CANLILARIN ORTAK ÖZELLİKLERİ

Canlılar çevrelerinden ayrı düşünülemez. Tüm canlıların paylaştığı 12 temel özellik vardır:

Hüsresel yapı, beslenme, solunum, boşaltım, hareket etme, uyarılara tepki, metabolizma, homeostazi, adaptasyon, organizma, üreme, büyüme ve gelişme temel özelliklerdir. Ayrıca her canlı ortamdan inorganik madde alır.

CANLILARIN YAPISINDA BULUNAN TEMEL BİLEŞENLER

Karbonhidratlar çeşitli formlarda bulunur. Bunlar:

• Pentoz (5C): Riboz RNA, NAD, NADP ve ATP'nin yapısında bulunur. Deoksiriboz ise DNA'nın yapısında bulunur. Enerji verici değillerdir.
• Heksoz (6C): Glikoz, fruktoz ve galaktoz monosakkaritlerdir. Bunların birleşmesiyle maltoz (arpa şekeri), sükroz (çay şekeri) ve laktoz (süt şekeri) gibi disakkaritler oluşur.

Polisakkaritler ise iki tipte bulunur:

• Depo Polisakkaritleri: Nişasta ve glikojen
• Yapısal Polisakkaritler: Selüloz ve kitin (kitinin yapısında azot bulunur)

Yağlar (Lipitler) 3 yağ asidi ve gliserolün birleşmesiyle oluşur. Yağlar doymuş (hayvansal) ve doymamış (bitkisel) olarak ikiye ayrılırlar. Fosfolipitler hücre zarının yapısında bulunur. Steroit monomer yapılıdır ve çeşitli hormonların yapısında bulunur.

Not: Esansiyel yağ asitlerini hayvanlar üretemez, bitkiler üretebilir.

Proteinler aminoasitlerden oluşur. 20 çeşit aminoasit vardır ve hayvanlar bunların 8 tanesini üretemez. Yüksek ısı, sıcaklık ve basınçta proteinlerin yapısı bozulur (denatüre olur).

Vitaminler enerji veremezler, enzime katılınca koenzim olurlar. B ve C vitaminleri suda, A, D, E, K vitaminleri yağda çözünürler. Vitamin eksikliğinde çeşitli hastalıklar görülür.

Enzimler reaksiyonları hızlandırır. Etki ettikleri maddeye substrat denir. Enzimlerin özellikleri:

• Enzim-substrat arasında anahtar-kilit uyumu vardır
• Genellikle çift yönlü çalışır
• Su olmayan ortamda çalışmaz
• Sadece hücre içinde sentezlenir ama hücre dışında da çalışabilir

Hormonlar vücut içinde haberleşme ve koordinasyon sağlayan kimyasal maddelerdir. Protein, amino asit veya steroit yapılıdır. Eksik veya fazla salgılanmaları hastalıklara neden olur.

Nükleik asitler $DNA-RNA$ nükleotitlerden oluşur. Nükleotitler fosfat, 5C şeker ve azotlu organik baz içerir. İnorganik fosfat nükleik asitlere asitlik özelliği kazandırır.

NÜKLEİK ASİTLER VE ATP

Nükleik asitlerdeki 5C şekerler:

• Deoksiriboz (DNA şekeri)
• Riboz (RNA şekeri)

Azotlu organik bazlar iki tiptir:

• Purin Bazlar (Çift halkalı): Adenin ve Guanin
• Pirimidin Bazlar (Tek halkalı): Sitozin, Timin, Urasil

DNA'nın özel bazı Timin, RNA'nın özel bazı ise Urasil'dir.

ATP (Adenozin Tri Fosfat) canlıların enerji kaynağıdır. Yapısında riboz şeker, adenin bazı ve fosfat bulunur. ATP depolanmaz, hücre dışına çıkmaz ve hücreden hücreye aktarılmaz. Fosforilasyonla üretilir, defosforilasyonla yıkılır: ATP + H₂O = ADP + P + Enerji.

HÜCRE

Hücre canlının temel yapısal ve işlevsel birimidir. Bütün canlılar bir ya da daha fazla hücreden oluşur. Yeni hücreler var olan hücrelerin bölünmesi sonucu meydana gelir ve kalıtım maddesi içerir.

