Prokaryot ve Ökaryot Hücreler

Hücreler iki ana gruba ayrılır: prokaryot (bakteri gibi) ve ökaryot (bitki, hayvan, mantar hücreleri). Bu ayrım canlıları anlamak için süper önemli!

Prokaryot hücreler çok basit yapıdadır. DNA'ları halkasal şekildedir ve sitoplazma içinde dağınık halde bulunur. Sadece ribozom organeline sahiptirler - başka organelleri yoktur.

Ökaryot hücrelerde ise DNA doğrusal şekildedir ve çekirdek içinde korunur. Bu hücrelerde çok sayıda organelle var: ribozom, endoplazmatik retikulum, Golgi, vakuol, lizozom ve mitokondri. Bitki hücrelerinde ayrıca plastit organelleri de bulunur.

💡 Hatırla: Fotosentez ökaryotlarda kloroplastlarda, solunum ise mitokondriyonda gerçekleşir!

Hücre Zarının Yapısı ve Madde Alışverişi

Hücre zarı ince, seçici geçirgen ve esnek bir yapıdır. Hücreye şekil verir ve onu korur. Akışkan mozaik model ile açıklanır çünkü sürekli hareket halindedir.

Madde alışverişi iki şekilde olur: pasif (enerji harcamayan) ve aktif (enerji harcayan) taşıma. Pasif taşımaya osmoz, diyaliz, basit ve kolaylaştırılmış difüzyon dahildir. Aktif taşımaya ise endositoz, fagositoz ve pinositoz örnek verilebilir.

Osmoz özellikle önemlidir! Hipertonik çözeltide hücre su kaybeder ve büzülür (plazmoliz), hipotonik çözeltide ise su alarak şişer (deplazmolit). İzotonik çözeltide ise denge halindedir.