refakatçi aynı zamanda kişiselleştirilmiş öğrenme planları, sınavlar veya sohbet içerikleri ve öğrencilerin becerilerine ve gelişimlerine dayalı %100 kişiselleştirme ile öğrencilere günlük öğrenme zorluklarında rehberlik ediyor.

Uygulamayı Google Play Store ve Apple App Store'dan indirebilirsiniz.

Knowunity uygulaması ücretsiz! Uygulamamız çok yakında indirmeye hazır olacak, bekle bizi. 💙

Kullanıcılarımızdan yorumlar. Onlar her şeyi çok beğendi, sen de beğeneceksin.

4.6/5App Store
4.7/5Google Play
A.S.iOS kullanıcısı

Uygulama çok kolay kullanılıyor ve güzel tasarlanmış. Şu ana kadar aradığım her şeyi buldum ve sunumlardan çok şey öğrendim! Kesinlikle ödevlerim için hep kullanacağım!

S.L.Android kullanıcısı

Uygulama çok iyi. Çok fazla ders notu ve yardımlaşma var. Örneğin benim problem yaşadığım bir ders Geometriydi ve ANINDA yardım ettiler beraber hem sorularımı çözdük hem konu anlatımı buldum. Herkese tavsiye ederim.

A.iOS kullanıcısı

BEN ŞOK. Reklamını sık sık gördüğüm için uygulamayı denedim ve gerçekten hayran kaldım. Bu uygulama okul için tam ihtiyacım olan şey. Anında ödev yardımı, konu anlatımı, örnek sınavlar, flaşkartlar hepsi hepsi var, şiddetle tavsiye ederim ✅