Canlılarda iki çeşit hücre bulunur:

1. Prokaryot Hücre

• Zarla çevrili çekirdek ve zarlı organelleri yoktur
• Hücre çeperi, hücre zarı, sitoplazma, ribozom ve nükleik asitleri vardır
• Bakteri ve arkeler prokaryot yapıya sahiptir

2. Ökaryot Hücre

• Zarla çevrili çekirdekleri, zarlı ve zarsız organelleri, hücre zarı ve sitoplazmaya sahiptirler
• Protistalar, mantarlar, bitkiler ve hayvanlar ökaryot yapıya sahiptir

Önemli: Hücre teorisine göre, tüm metabolik olaylar hücreler içinde gerçekleşir ve kalıtım maddesi hücre bölünmesiyle yavru hücrelere aktarılır.

HÜCRE ZARI

Hücre zarı, hücreyi dış ortamdan ayıran canlı, esnek, ince, seçici geçirgen bir yapıdır. Yapısında en fazla protein, sonra yağ ve en az karbonhidrat bulunur. Hücre zarındaki lipitler çoğunlukla fosfolipit yapıdadır.

Hücre zarının yapısını açıklayan görüşe akıcı-mozaik zar modeli denir. Bu modele göre:

• Zarın yapısında iki sıra lipit tabakası bulunur
• Lipit tabakası sürekli hareket halindedir
• Protein molekülleri lipit tabakasının içine gömülüdür ya da yüzeyindedir
• İç proteinler zarda kanallar oluşturarak madde geçişinde rol alır

HÜCRE ZARINDAN OLUŞAN YAPILAR

Hücre zarından oluşan çeşitli yapılar vardır:

1. Mikrovillus: Hücre zarının dışarı doğru oluşturduğu parmak şeklindeki çıkıntılardır. Besinlerin emilim yüzeyini artırır ve ince bağırsaklarda bulunur.

2. Yalancı Ayak: Hücrenin geçici olarak oluşturduğu sitoplazmik uzantılardır. Hareketi ve besin almasını sağlar. Amip ve akyuvarlarda görülür.

3. Besin Kofulu: Hücre zarında porlardan geçemeyecek büyüklükteki maddelerin hücreye alınmasıyla oluşan yapılardır.

4. Sil: Tek hücrelilerde hareketi sağlar, çok hücrelilerde ise ortamı hareketlendirir.

5. Kamçı: Hücrenin hareketini sağlar.

HÜCRE ZARINDAN MADDE TAŞINMASI

1) Pasif Taşıma

Pasif taşımada ATP harcanmaz. Türleri:

• Basit difüzyon
• Kolaylaştırılmış difüzyon (kanal protein görev alır)
• Ozmos (su moleküllerinin hareketi)

Ortam şartlarına göre:

• Hipertonik ortam: Ortam madde derişimi hücre madde derişimine göre yoğundur
• İzotonik ortam: Ortam derişimi hücrenin derişimi ile aynıdır
• Hipotonik ortam: Ortam derişimi hücrenin derişiminden düşüktür

Plazmoliz hücrenin su kaybedip büzülmesi olayıdır. Deplazmoliz ise plazmoliz olmuş hücrenin su alıp eski haline dönmesidir.

Dikkat: Hayvan hücrelerinde hücre duvarı bulunmadığından aşırı su alarak patlaması olayına hemoliz denir.

Aktif Taşıma

Aktif taşımada kanal proteini ve enzim görev alır, ATP harcanır. Büyük moleküllerin hücre içine alınmasına endositoz denir. Sıvı molekülün içilmesine pinositoz, katı molekülün yutulmasına fagositoz denir. Büyük moleküllerin dışarı atılması olayına eksositoz denir.

HÜCRE YAPISI VE ORGANELLERİ

Hücre Duvarı

Bitki ve mantar hücreleri ile prokaryot canlıların hücre zarının dış kısmında koruyucu bir duvar vardır. Bu duvar:

• Bakterilerde peptidoglikandan
• Arkelerde pseudopeptidoglikandan
• Bitkilerde selülozdan
• Mantarlarda kitinden yapılmıştır

Hücreyi dış ve iç etkilere karşı koruyan duvar, cansızdır ve üzerindeki geçitler sayesinde tam geçirgendir.

