Merkezi Sinir Sistemi ve Koruyucu Yapılar
Merkezi sinir sistemi beyin ve omurilikten oluşan, vücudumuzun tüm fonksiyonlarını kontrol eden süper bilgisayar gibi düşünebilirsin. Bu kadar önemli bir sistem tabii ki iyi korunması gerekiyor!
Beynimizi koruyan üç zar tabakası var ve bunlara meninges deniyor. En dışta kafatası kemiğine yapışık olan sert zar, ortada örümceksi zar ve en içte ince bir tabaka olan ince zar bulunur.
Örümceksi zar ile ince zar arasında beyin-omurilik sıvısı (BOS) var. Bu sıvı beynini darbelere karşı yastık gibi korur, beslenme ve atık madde değişimini sağlar. Aynı zamanda enfeksiyonlara karşı da kalkan görevi yapar.
💡 Hatırla: Meninges enfeksiyonu olan menenjit bu zarların iltihaplanmasıdır ve çok tehlikeli bir hastalıktır!
Beyin Kabuğu (Serebrum)
Serebrum beyninin en büyük kısmı ve bütün bilinçli hareketlerinin merkezi burası. Uykuda dinlenir, bu yüzden rüya görmezsin.
Sağ ve sol yarım küreden oluşur ve çok ilginç bir özelliği var: sağ yarım küre vücudunun sol tarafını, sol yarım küre ise sağ tarafını kontrol eder! Beynin ön lobu ile yan lobunu ayıran çizgiye Rolando yarığı denir.
Dıştan bakınca gri madde (nöron gövdeleri), içeride ak madde (nöron uzantıları) bulunur. Yarım küreler üstten korpus kallozum, alttan beyin köprüsü ile bağlanır.
💡 Not: Sol beyin dil ve matematik, sağ beyin sanat ve yaratıcılık ile daha çok ilişkilidir!