Coğrafya539Güncellendi 25 Eyl 20267 sayfa

9. Sınıf Coğrafya: Coğrafi Konum Konu Anlatımı

Şikayet Et

Benay Bektaş@benaybekta

Coğrafi konum, bir yerin Dünya üzerindeki yerini ifade eder ve insanların hayatını birçok yönden etkiler. Matematik ve özel konum olmak üzere iki tür coğrafi konumdan bahsedebiliriz. Bu konu, paraleller, meridyenler, yerel ve ulusal saatleri anlamak için temel oluşturur.

9. SINIF COĞRAFYA COĞRAFİ KONUM – 1. sayfa

Ders notlarını görmek için kaydol.
Ücretsiz!

Kaydolduğunda Hizmet Şartları ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursun

Coğrafi Konum Türleri

Dünya üzerindeki konumumuzu iki farklı şekilde belirtebiliriz. Matematik konum (mutlak konum), bir yerin Başlangıç Meridyeni (Greenwich) ve Ekvator'a göre konumudur. Matematik konum asla değişmez ve kesin olarak belirlenebilir.

Herhangi bir yerin konumunu doğru belirlemek için coğrafi koordinat sistemi kullanılır. Bu sistemde paraleller ve meridyenler yardımıyla bir yerin konumu tam olarak gösterilir. İlginçtir ki, tarihte enlem ve boylam kullanarak konum belirleyen ilk kişinin Yunan gök bilimci Hipparkhos olduğu kabul edilir.

Özel konum (göreceli konum) ise bir yerin okyanuslara, denizlere, komşu ülkelere, yer altı ve yer üstü zenginliklerine ve boğazlara göre konumudur. Özel konum bölgeden bölgeye veya ülkeden ülkeye değişir ve her yer için özgündür.

Biliyor muydun? Coğrafi koordinat sistemini bilmek sadece haritada yer bulmak için değil, cep telefonundaki navigasyon uygulamalarının da temelini oluşturur!

9. SINIF COĞRAFYA COĞRAFİ KONUM – 2. sayfa

Ders notlarını görmek için kaydol.
Ücretsiz!

Kaydolduğunda Hizmet Şartları ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursun

Paraleller ve Özellikleri

Ekvator, Dünya'yı ortadan ikiye bölen hayali bir çizgidir. Paraleller ise Ekvator'a paralel olarak doğu-batı doğrultusunda birer derece aralıklarla çizildiği düşünülen hayali çizgilerdir. Dünya'da toplam 180 paralel vardır: 90'ı Kuzey Yarım Küre'de, 90'ı Güney Yarım Küre'de bulunur.

Paralellerin özellikleri oldukça ilginçtir. Dünya'nın şeklinden dolayı paralellerin boyu kutuplara yaklaştıkça küçülür. Ardışık iki paralel arası uzaklık her zaman 111 km'dir. Paraleller birbirleriyle asla kesişmez.

Dünya'da özel paraleller de vardır. Her iki yarım kürede 23°27' dereceden geçen paralellere dönence denir. Kuzey Yarım Küre'de Yengeç Dönencesi, Güney Yarım Küre'de Oğlak Dönencesi bulunur. Ekvator'un 90° kuzeyinde Kuzey Kutup Noktası, 90° güneyinde Güney Kutup Noktası yer alır.

Unutma! Ekvator en büyük paraleldir ve başlangıç paraleli olarak kabul edilir. Bundan sonraki paraleller giderek küçülür, ancak dereceleri artar.

9. SINIF COĞRAFYA COĞRAFİ KONUM – 3. sayfa

Ders notlarını görmek için kaydol.
Ücretsiz!

Kaydolduğunda Hizmet Şartları ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursun

Enlem Etkisi

Enlem, yeryüzündeki herhangi bir noktanın Ekvator'a olan uzaklığının açı cinsinden (derece, dakika, saniye) ifade edilmesidir. Enlem, bir yerin sahip olduğu birçok coğrafi özelliği doğrudan etkiler.

Ekvator'dan kutuplara gidildikçe birçok değişim gözlenir. Güneş ışınlarının geliş açısı azalır, gölge boyu uzar ve sıcaklık düşer. Ayrıca Ekvator'dan kutuplara doğru nüfusun dağılışı değişir, yerleşme üst sınırı ve orman üst sınırı alçak seviyelere iner.

Enlemin etkileri yaşamımızın her alanında hissedilir. Çizgisel hız Ekvator'dan kutuplara gidildikçe azalır. Yer çekimi kutuplara gidildikçe artar. Ekonomik faaliyetler, konut tipleri, toprak çeşitleri ve akarsu rejimleri de enlem değişimine bağlı olarak farklılık gösterir.