Çekirdek

Çekirdek, canlıya ait kalıtsal bilginin depolandığı, hücrenin büyüme, onarım gibi hayatsal faaliyetleri ile bölünmenin kontrol edildiği yapıdır. Dört kısımdan oluşur:

1. Çekirdek Zarı: Çift katlı zar yapısındadır, endoplazmik retikulum tarafından oluşturulur. Üzerinde porlar bulunur.

2. Çekirdek Sıvısı: Çekirdeğin içini dolduran, sitoplazmadan daha yoğun bir sıvıdır.

3. Çekirdekçik: DNA, RNA ve proteinden oluşur, ribozomların alt birimlerini sentezler.

4. Kalıtım Materyali: Ökaryot hücrelerin çekirdek DNA'sı, özel proteinlere sarılı hâlde bulunur. Nükleik asit ve proteinden meydana gelen bu genetik materyale kromatin adı verilir.

Sitoplazma ve Organeller

Sitoplazma hücre zarı ile çekirdek zarının arasını dolduran yarı akışkan sıvıdır. Yapısının büyük bölümü sudur ve içinde organeller bulunur.

Ribozom protein sentezi yapan, hücrenin en küçük ve zarsız organelleridir. Büyük ve küçük iki alt birimden oluşur. Ökaryot hücrelerde:

• Sitoplazmada serbest hâlde
• Granüllü endoplazmik retikulumlarda
• Çekirdek zarlarının dış yüzeyinde
• Mitokondri ve plastitlerde bulunur

Endoplazmik Retikulum hücre zarından çekirdek zarına kadar uzanan hücre içi kanallar sistemidir. İki türü vardır:

• Granüllü ER: Üzerinde ribozom bulunur, protein sentezinde rol alır
• Granülsüz ER: Ribozom bulundurmaz, yağ sentezinde ve detoksifikasyonda görev alır

HÜCRE ORGANELLERİ DEVAM

Golgi Aygıtı çok sayıda yassılaşmış keseden ve küçük kofullardan oluşur. Protein ve yağ yapılıdır. Endoplazmik retikulumlarda üretilen maddeleri ayrıştırır, depolar ve paketler. Glikoprotein ve lipoprotein gibi maddeleri üretip salgılar. Lizozomların oluşumunda rol oynar.

Lizozom sindirim enzimleri taşıyan, tek katlı zarla çevrili organeldir. Fagositozla yutulan bakteri ve virüsleri etkisiz hale getirir. Bozulmuş organelleri yok eder.

Önemli: Lizozom zarı parçalanırsa enzimler sitoplazmaya dağılır ve hücre kendini sindirir. Bu olaya otoliz denir.

Koful tek katlı zarla çevrili bir organeldir. Genç hücrelerde küçük, yaşlı hücrelerde büyüktür. Dört çeşittir:

1. Besin Kofulu: Endositoz yoluyla besinlerin alınmasıyla oluşur. Amip, paramesyum gibi canlılarda görülür.
2. Salgı Kofulu: Golgi aygıtında üretilen salgıların hücre dışına verilmesini sağlar.
3. Depo Kofulu: Özellikle bitki hücrelerinde görülür, atık maddeleri depolar.
4. Kontraktil (Kasılgan) Koful: Tatlı sulardaki tek hücrelilerde fazla suyu dışarı atar.

Mitokondri ATP sentezleyen organeldir. Çift katlı zarlıdır. İç zarı içeriye doğru girintiler (krista) yapar. İçini dolduran sıvıya matriks denir. Kendi DNA'sı ve ribozomları vardır, bölünerek çoğalabilir. İnsanlarda anasal olup yumurta ile yavruya aktarılır.

Plastitler alg ve bitki gibi ökaryot hücrelerde bulunan, çift katlı zarlı organellerdir. Üç çeşittir:

1. Kloroplast: Fotosentez yapan yeşil plastitlerdir
2. Kromoplast: Bitkiye renk veren pigmentleri taşır
3. Lökoplast: Renksiz plastitlerdir, glukozu nişastaya dönüştürür

Sentrozom hayvan hücrelerinde bulunan zarsız bir organeldir. Hücre bölünmesinde iğ ipliklerini oluşturur, kamçı ve sil gibi yapıların oluşumunda rol alır.

Hücre İskeleti sitoplazmadaki özel proteinlerden oluşan tüpsü ve ipliksi yapılardır. Mikrofilament, arafilament ve mikrotübüllerden oluşur. Hücre bölünmesi, organellerin yer değiştirmesi ve hücrenin şeklinin korunmasında görevlidir.

CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI

Sınıflandırma sistemi iki türlüdür:

1. Yapay (Ampirik) Sınıflandırma

• Aristo tarafından yapıldı
• Bilimsel değil, geçerli değil
• Canlıların dış görünüşü, yaşadığı yer ve analog organları önemli
• Araştırmaya gerek duyulmayan özellikleri dikkate alınır

2. Doğal (Filogenetik) Sınıflandırma

• Canlıların gen benzerliği, anatomik özellikleri ve embriyonik gelişim evrelerine bakılır
• Homolog organlar dikkate alınır
• Bilimsel ve geçerli

SINIFLANDIRMA KATEGORİLERİ

Türden → Aleme gidildikçe:

• Benzerlik azalır
• Çeşitlilik artar
• Homolog organ sayısı azalır
• Birey sayısı artar
• Akrabalık azalır
• Gen çeşitliliği artar
• Protein benzerliği azalır
• Embriyonik gelişim benzerliği azalır

Tür: Kısır olmayan (verimli) bireyler oluşturan canlılardır. Türler adlandırılırken iki kelime kullanılır (binomial sistem). Birinci kelime cins adıdır ve baş harfi büyük yazılır. İkinci kelime türü tanımlar ve baş harfi küçük yazılır.

Örnek: Alium cepa (Soğan)

• Alium = cins adı
• cepa = türü tanımlar

Bilgi: İki türün birbirine akraba olup olmadığı ilk kelimelerine bakılarak anlaşılır. İlk kelimeler aynı ise bunlar aynı cinstendir.

CANLI ALEMLERİ VE ÖZELLİKLERİ

PROKARYOT CANLILAR

1. Bakteriler
2. Arkeler

ÖKARYOT CANLILAR

1. Protista
2. Mantarlar
3. Bitkiler
4. Hayvanlar

Bakteriler Alemi

• Prokaryot hücre yapısına sahip tek hücrelilerdir
• Haploit(n) kromozomludur
• Çekirdek ve zarlı organelleri bulunmaz
• Halkasal DNA sitoplazmada dağınık bulunur
• Peptidoglikan yapıda hücre duvarı bulunur
• Tek organeli ribozomdur
• Depo polisakkaritleri glikojendir
• Aktif veya pasif hareket edebilirler
• Eşeysiz bölünerek hızlı çoğalırlar

Bazı bakterilerde bulunabilen yapılar: pilus, mezozom, klorofil, kamçı, plazmit, konjugasyon, endospor, kapsül.

CANLI ALEMLERİ DEVAM

Arkeler Alemi

• Prokaryot tek hücreli canlılar
• Halkasal DNA taşırlar ve bakterilerden farklı olarak histon proteinleri DNA'yı sarar
• Ekstrem koşullarda yaşamaya uyum sağlamışlardır
• Oksijenli ve oksijensiz solunum görülür

Protista Alemi

• Ökaryot hücre yapısına sahip tek ya da çok hücreli canlılardır
• Önemli örnekleri:
  • Öglena: Hem ototrof hem heterotrof beslenir
  • Tripanosama: Parazittir, uyku hastalığına sebep olur
  • Paramesyum: Heterotrof beslenir, çift çekirdeği bulunur
  • Plasmodium malaria: Parazittir, sıtma hastalığına sebep olur
  • Cıvık Mantarlar: Amipsi hareket ederler, ayrıştırıcıdırlar
  • Algler: Renklerine göre isimlendirilir
  • Amip: Heterotrof beslenir

Mantarlar Alemi

• Ökaryot, çoğunlukla çok hücreli canlılardır (Maya mantarları tek hücrelidir)
• Nemli yerlerde yaşarlar
• Heterotrof beslenirler (saprofit ve parazit türleri vardır)
• Depo polisakkariti glikojendir
• Hücre duvarı kitin yapılıdır
• Sporla çoğalırlar
• Eşeyli ve eşeysiz üreme görülür
• Maya mantarları hariç diğer türlerinde hif denilen iplikçikler bulunur, hiflerin bir araya gelmesiyle miselyumlar oluşur
• İlaç, deterjan, peynir, alkol, antibiyotik ve ekmek yapımında kullanılır
• Saprofitler mantarlar organik molekülleri inorganiğe dönüştürerek madde döngüsüne katkıda bulunur

