Fosfolipitler: Hücre Zarının Mimarları
Fosfolipitler, hücre zarının ve tüm zarlı organellerin temel yapı taşı! Bir araya gelip fosfolipit tabakası oluşturuyorlar. Yapılarında 1 gliserol, 2 yağ asidi ve 1 fosfat grubu bulunuyor.
Bu moleküllerin en havalı özelliği amfifilik yapıları - yani hem suyu seven (hidrofilik) hem de sudan kaçan (hidrofobik) kısımları var. Baş kısmı polar ve hidrofilik, kuyruk kısmı ise apolar ve hidrofobik.
Fosfolipitlerin süper görevleri var: Hücrenin etrafını sarıp dağılmasını engelliyor, seçici geçirgenlik sağlıyor ve yarı akışkan yapısıyla sürekli hareket halinde. Sadece yağda çözünen maddeler (ADEK vitaminleri), az miktarda su, mineral ve gazlar geçebiliyor.
💡 Dikkat: Fosfolipitlerde 4 ester bağı var ve mutlaka fosfat grubu bulunuyor!
Nötral Yağlar (Trigliseritler): Enerji Depoları
Nötral yağlar, canlıların ana lipid deposu! 1 gliserol + 3 yağ asidinden oluşuyorlar ve 3 ester bağı içeriyorlar. Deri altında ve organ çevresinde depolanıyorlar.
Bu yağlarda çeşitliliği sağlayan yağ asitleridir. Minimum 2, maksimum 4 çeşit yapı taşı bulunabiliyor. Yağ asitlerinin karbon sayısı 4-26 arasında değişiyor.
Fosfolipit ile farkları net: Nötral yağlarda 3 ester bağı var (fosfolipitte 4), fosfat grubu yok (fosfolipitte var). Hayvanlarda bazı yağ asitleri sentezlenebilirken, sentezlenemeyip dışarıdan alınanlara esansiyel yağ asidi deniyor.