Glikoliz ve Asetil-CoA Oluşumu
Glikoliz, tüm canlılarda ortak olan ve sitoplazmada gerçekleşen bir süreçtir. Bu süreçte 6 karbonlu glikoz molekülü, çeşitli enzimler yardımıyla 3 karbonlu pirüvik asite dönüşür. Glikoliz için 2 ATP harcanmasına rağmen, süreç sonunda 4 ATP üretilir ve net kazanç 2 ATP'dir.
Oksijenli solunumun devamında, pirüvik asit molekülleri mitokondri matriksine girer ve bir CO₂ çıkışı ile birlikte Asetil-CoA'ya dönüşür. Bu sırada NAD⁺ indirgenerek NADH oluşur. Asetil-CoA oluşumu, hücrede yeterli oksijen bulunduğunun en önemli göstergesidir.
Krebs döngüsü, Asetil-CoA'nın 4 karbonlu oksaloasetik asitle birleşmesiyle başlar ve 6 karbonlu sitrik asidi oluşturur. Döngü içinde çeşitli basamaklarda NAD⁺ ve FAD koenzimleri hidrojen atomlarını yakalayarak NADH ve FADH₂ molekülleri oluşturur. Süreçte CO₂ çıkışı gözlenir ve substrat düzeyinde fosforilasyon ile ATP sentezlenir.
⚠️ Asetil-CoA oluşumu, hücrede yeterli oksijen bulunduğunu gösteren kritik bir işarettir! Oksijen yetersiz olduğunda fermantasyon süreci başlar.