Bitkiler Alemi Bitkiler iki ana gruba ayrılır:

1. Tohumsuz Bitkiler (Çiçeksiz)

   • Tohum, meyve ve çiçekleri yoktur
   • Üremelerini sporla gerçekleştirir
   • Damarsız tohumsuz (kara yosunu) ve damarlı tohumsuz (eğrelti otu) bitkiler olarak ayrılırlar
   • Nemli ortamlarda yaşarlar

2. Tohumlu Bitkiler

   • İletim demetlerine sahiptir
   • Gelişmiş kök, gövde, yaprak yapısına sahiptir
   • Üreme organı çiçektir
   • Eşeyli üreme yaparlar
   • İki alt grup vardır:
     • Açık Tohumlu (Kozalaklı) Bitkiler
     • Kapalı Tohumlu (Çiçekli) Bitkiler

TOHUMLU BİTKİLER

Açık Tohumlu (Kozalaklı) Bitkiler

• Tohum taslağı açıkta bulunur
• Kozalak, meyve/çiçek görevi görür
• Tohumları kozalak pullarının üzerindedir
• Tamamı odunsu bitkilerdir
• Gerçek çiçek ve tohum taslağı yoktur
• İletim demetleri vardır
• Çok çeneklidirler
• Çok yıllık bitkilerdir
• Çoğu iğne yapraklıdır
• Ladin, ardıç, sedir, köknar ve çam örnektir
• Yaprak dökümü yavaş olduğundan her mevsim yeşil görünür

Kapalı Tohumlu (Çiçekli) Bitkiler

• Tohum taslağı meyve içindedir
• Tohumları meyve içindedir
• Gerçek çiçek ve tohum taslakları vardır
• İletim demetleri vardır
• Gövdeleri otsu veya odunsu yapıdadır
• Tek veya çok yıllık türleri vardır
• En gelişmiş bitkilerdir
• Tek veya çift çenekli türleri vardır
• Buğday, fasulye, şeftali, erik örnektir
• Yapraklarını dökerler

Tek Çenekli Bitkilerin Özellikleri

• Embriyolarında bir çenek yaprağı vardır
• Yaprakları paralel damarlıdır
• Yaprak sapı yoktur
• Bir yıllık otsu bitkilerdir
• Saçak kök bulunur
• Kambiyum yoktur, kalınlaşmazlar
• Kapalı iletim demetli denir
• Gövdede iletim demetleri dağınık dizilir

Çift Çenekli Bitkilerin Özellikleri

• Embriyolarında iki çenek yaprağı vardır
• Yaprakları ağsı damarlıdır
• Yaprak sapı vardır
• Tek veya çok yıllık bitkilerdir
• Otsu ve odunsu gövdeye sahip türleri vardır
• Kazık kök bulunur
• Kambiyum bulunur, kalınlaşırlar
• Açık iletim demetli denir
• Gövdede iletim demetleri düzenli dizilir

HAYVANLAR ALEMİ

Tüm hayvanlar çok hücreli, ökaryot ve heterotroftur. İki ana grup altında incelenir:

1. Omurgasızlar
2. Omurgalılar (Kordata)

Önemli: Omurgalıları omurgasızlardan ayıran en belirgin özellik omurgalılarda sinir şeritlerinin sırt tarafında olmasıdır.

HAYVANLAR ALEMİ DEVAM

Omurgasızların Genel Özellikleri

• Omurga yoktur
• Dış iskeletleri vardır
• Süngerlerde ve denizyıldızında basit iç iskelete rastlanır
• Sinir şeridi karın kısmındadır
• Bazıları suda, bazıları karada yaşar
• Vücut simetrileri genellikle radyaldır
• Açık dolaşım görülür (Kan, damarlar dışına çıkar)
• Vücut segmentlidir (Bölmelidir)
• Embriyonik dönemde solungaç yarıkları ve notokord yoktur
• Bir kısmı eşeyli bir kısmı eşeysiz ürer
• Boşaltım yapıları vardır fakat bu yapılar böbrek adını almaz

Omurgalıların (Kordata) Genel Özellikleri

• Omurgaları vardır
• İç iskeletleri vardır
• Sinir şeridi sırt tarafındadır
• Bazıları suda, bazıları karada yaşar
• Vücut simetrileri genellikle bilateraldir
• Kapalı dolaşım görülür (Kan, damarlar içinde dolaşır)
• Vücut segmentsizdir (Düzdür)
• Embriyo döneminde solungaç yarıkları ve sırtta notokord (sırt ipi) bulunur
• Hepsi eşeyli ürerler
• Boşaltım organı böbrektir

