Lipitler ve Karbonhidratlar: Yaşam İçin Vazgeçilmez Moleküller
Fosfolipitler, hücre zarlarının temel yapı taşlarıdır. Bir başları hidrofilik/suseven ve iki kuyrukları hidrofobik/susevmeyen vardır. Bu özellik, hücre zarının iki tabakalı yapısını oluşturmasını sağlar. Steroidler ise dört halkalı yapıya sahip lipitler olup, hormonların yapısında bulunur.
Lipitler sadece enerji depolamakla kalmaz, aynı zamanda vücut sıcaklığını korur ve organları dış darbelerden korur. Ayrıca fosfolipitler, hücre zarının seçici geçirgenliğini sağlayarak nelerin hücreye girip çıkacağını kontrol eder.
💡 Hücre zarı olmadan yaşam mümkün olmazdı! Fosfolipitler olmasaydı, hücrelerin içeriği etrafa yayılır ve hiçbir canlı varlık olamazdı.
Karbonhidratlar: Hızlı Enerji Kaynakları
Karbonhidratlar, karbon, hidrojen ve oksijenden oluşan enerji verici moleküllerdir. Beynin çalışması için gerekli olan ana yakıt glikoz, bir karbonhidrattır. Bir tatlı yediğinde hızlı enerji hissedersen, bunun sebebi karbonhidratların hızla enerjiye dönüşmesidir!
Karbonhidratlar basitliklerine göre gruplandırılır. Monosakkaritler (glikoz, früktoz) en basit şekerlerdir. İki monosakkarit birleşince disakkaritler (sükroz, laktoz) oluşur. Uzun şeker zincirleri ise polisakkarit (nişasta, glikojen, selüloz) adını alır.
Bitkilerde nişasta, hayvanlarda ise glikojen olarak depolanan karbonhidratlar, enerji ihtiyacı olduğunda parçalanarak kullanılır. Selüloz ise sindirilemeyen bir polisakkarit olup, bitki hücre duvarlarının sağlamlığını sağlar ve beslenmiş olduğumuz sebze ve meyvelerde bulunur.