İpucu: Aynı enlem üzerindeki yerlerde güneş ışınlarının geliş açısı, gölge boyu, gece-gündüz süreleri ve çizgisel hız aynıdır. Bu bilgi sınavlarda sık sorulan bir konudur!

9. SINIF COĞRAFYA COĞRAFİ KONUM – 4. sayfa

Ders notlarını görmek için kaydol.
Ücretsiz!

Kaydolduğunda Hizmet Şartları ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursun

Meridyen ve Özellikleri

Meridyenler, kutup noktaları arasında uzanan ve Ekvator ile paralelleri dik olarak kesen hayali yaylardır. Dünya'da toplam 360 meridyen bulunur: 180'i doğuda, 180'i batıda yer alır.

Meridyenlerin ilginç özellikleri vardır. Başlangıç Meridyeni (Greenwich) 0° derece olarak kabul edilir. Meridyenler doğuya ve batıya gittikçe dereceleri büyür. Meridyen boyları birbirine eşittir, ancak aralarındaki mesafe Ekvator'dan kutuplara gidildikçe daralır. Ekvator'da iki meridyen arası 111 km iken, kutuplarda bu mesafe 0 km'ye düşer.

Boylam, bir noktanın Başlangıç Meridyeni'ne olan uzaklığının açı cinsinden ifade edilmesidir. Boylam, yerel saat ve mutlak konumu doğrudan etkiler. Ardışık iki meridyen arasındaki yerel saat farkı 4 dakikadır.

Bunu bilmek işe yarar: Bir meridyen yayının tam karşısında bulunan, birleştiğinde tam bir çember oluşturan ve derecelerini 180°'ye tamamlayan yaya anti meridyen denir. Örneğin, 20° Batı meridyeninin anti meridyeni 160° Doğu meridyenidir.

9. SINIF COĞRAFYA COĞRAFİ KONUM – 5. sayfa

Ders notlarını görmek için kaydol.
Ücretsiz!

Kaydolduğunda Hizmet Şartları ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursun

Yerel Saat

Dünya kendi ekseni etrafında dönerken, farklı boylamlardaki yerler Güneş karşısından farklı zamanlarda geçer. Bu yüzden günün saati de boylamlara göre değişir. Yerel saat, herhangi bir yerin Güneş'in konumuna göre ayarlanmış saatidir.

Bir yerde Güneş ufuk düzlemi üzerinde en yüksek noktaya ulaştığında, o yerde saat 12.00 ve vakit öğledir. Bu anda gölgeler en kısa boyunu alır. Aynı boylam üzerindeki tüm noktalarda öğle vakti, yerel saat ve gölgenin en kısa düştüğü vakit aynıdır.

Dünya batı-doğu doğrultusunda döndüğü için doğudaki meridyenler Güneş'in karşısından daha önce geçer. Bu nedenle yerel saat doğuda ileri, batıda geridir. Ardışık iki meridyen arası zaman farkı 4 dakikadır ve meridyen sayısı arttıkça bu fark da artar.

Pratik bilgi: Yerel saat hesaplarken, önce iki nokta arasındaki meridyen farkını bulup, bunu 4 dakika ile çarpmanız gerekir. Bulunan zaman farkı 60 dakikadan büyükse saate çevrilir, küçükse fark aynen alınır.

9. SINIF COĞRAFYA COĞRAFİ KONUM – 6. sayfa

Ders notlarını görmek için kaydol.
Ücretsiz!

Kaydolduğunda Hizmet Şartları ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursun

Ulusal Saat

Bir ülke sınırları içerisinde zaman birliğini sağlamak, ticari ve ekonomik işleri kolaylaştırmak ve ulaşım hizmetlerini düzenlemek için ulusal saat uygulamasına ihtiyaç duyulmuştur. Her ülkede belirli bir meridyenin yerel saati, o ülkenin ulusal (ortak) saati olarak kabul edilir.

Doğu-batı doğrultusunda geniş alan kaplayan ülkeler aynı anda birden fazla ortak saat kullanır. Çin, Rusya, ABD, Kanada ve Avustralya gibi ülkeler birden fazla saat dilimini kapsayan ülkelerdendir.

Türkiye, 26°-45° Doğu boylamları arasında kaldığından 2. ve 3. saat dilimini kullanır. Ülkemizin doğusu ve batısı arasında 19 boylamlık fark vardır ki bu da 76 dakikalık (19 × 4) zaman farkı demektir. Bu zaman farkının ortadan kaldırılması ve enerji tasarrufu amacıyla Türkiye'de 45° Doğu Meridyeni (Iğdır) esas alınmaktadır.

