Nükleik Asitler ve Yapı Taşları
Hayatta kalmak için vücudunda sürekli enerji üretmesi, protein yapması ve hücrelerini çoğaltması gerekiyor. İşte nükleik asitler tüm bu süreçleri organize eden moleküllerdir ve sen olmadan bu işlerin nasıl yapılacağını biliyorlar!
Nükleik asitler aslında hücre çekirdeğindeki genlerdeki bilgileri hücrenin diğer yerlerine taşıyan mesajcı moleküllerdir. Bu sayede hücren hem yapısal olarak kendini korur hem de yaşamsal fonksiyonlarını yerine getirir.
Bu dev moleküllerin yapı taşlarına nükleotit deniyor. Her nükleotit üç parçadan oluşur: beş karbonlu bir şeker, bir organik baz ve bir fosfat grubu. İlginç olan şu: her nükleotit, içindeki baza göre adını alır!
💡 Önemli Not: Baz + şeker = nükleozit, nükleozit + fosfat = nükleotit. Bu ayrımı karıştırma!
Azotlu organik bazlar iki ana gruba ayrılır:
- Pürin bazları (çift halkalı): Adenin ve guanin - hem DNA'da hem RNA'da bulunur
- Pirimidin bazları (tek halkalı): Sitozin (DNA ve RNA'da), timin (sadece DNA'da), urasil (sadece RNA'da)
Beş karbonlu şekerler de iki çeşittir: RNA'da riboz, DNA'da deoksiriboz bulunur. Aralarındaki tek fark deoksiribozda bir oksijen atomunun eksik olmasıdır.