Organik Bileşikler ve Karbonhidratlar
Organik bileşikler canlılar tarafından üretilen, C, H ve O elementlerini içeren moleküllerdir. Bu moleküller beslenme, enerji sağlama ve yapı oluşturma gibi hayati görevlere sahiptir. En temel organik bileşikler karbonhidratlar, proteinler ve yağlardır.
Karbonhidratlar (CnH2nOn) canlılar için temel enerji kaynağıdır. Monosakkaritler, disakkaritler ve polisakkaritler olarak üç gruba ayrılır. Monosakkaritlerden glikoz, fruktoz ve galaktoz birbirinin izomeri olup, hücrelere doğrudan enerji sağlar. Disakkaritler iki monosakkaritin birleşmesinden oluşur ve hidroliz edilmeden hücre zarından geçemezler.
Polisakkaritler çok sayıda glikoz molekülünün birleşmesiyle oluşan, suda çözünmeyen ve hücre zarından geçemeyen büyük moleküllerdir. Nişasta bitkisel depo polisakkaritidir ve kolay sindirilir. Glikojen hayvanlarda depo polisakkaritidir ve karaciğer ile kaslarda bulunur. Selüloz bitki hücre çeperini oluştururken, kitin böcek dış iskeletinde ve mantarların hücre çeperinde bulunur.
Unutma! İnsan vücudu selülozu sindiremez, ancak sindirim sistemindeki bakteriler sayesinde bağırsak hareketliliğine katkı sağladığı için beslenmede önemlidir.
Yağlar, yapılarında C, H ve O bulunduran, karbonhidratlara göre daha fazla enerji veren moleküllerdir. Trigliseritler 3 yağ asidi ve 1 gliserolden oluşur ve ester bağı ile bağlanırlar. Doymuş yağ asitleri hayvansal kaynaklı olup, oda sıcaklığında katıdır. Doymamış yağ asitleri ise bitkisel kaynaklı olup sıvı haldedir.