Merak ediyor musun? Eğer Türkiye'de ulusal saat uygulaması olmasaydı, İstanbul'da ve Iğdır'da güneş farklı saatlerde doğacak ve hayatımız çok karışık olacaktı!

9. SINIF COĞRAFYA COĞRAFİ KONUM – 7. sayfa

Ders notlarını görmek için kaydol.
Ücretsiz!

Kaydolduğunda Hizmet Şartları ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursun

Ulusal Saat Dilimleri ve Tarih Değiştirme Çizgisi

Meridyenlerin başlangıcı olan Greenwich, saat dilimlerinin belirlenmesinde esas alınmıştır. Her 15 meridyen 1 saat dilimine karşılık gelir (15 × 4 = 60 dakika). Bu nedenle Dünya, 15'er meridyenden oluşan toplam 24 saat dilimine ayrılmıştır.

Tarih Değiştirme Çizgisi, 180° meridyenidir ve Başlangıç Meridyeni'nin tam karşısında yer alır. Bu çizginin ilginç bir özelliği vardır: 180° meridyeninin Asya tarafında tarih 1 gün ileri iken, Amerika tarafında tarih 1 gün geridir. Bu nedenle bu çizgi "Tarih Değiştirme Çizgisi" olarak kabul edilmiştir.

Başlangıç Meridyeni ile 180° doğu ve 180° batı meridyenleri arasında 12'şer saatlik zaman farkı vardır. Yani 180° meridyenlerinin doğusu ile batısı arasında tam 24 saatlik (1 günlük) zaman farkı oluşur.

İlginç not: Tarih değiştirme çizgisi tam olarak 180° meridyeninin üzerinden geçmez. Bunun nedeni, bu çizginin doğu ve batı tarafında bulunan bazı ada devletlerinin aynı tarihte kalmasını sağlamaktır.

Hiç sormayacaksın sanmıştık...

Yapay zeka arkadaşımız öğrencilerin ihtiyaçlarına göre özel olarak tasarlanmıştır. Platformda bulunan milyonlarca içeriğe dayanarak öğrencilere gerçekten anlamlı ve ilgili yanıtlar verebiliyoruz. Ancak mesele sadece cevaplar değil, refakatçi aynı zamanda kişiselleştirilmiş öğrenme planları, sınavlar veya sohbet içerikleri ve öğrencilerin becerilerine ve gelişimlerine dayalı %100 kişiselleştirme ile öğrencilere günlük öğrenme zorluklarında rehberlik ediyor.

Uygulamayı Google Play Store ve Apple App Store'dan indirebilirsiniz.

Knowunity uygulaması ücretsiz! Uygulamamız çok yakında indirmeye hazır olacak, bekle bizi. 💙

9. Sınıf Coğrafya: Coğrafi Konum Konu Anlatımı

Coğrafi Konum Türleri

Paraleller ve Özellikleri

Enlem Etkisi

Meridyen ve Özellikleri

Yerel Saat

Ulusal Saat

Ulusal Saat Dilimleri ve Tarih Değiştirme Çizgisi

Hiç sormayacaksın sanmıştık...

Knowunity yapay zeka arkadaşı nedir?

Knowunity uygulamasını nereden indirebilirim?

Knowunity ücretsiz mi?

Benzer Ders Notları

Mutlak konum

Coğrafi konum ve Yerel saatler

Coğrafya

Koordinat Sistemi

Coğrafi Konum

Türkiyenin coğrafi konumu

En popüler içerikler: Absolute Location

TYT COĞRAFYA COĞRAFİ KONUM

Türkiyenin coğrafi konumu

coğrafi koordinat sistemi

Coğrafya

Coğrafi konum ve Yerel saatler

TYT Coğrafya Koordinat Sistemi ve Konum

En popüler içerikler: Coğrafya

9. sınıf coğrafya ders notları

Tyt Coğrafya Doğa ve İnsan

9. Coğrafya 1. Ünite

Coğrafya

9.sınıf coğrafya 1.donem1.yazılı konu tekrarı

Coğrafya ders notu

Coğrafya bütün harita bilgileri

2018 TYT sınavı

Coğrafya 9.sınıf

En popüler içerikler

Tyt biyoloji

8.sınıf matematik

9. Sınıf Tarih Konu Anlatımı

Tyt kimya konu başlıkları

Tyt kimya

Tyt Ayt Kpss Tarih

8. Sınıf matematik ders notları

TYT Kimya her yıl çıkan konu notları

TYT Fizik

Kullanıcılarımızdan yorumlar. Onlar her şeyi çok beğendi, sen de beğeneceksin.