ATP Döngüsü ve Kullanım Alanları
Hücrelerimizde sürekli dönen muhteşem bir enerji döngüsü vardır! Oksijenli solunum, oksijensiz solunum ve fermantasyon gibi ekzergonik tepkimelerle ATP üretilirken, endergonik tepkimelerde bu enerji kullanılır. ATP'nin parçalanmasıyla oluşan enerji, ADP ve inorganik fosfat açığa çıkar.
ATP, hücrelerde inanılmaz çeşitlilikte alanlarda kullanılır. Aktif taşıma, endositoz ve ekzositoz gibi madde taşınımı işlemlerinde, kas kasılması ve vücut hareketlerinde, sinirsel iletimde ve büyüme-gelişme süreçlerinde hayati role sahiptir. Biyosentez tepkimeleri ve aktivasyon enerjisi sağlanmasında da ATP'ye ihtiyaç duyarız.
ATP yapısıyla RNA'ya oldukça benzer. Her ikisinde de riboz şekeri, adenin organik bazı, inorganik fosfat grubu, glikozit bağı ve ester bağı bulunur. ATP, RNA ve DNA'nın ortak özellikleri arasında adenin organik bazının bulunması ve beş karbonlu şeker içermeleri sayılabilir.
Sınav ipucu: ATP hidrolizinde açığa çıkan enerji, fosfat bağlarının kendisinden değil, molekülün daha kararlı bir duruma geçişinden kaynaklanır. Bu ince ayrım sınavlarda karşına çıkabilir!
ATP'nin asıl kaynağı güneştir. Fotosentez yoluyla güneş enerjisi organik bileşiklerin kimyasal bağlarında depolanır, daha sonra solunum sırasında bu enerji ATP formuna dönüştürülür. Bu döngü sayesinde güneş enerjisi, hücre içi metabolik olaylarda kullanılabilir hale gelir ve yaşamın sürekliliği sağlanır.