Kuş

• 4 odacıklı kalp
• Sabit vücut ısısı
• Akciğer solunumu
• Gaga ve kanat var
• Uzun kemiklerinde hava var
• Tüyleri var

Memeli

• 4 odacıklı kalp
• Sabit vücut ısısı
• Akciğer solunumu
• Akciğerlerinde alveol bulunur
• Vücutları kıllarla kaplı
• Kaslı diyafram var
• Süt bezleri var
• Olgun alyuvarları çekirdeksiz
• Plesentalı memeliler, gagalı memeliler ve keseli memeliler

Not: Penguen ve tavuk kuştur. Kirpi, yarasa, yunus, balina, fok memelidir.

VİRÜSLER

Virüsler, sınıflandırmada herhangi bir âleme dâhil edilemeyen, cansızlar ile canlılar arasındaki geçiş formu olan yapılardır.

Canlılara Benzer Özellikleri:

1. DNA veya RNA bulundurur, ayrıca protein kılıf bulundurur
2. Çoğalırlar
3. Zorunlu hücre içi parazittirler
4. Mutasyona uğrarlar

Canlılara Benzemeyen Özellikleri:

1. Hücre zarı, sitoplazma, ribozom ve enzim sistemi bulundurmazlar
2. Beslenmez, solunum ve boşaltım yapmazlar, metabolizmaları yoktur
3. Hücre dışında kristalleşirler
4. Hücresel yapıya sahip değillerdir

Her virüs belirli bir canlıyı veya dokuyu enfekte edebilir. Virüslerle enfekte olan hücreler interferon üretir. Grip, Hepatit B, uçuk, AIDS, kuduz gibi hastalıklar virüs kaynaklı (viral) hastalıklardır.

VİRÜSLERİN ÜREMESİ

Virüs üreme sırasında kendisi için gerekli her şeyi konağından karşılar (ATP, ribozom, enzim, nükleotit, RNA vb.).

Virüsler şu şekillerde değişebilirler:

1. Mutasyon geçirerek
2. Girdiği konağın DNA'sı ile gen değiştirerek
3. Birlikte aynı konağa girdiklerinde gen değişimi yaparak

Virüslere zarar veren faktörler:

1. Yüksek sıcaklık
2. Kimyasal maddeler (Zehirler, ilaçlar...)
3. pH (Asit ve bazik maddeler)
4. Çeşitli ışınlar (X, UV vb.)

KROMOZOM

Aynı tür canlılarda kromozom sayısı, şekli ve büyüklüğü aynıdır. Kromozomların sayısı ile canlının gelişmişliği arasında bir ilişki yoktur. Türün özelliklerini ve gelişmişliğini kromozomların sayısı değil, yapısında bulunan genlerin sayısı ve niteliği belirler.

Kromozom sayısı aynı olan her canlı aynı tür değildir. İnsanda, kurt bağrı bitkisi ve siyah moli balığında kromozom sayısı 46'dır.

Kalıtım Maddelerinin Büyükten Küçüğe Doğru Sıralanması:

1. Çekirdek
2. Kromozom
3. DNA
4. Gen
5. Nükleotit
6. Nükleozit

Kromozomların Yapısı

• Nükleotitler birleşerek DNA'yı oluşturur
• DNA ve protein birleşmesiyle kromatin oluşur
• Kromatin ince ve uzun iplikler şeklindedir
• Bölünme sırasında kromatin iplikler eşlenir, kısalır, kalınlaşır ve kromozom halini alır
• Her kromozomda iki kromatit vardır
• Birbirinin kopyası olan bu iki kromatite kardeş kromatitler denir
• Kardeş kromatitleri bir arada tutan bölgeye sentromer denir
• Sentromerde bulunan ve iğ ipliklerinin bağlandığı proteinlere kinetokor denir

Homolog Kromozomlar Biri anneden, diğeri babadan gelen üreme hücreleriyle taşınan ve döllenme ile zigotta bir araya gelen kromozomlara homolog kromozom denir. Bu kromozomlar aynı özellikler ile ilgili genleri taşır, ancak bu genler birbiriyle aynı ya da farklı olabilir.